Với đột phá tiên phong tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) giúp định vị tổn thương cá thể hóa, tấn công khối u chính xác và an toàn hơn, máy xạ trị proton tư thế ngồi đầu tiên thế giới Mevion S250-FIT đã được FDA cấp phép và đạt chứng nhận CE, và đã được Mevion chuyển giao, vận hành tại Trung tâm Ung thư Stanford Medicine (Mỹ) vào tháng 4/2026.
Hãng Mevion sở hữu hệ thống proton này cũng đồng thời công bố về việc sẽ đưa hệ thống máy trị giá hơn 2000 tỷ đồng này về Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh theo Hợp đồng giữa 2 bên.
TS.BS.CKII Phạm Xuân Dũng, Giám đốc Trung tâm Ung bướu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TPHCM, cho biết hệ thống Mevion S250-FIT sẽ được lắp đặt tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh vào đầu năm 2027, dự kiến vận hành thử nghiệm và chính thức hoạt động từ giữa năm 2027, cùng với lễ khánh thành Bệnh viện Đa khoa và Ung bướu Tâm Anh tại khu đô thị Phú Mỹ Hưng, TPHCM.
Điểm đột phá của hệ thống Mevion S250-FIT là xạ trị bệnh nhân ở tư thế ngồi thay vì nằm như truyền thống. Nhờ đó, người bệnh được định vị ở tư thế tối ưu khả năng tiếp cận chùm tia proton với các khu vực có khối u trên cơ thể, trong khi giảm tối đa liều trên cơ quan lành, đặc biệt là các khối u nằm ở những vị trí khó, phức tạp, nguy hiểm như ở đầu mặt cổ, não, đường tiêu hóa, gan, phổi…
Xem hệ thống xạ trị proton thế hệ mới đầu tiên trên thế giới được Mevion đóng gói xuấtxưởng cho Trung tâm Ung thư Stanford Medicine.
Bệnh nhi đầu tiên được ưu tiên lựa chọn xạ trị bằng máy xạ trị proton tư thế ngồi này tại Stanford Medicine là bé Stephen De La Torre, 7 tuổi, mắc khối u não ác tính hiếm gặp. Sau phẫu thuật loại bỏ khối u, bé được chỉ định xạ trị bổ sung. Hiện, Stephen đang hoàn tất những buổi xạ trị cuối cùng trong phác đồ điều trị, dự kiến sẽ xuất viện vào tuần tới để tiếp tục cuộc sống như một đứa trẻ bình thường.
Bé Stephen De La Torre, 7 tuổi, là người đầu tiên được xạ trị bằng máy xạ trị proton tư thế ngồi thế hệ mới tại Stanford Medicine (Mỹ).
Dữ liệu thực tế từ việc triển khai xạ trị proton tư thế ngồi thế hệ mới tại Stanford Medicine, được trình bày tại Đại hội thường niên lần thứ 27 của Hiệp hội Xạ trị và Ung thư châu Âu (ESTRO 2026), cho thấy hệ thống proton Mevion S250-FIT có khả năng chiếu tia với độ chính xác nhỏ hơn từng milimet, khả năng kiểm tra chất lượng và năng lượng chùm proton phát ra đạt 97-99,8%, tăng khả năng thành công khi điều trị. Hệ thống còn tích hợp máy chụp CT tại chỗ ở tư thế ngồi, cung cấp chất lượng hình ảnh rõ nét, giúp bác sĩ tính toán và điều chỉnh liều xạ linh hoạt, chính xác.
So sánh xạ trị proton tư thế ngồi với tia xạ biết "dừng đúng chỗ" để tiêu diệt khối u với xạ trị photon (tia X) "đi xuyên qua" phía sau.
BS.CKII Nguyễn Thế Hiển, Trưởng khoa Xạ trị, Trung tâm Ung Bướu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TPHCM, cho biết: AI và công nghệ cao giúp các proton được định vị dừng lại đúng vị trí khối u và tiêu diệt khối u hiệu quả.
Khi xạ trị tư thế ngồi, bác sĩ sẽ dễ dàng di chuyển bệnh nhân trong quá trình điều trị, cho phép nguồn proton giữ nguyên vị trí. Việc xoay bệnh nhân dễ dàng hơn nhiều so với phải xoay một cỗ máy lớn hàng trăm tấn xung quanh bệnh nhân.
Hệ thống xạ trị proton MEVION S250-FIT tư thế ngồi được Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh đặt mua thành công, giúp người bệnh ung thư được điều trị hiệu quả cao, an toàn, chi phí hợp lý.
Ở tư thế ngồi, việc xạ trị mang lại nhiều ưu điểm nổi bật. Ví dụ với ung thư phổi, việc ngồi thẳng giúp cơ quan cần điều trị ở vị trí tốt hơn để chiếu xạ an toàn, thể tích phổi lớn hơn và được kéo căng hơn, giảm chuyển động do hô hấp so với khi nằm. Điều này giúp xạ trị giảm thiểu tổn thương đến các mô khỏe mạnh.
Hay đối với ung thư gan, nếu bệnh nhân nằm, gan có thể dịch chuyển và thay đổi hình dáng, ảnh hưởng đến vị trí khối u và độ chính xác điều trị. Tư thế ngồi thẳng giúp giảm đáng kể sai lệch này. Với ung thư tuyến tiền liệt, ở tư thế ngồi thẳng, các túi tinh được đẩy xuống dưới bởi bàng quang, giúp bao phủ thể tích điều trị tốt hơn mà không làm tăng liều lên mô lành.
Thảo Nhi (Bệnh viện Tâm Anh)