Người từng bị sốt xuất huyết vẫn có nguy cơ bị lại
Sốt xuất huyết là bệnh truyền nhiễm do virus Dengue gây ra, được truyền từ người sang người chủ yếu thông qua muỗi Aedes.
Sốt xuất huyết là bệnh truyền nhiễm do virus Dengue gây ra, được truyền từ người sang người chủ yếu thông qua muỗi Aedes. Virus Dengue có 4 type huyết thanh gồm DEN-1, DEN-2, DEN-3 và DEN-4. Do mỗi type có đặc điểm kháng nguyên khác nhau, người đã từng mắc sốt xuất huyết vẫn có thể nhiễm bệnh trở lại nếu tiếp xúc với một type virus khác.
Đáng lưu ý, một lần mắc sốt xuất huyết không đồng nghĩa với việc người bệnh sẽ được bảo vệ trước những lần nhiễm Dengue tiếp theo. Tái nhiễm với type virus khác có thể làm tăng nguy cơ xuất hiện các biểu hiện nặng ở một số trường hợp, do đó việc chủ động phòng bệnh vẫn có ý nghĩa quan trọng ngay cả với những người đã từng mắc bệnh.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), sốt xuất huyết đang trở thành một trong những bệnh truyền nhiễm có xu hướng gia tăng tại nhiều khu vực trên thế giới trong những thập kỷ qua. Ở Việt Nam, bệnh có thể xuất hiện quanh năm và thường gia tăng vào mùa mưa, tạo thêm áp lực cho công tác phòng, chống dịch cũng như hệ thống điều trị.
Hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu tiêu diệt virus Dengue. Điều trị sốt xuất huyết chủ yếu tập trung vào theo dõi sát diễn biến bệnh, chăm sóc hỗ trợ và kịp thời xử trí khi xuất hiện biến chứng. Bởi vậy, chủ động phòng tránh muỗi truyền bệnh và thực hiện các biện pháp phòng bệnh vẫn giữ vai trò then chốt trong việc giảm nguy cơ mắc sốt xuất huyết.
Tầm quan trọng của vaccine phòng bệnh sốt xuất huyết
Vaccine sốt xuất huyết được bổ sung vào các biện pháp chủ động phòng bệnh.
Từ trước đến nay, kiểm soát sốt xuất huyết vẫn tập trung vào việc hạn chế sự phát triển và tiếp xúc với muỗi truyền bệnh. Các biện pháp quen thuộc gồm loại bỏ nơi muỗi sinh sản, xử lý những vật dụng có khả năng đọng nước, ngủ màn và sử dụng các phương pháp bảo vệ cơ thể khỏi muỗi đốt. Việc đưa vaccine vào phòng bệnh tạo thêm một phương thức bảo vệ chủ động, bên cạnh các biện pháp kiểm soát vector đã được áp dụng lâu nay.
Qdenga của Takeda (Nhật Bản) hiện đã được cấp phép sử dụng tại nhiều quốc gia và được triển khai tại Việt Nam. Vaccine được phát triển với mục tiêu tạo đáp ứng miễn dịch chống lại cả 4 type virus Dengue. Dữ liệu từ các nghiên cứu lâm sàng quy mô lớn cho thấy vaccine giúp giảm nguy cơ mắc sốt xuất huyết có triệu chứng, đồng thời làm giảm nguy cơ phải nhập viện và nguy cơ bệnh diễn tiến nặng.
Sự xuất hiện của vaccine vì vậy mở rộng thêm công cụ phòng bệnh, đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh sốt xuất huyết vẫn lưu hành tại nhiều quốc gia và thường xuyên gây gánh nặng cho hệ thống y tế, trong đó có Việt Nam.
Những ai có thể tiêm vaccine phòng bệnh sốt xuất huyết?
Theo BSCKI. Lê Thị Giao Thi - Hệ thống nhà thuốc và tiêm chủng Long Châu cho biết, Qdenga là vắc xin sốt xuất huyết được chỉ định cho người từ 4 tuổi trở lên. Nhóm này bao gồm trẻ em, thanh thiếu niên và người trưởng thành.
Người đã từng mắc sốt xuất huyết hoặc chưa từng mắc bệnh đều có thể được tiêm theo chỉ định. Đặc biệt, vắc xin có thể được cân nhắc đối với những người đang sinh sống hoặc thường xuyên di chuyển đến các khu vực có bệnh sốt xuất huyết lưu hành.
Một nhóm khác cũng cần lưu ý là những người đã từng mắc sốt xuất huyết. Việc từng nhiễm bệnh không đồng nghĩa với việc cơ thể được bảo vệ trước mọi lần nhiễm virus Dengue trong tương lai, bởi người bệnh vẫn có khả năng mắc lại khi nhiễm một type virus Dengue khác.
Tuy nhiên, không nên hiểu rằng chỉ cần đủ 4 tuổi là có thể tiêm vắc xin trong mọi trường hợp. Trước mỗi mũi tiêm, người dân cần được khám sàng lọc và tư vấn nhằm xác định tình trạng sức khỏe có phù hợp để tiêm hay không.
Đặc biệt, phụ nữ mang thai, người suy giảm miễn dịch hoặc những người đang có vấn đề sức khỏe cần được đánh giá cụ thể trước khi quyết định tiêm.
Những trường hợp nào không nên tiêm hoặc cần tạm hoãn?
Việc khám sàng lọc trước tiêm có vai trò quan trọng nhằm phát hiện những trường hợp chống chỉ định hoặc cần trì hoãn tiêm chủng. Vắc xin không nên được sử dụng ở người từng có phản ứng dị ứng nghiêm trọng với thành phần của vắc xin hoặc từng gặp phản ứng dị ứng nghiêm trọng sau liều tiêm trước đó.
Những người đang bị suy giảm miễn dịch đáng kể hoặc đang sử dụng thuốc, phương pháp điều trị gây ức chế miễn dịch cũng thuộc nhóm cần lưu ý khi tiêm. Phụ nữ đang mang thai và phụ nữ đang cho con bú cũng không nên tiêm Qdenga.
Bên cạnh đó, một số trường hợp cần tạm thời trì hoãn tiêm, chẳng hạn người đang mắc bệnh cấp tính kèm sốt cao hoặc tình trạng sức khỏe chưa ổn định. Với người vừa mắc sốt xuất huyết, thời điểm có thể tiêm sau khi khỏi bệnh cần căn cứ hướng dẫn tiêm chủng hiện hành và tư vấn của nhân viên y tế.
Do đó, khi đến cơ sở tiêm chủng, người dân cần cung cấp đầy đủ thông tin về tình trạng sức khỏe, các thuốc đang sử dụng, tiền sử dị ứng, bệnh lý liên quan đến miễn dịch cũng như tình trạng mang thai hoặc cho con bú. Từ kết quả khám sàng lọc, bác sĩ sẽ đánh giá từng trường hợp để quyết định có thể tiêm ngay, cần trì hoãn hay không nên tiêm.
