Ván cờ mới trên chính trường Thái Lan

Quốc tế
Việc cựu Thủ tướng Thaksin Shinawatra ra đi đưa đến hệ quả: một ván cờ mới đang được bày ra trên chính trường Thái Lan với hằng số: phe thân Thaksin vẫn còn tìm được hậu thuẫn của đông đảo cử tri, đặc biệt là ở nông thôn.

Việc cựu Thủ tướng Thaksin Shinawatra ra đi đưa đến hệ quả: một ván cờ mới đang được bày ra trên chính trường Thái Lan với hằng số: phe thân Thaksin vẫn còn tìm được hậu thuẫn của đông đảo cử tri, đặc biệt là ở nông thôn. Đối trọng với lực lượng này, phe chống Thaksin, lại nắm giữ các định chế chủ chốt của chính quyền như ngành tư pháp, quân đội, và giành được sự ủng hộ của Hoàng cung cũng như các thành phần ưu tú của thủ đô Bangkok. Bởi vậy, trận đấu sức, đấu tài giữa đôi bên vẫn tiếp diễn.

Hiện nay, chính phủ do Thủ tướng Samak Sundaravej cầm đầu, tập hợp một liên minh 6 đảng phái trong đó PPP (đảng Quyền lực nhân dân thân Thaksin) đóng vai trò nòng cốt. Thế nhưng, cả đảng PPP và toàn bộ nội các đang đứng trước nguy cơ bị giải tán. Nguy cơ PPP bị cấm hoạt động bắt nguồn từ những cáo buộc gian lận bầu cử. Vào ngày 2/9/2008, Ủy ban bầu cử của Thái Lan sẽ quyết định kiến nghị hay không việc giải thể đảng này. Tòa án Bảo hiến trong trường hợp đó sẽ phán quyết bất lợi cho đảng thân Thaksin.

 Người biểu tình đòi rút lại hộ chiếu của của vợ chồng ông Thaksin. Ảnh: AFP
 
Chưa hết, nội các của Thủ tướng Samak Sundaravej cũng có khả năng bị chính thức điều tra về tội đã ủng hộ Chính phủ Campuchia trong việc ghi tên đền Preah Vihear vào danh sách Di sản thế giới. Chiếu theo Hiến pháp hiện hành, chỉ cần Ủy ban quốc gia chống tham nhũng, gọi tắt là NCCC (National Counter Corruption Commission) quyết định điều tra việc này, thì ngay lập tức nội các Thái Lan phải đình chỉ hoạt động. Do vậy PPP và nội các của Thủ tướng Samak Sundaravej có thoát hiểm hay không, vận mệnh của họ còn tùy thuộc vào các ẩn số vừa kể.

Nguyên tắc chính trị Thái Lan vẫn luôn là xu thế không có hệ tư tưởng. Thế nhưng quyền lực chính trị và tài chính của Thaksin đã liên kết được tất cả những chính khách cơ hội để phục tùng. Ông Thaksin ra đi sẽ làm cho chính trường nước này hỗn loạn trở lại và dẫn đến cuộc chiến của những thủ lĩnh nhỏ. Theo nhiều nhà quan sát, có 3 kịch bản được dự phòng cho chính trường Thái Lan.

      Bộ Ngoại giao Thái Lan từng tuyên bố sẽ thu hồi hộ chiếu ngoại giao của hai vợ chồng ông Thaksin. Sáng 21/8, có khoảng 1.000 người biểu tình chống chính phủ đã tập hợp trước Bộ Ngoại giao đòi chính quyền Bangkok rút lại hộ chiếu của cựu Thủ tướng bị lật đổ Thaksin và vợ ông. Trong số những người biểu tình có cả thành viên các đảng đối lập, giới doanh nhân và thường dân.

Theo kịch bản thứ nhất, việc ông Thaksin lưu vong sẽ làm chiếc ghế của Thủ tướng Samak Sundaravej vững chắc hơn. Trong thời gian qua, ông Samak đã tỏ ra có tinh thần độc lập, lấy khoảng cách với phe thân Thaksin. Việc này đã rõ khi mà Thủ tướng Samak bật đèn xanh cho ban hành lệnh truy nã nhắm vào ông Thaksin và phu nhân. Lệnh truy nã này còn được niêm yết khắp nơi ở Thái Lan. Vì thế, đồng minh chính trị của Thaksin, đứng đầu là ông Newin Chidchob, một người gốc vùng Đông Bắc Thái Lan, đã liên tiếp chỉ trích ông Samak. Phe này có ý cô lập ông Samak trong nội bộ đảng Quyền lực nhân dân (PPP), đảng chủ yếu trong liên minh cầm quyền hiện nay. Nếu ông Samak duy trì được chính phủ của mình thì ảnh hưởng của phe thân Thaksin sẽ suy yếu rõ rệt và như vậy người ta sẽ lại chứng kiến cuộc tranh giành quyền lợi như đã diễn ra hồi năm 2001.

Kịch bản thứ hai, ông Samak không còn giữ nổi ghế trong chính quyền và buộc phải tổ chức lại tổng tuyển cử. Trong trường hợp mà ông Samak không thể trụ lại trước các cuộc biểu tình và sức ép của phe thân Thaksin, ông sẽ buộc phải giải tán Quốc hội, tổ chức bầu cử lại để tiếp tục duy trì tính chính đáng của mình. Nếu kịch bản này xảy ra, ông Samak sẽ không còn nắm giữ được những chức vụ hàng đầu trên chính trường, bởi vì ông Thaksin vẫn còn rất nhiều uy tín ở những vùng nông thôn - nơi tập trung đa số cử tri Thái Lan. Như vậy thì người ta sẽ được chứng kiến, phe thân Thaksin quay trở lại nắm quyền dưới sự lãnh đạo của ông Newin Chidchob. Trong tháng 9/2008, khả năng Tòa án Bảo hiến Thái Lan giải tán đảng Quyền lực nhân dân vì chuyện gian lận bầu cử, sẽ chỉ có tác động hạn chế, bởi vì những người ủng hộ Thaksin đã chuẩn bị sẵn sàng để thành lập một đảng mới. Trong trường hợp này, dù vắng mặt, thì ảnh hưởng của Thaksin sẽ vẫn tồn tại như là nguồn cảm hứng cho những người ủng hộ ông, tương tự như sức thu hút của chủ nghĩa Peron tại Argentina nhiều năm sau khi chế độ Peron sụp đổ.

Kịch bản thứ ba có thể xảy ra đó là đảng Dân chủ, đảng đối lập chủ yếu, có thể lợi dụng việc loại bỏ Thaksin để trở thành một đảng chiếm ưu thế vượt trội ở Thái Lan. Tuy vậy, lịch sử thập niên qua đã chứng minh rằng đảng Dân chủ không có khả năng đưa ra được một cương lĩnh đủ sức hấp dẫn để thay đổi quan điểm của đa số cử tri thân Thaksin.

Anh Vũ (Theo RFI, AFP)


Ý kiến của bạn