Việc tiêm vaccine phòng bệnh zona không chỉ giúp ngăn ngừa những cơn đau thần kinh dai dẳng mà còn mang lại lợi ích bất ngờ cho tim mạch.
1. Nghiên cứu mới cho thấy điều gì?
Từ trước đến nay, chúng ta thường biết đến vaccine zona (giời leo) như một "lá chắn" bảo vệ da và hệ thần kinh. Tuy nhiên, một nghiên cứu y khoa quan trọng được công bố trên tạp chí quốc tế Nature Medicine mới đây còn cho thấy, vaccine zona tái tổ hợp (shingrix) có mối liên hệ mật thiết với việc giảm nguy cơ mắc các bệnh lý tim mạch nguy hiểm.
Cụ thể, các nhà khoa học đã theo dõi và ghi nhận rằng những người được tiêm vaccine zona tái tổ hợp có nguy cơ mắc các biến cố tim mạch thấp hơn 9% trong suốt 7 năm theo dõi, nếu so sánh với thế hệ vaccine cũ như zostavax. Các số liệu thống kê chi tiết cho thấy loại vaccine này giúp làm giảm đáng kể các biến cố cụ thể sau:
- Giảm 10% gánh nặng bệnh mạch vành.
- Giảm 12% gánh nặng suy tim.
- Giảm 12% gánh nặng đột quỵ thiếu máu cục bộ ở nam giới.
- Giảm 7% gánh nặng rung nhĩ (AFib).
Những con số này mang lại niềm hy vọng lớn trong việc chủ động phòng ngừa sớm các bệnh lý tim mạch phổ biến ở người lớn tuổi thông qua một biện pháp tưởng chừng như không liên quan trực tiếp.
Vaccine zona giúp bảo vệ trái tim. Ảnh: AI.
2. Vì sao vaccine zona lại bảo vệ được trái tim?
Để lý giải hiện tượng này, các chuyên gia y tế đã chỉ ra một "thủ phạm" âm thầm đứng sau nhiều căn bệnh mạn tính là tình trạng viêm. Bệnh zona do sự tái hoạt động của virus Varicella-Zoster (VZV) – loại virus gây bệnh thủy đậu ẩn náu lâu năm trong các hạch thần kinh. Khi bùng phát, bệnh tạo ra một đợt viêm cấp tính mạnh mẽ trong cơ thể.
Trong y học hiện đại, tình trạng viêm mạn tính và phản ứng viêm toàn thân đóng vai trò cốt lõi trong cơ chế hình thành mảng xơ vữa động mạch, dẫn đến nhồi máu cơ tim, đột quỵ và các bệnh tim mạch khác.
Khi chúng ta tiêm vaccine để ngăn chặn virus zona bùng phát, cơ thể sẽ tránh được các đợt bùng phát viêm nặng nề. Hơn nữa, bản thân các thành phần tá dược và cơ chế kích thích miễn dịch của vaccine tái tổ hợp còn có thể hoạt động như một tác nhân hỗ trợ kháng viêm, làm giảm các dấu ấn sinh học gây viêm như Interleukin-6 (IL-6). Chính nhờ khả năng dập tắt tình trạng viêm này từ sớm này, vaccine đã góp phần bảo vệ thành mạch máu và giảm áp lực cho hệ thống tim mạch về lâu dài.
3. Sự khác biệt giữa hai thế hệ vaccine zona
Sự tiến bộ vượt bậc của công nghệ y học đã tạo ra bước ngoặt lớn trong việc bảo vệ sức khỏe người dân. Trên thị trường y tế thế giới trước đây và hiện nay tồn tại hai loại vaccine phòng zona chính:
Vaccine thế hệ cũ (zostavax): Đây là vaccine sống giảm độc lực (chứa virus sống đã làm yếu). Loại này có hiệu quả bảo vệ ở mức trung bình (khoảng 50% - 60%), hiệu lực suy giảm dần theo thời gian, chỉ tiêm 1 liều duy nhất và hiện nay đã ngừng lưu hành tại nhiều quốc gia lớn.
Vaccine thế hệ mới - tái tổ hợp (shingrix): Đây là thành tựu y học hiện đại không chứa virus sống, mà sử dụng tiểu đơn vị kháng nguyên protein kết hợp với công nghệ tá dược độc quyền. Vaccine này mang lại hiệu quả bảo vệ vượt trội lên đến 90%, duy trì hiệu lực bền vững nhiều năm, được chỉ định theo phác đồ 2 liều tiêm bắp cách nhau từ 2 đến 6 tháng và đang được sử dụng rộng rãi toàn cầu.
4. Ai là đối tượng cần chủ động tiêm phòng sớm?
Bất kỳ ai từng mắc bệnh thủy đậu trong quá khứ đều tiềm ẩn nguy cơ bị zona khi lớn tuổi. Virus này hoàn toàn có thể "thức giấc" bất cứ lúc nào khi hệ miễn dịch suy yếu, căng thẳng kéo dài hoặc cơ thể mắc các bệnh mạn tính.
Tỷ lệ mắc và mức độ nguy hiểm của bệnh zona tăng rất rõ rệt ở người từ 50 tuổi trở lên. Do đó, các khuyến cáo y tế chính thống hiện nay đưa ra nguyên tắc rõ ràng:
Người từ 50 tuổi trở lên: Nên chủ động tiêm đủ phác đồ 2 mũi vaccine phòng zona để bảo vệ hệ thần kinh, làn da và nay được củng cố thêm lợi ích bảo vệ tim mạch.
Người từ 19 tuổi trở lên suy giảm miễn dịch: Những người đang hoặc sẽ bị suy giảm miễn dịch do bệnh lý bẩm sinh, điều trị ung thư, dùng thuốc ức chế miễn dịch... cũng thuộc nhóm nguy cơ cao cần được tư vấn tiêm chủng sớm để phòng ngừa các biến chứng nặng.
Tiêm vaccine zona không chỉ là cách để "né" những cơn đau rát buốt do tổn thương dây thần kinh, mà nay đã trở thành một khoản đầu tư thông minh cho một trái tim khỏe mạnh bền vững tuổi xế chiều.
Xem thêm bài đang được quan tâm:
