Cách phòng bệnh bằng vaccin đã làm thay đổi mô hình nhiều loại dịch bệnh trên toàn cầu nhiều năm qua và việc tìm ra nhiều loại vaccin mới vẫn đang là thách thức của y học. Tại Việt Nam, sự ra đời của vaccin tả công thức mới với hiệu lực bảo vệ cao và được các chuyên gia quốc tế đánh giá là loại vaccin tả tốt nhất thế giới hiện nay sẽ là một giải pháp phòng bệnh hiệu quả trước sự bùng phát của dịch tiêu chảy cấp do phẩy khuẩn tả.
Đột phá của công nghệ sản xuất vaccin
GS.TSKH. Nguyễn Thu Vân- Giám đốc Công ty Vaccin và sinh phẩm số 1 cho biết, trên thế giới, bệnh tả vẫn lưu hành thường xuyên ở những nước nghèo và một số nước đang phát triển, nơi những yêu cầu về vệ sinh môi trường và ăn uống chưa được bảo đảm. Các nước trong khu vực Đông Nam Á, Ấn Độ, châu Phi là những nơi phẩy khuẩn tả vẫn lưu hành thường xuyên và gây ra nhiều vụ dịch lớn. Thụy Điển là một trong số ít nước phát triển trên thế giới sản xuất vaccin tả tuy nhiên giá thành rất cao (khoảng 10 USD/liều uống) nhưng hiệu quả bảo vệ cũng không phải đạt đến 90%. Ở Mỹ người ta cũng sản xuất vaccin tả nhưng giá thành cũng khá đắt mà tính miễn dịch cũng không cao. Trước diễn biến của dịch tả ở nhiều quốc gia, Tổ chức Y tế Thế giới mong muốn có được một vaccin giá thành hợp lý nhưng hiệu quả bảo vệ cao để có thể sử dụng rộng rãi trong cộng đồng và đặc biệt là cho các nước nghèo.
Trước nhu cầu về vaccin phòng chống dịch bệnh trong nước và toàn cầu, Công ty vaccin và sinh phẩm số 1 đã cùng với Viện vaccin quốc tế (IVI) đã cho ra đời một loại vaccin tả mới với hiệu lực bảo vệ khoảng 90% ở những đối tượng được tiêm với công thức pha mới. Đây thực sự là một bước tiến nhảy vọt khi mà vaccin tả vẫn sử dụng chỉ có tác dụng bảo vệ khoảng 66%. Khác với vaccin tả cũ vẫn đang sử dụng trong Tiêm chủng mở rộng (TCMR) là kỹ thuật pha dựa trên số lượng vi khuẩn, còn vaccin tả mới công thức pha dựa trên nồng độ kháng nguyên đặc hiệu (LPS). Đối với vaccin đang sử dụng trên thế giới vẫn còn một lượng nhỏ độc tố tồn dư của vi khuẩn tả còn với vaccin mới thì đã loại bỏ được hoàn toàn độc tố tồn dư, mang đến sự an toàn nhất cho người sử dụng. Điều đáng nói là vẫn trên dây chuyền sản xuất vaccin tả trước đây nhưng với kỹ thuật làm tăng nồng độ kháng nguyên Công ty vaccin và sinh phẩm số 1 đã hoàn toàn có được một vaccin tả mới tốt nhất thế giới hiện nay.
Ngay sau khi Việt Nam thành công với vaccin tả mới, Ấn Độ là nước đầu tiên nhận chuyển giao công nghệ sản xuất vaccin này của Việt Nam, đây cũng là nước có dịch tả lưu hành thường xuyên và gây ra nhiều vụ dịch lớn. Trước sự bùng phát của dịch tiêu chảy cấp do phẩy khuẩn tả, Công ty Vaccin và sinh phẩm số 1 sẽ cung cấp ra cộng đồng vaccin tả mới vào cuối tháng 5/2009.
Hoàn toàn đủ năng lực sản xuất vaccin tả mới phục vụ cộng đồng
ThS. Nguyễn Văn Cường- Phó chủ nhiệm Chương trình TCMR quốc gia cho biết, mỗi năm TCMR đều sử dụng một lượng vaccin tả cho những vùng có nguy cơ cao và thực sự rất có hiệu quả.
Theo các chuyên gia dịch tễ, muốn sử dụng vaccin tả có hiệu quả phải tiến hành thường xuyên như trong TCMR mới tạo được miễn dịch bền vững trong cộng đồng. Trước đây nhiều ý kiến cho rằng để ngăn chặn dịch tiêu chảy cấp trong đó có nguyên nhân tả thì chỉ cần ăn chín, uống sôi, phun chloramin ở những vùng xuất hiện dịch bệnh. Nhưng thực tế dịch bệnh suốt mấy năm qua cho thấy các biện pháp đó đã được thực hiện nhưng không hiệu quả và không loại trừ được các nguồn bệnh tồn tại tiềm tàng trong tự nhiên, mà cách tốt nhất là cần sử dụng phối hợp với việc tiêm phòng vaccin hàng năm cho những vùng có nguy cơ bùng phát dịch cao. Trước đây TP. Huế là một địa phương có tả lưu hành rất trầm trọng nhưng thành phố đã sử dụng liên tục vaccin tả trong 10 năm qua và đến nay hầu như không có ca bệnh báo cáo, kể cả khi các tỉnh khác xung quanh có bệnh nhân tả thì nhân dân TP. Huế vẫn được bảo đảm an toàn. Đến nay họ vẫn chủ động sử dụng vaccin phòng bệnh với 500 nghìn liều mỗi năm.
GS. Nguyễn Thu Vân cho biết, ngay khi bệnh tả được báo cáo có 3 ca bệnh, lãnh đạo Bộ Y tế đã đồng thuận và chỉ đạo phương án sử dụng vaccin tả phòng bệnh. Năm nay mùa mưa đến sớm, nước ngập ở nhiều nơi sẽ là điều kiện cho bệnh dịch lây lan nhanh và số bệnh nhân sẽ gia tăng theo cấp số nhân nếu không được ngăn chặn kịp thời và hiệu quả. GS. Vân chia sẻ, trên cương vị là một người làm dự phòng GS. Vân rất muốn chủ động để sẵn sàng có vaccin tả cung cấp cho cộng đồng. Tâm lý của người dân thường chủ quan trước dịch bệnh, chỉ khi bệnh bùng phát mạnh họ mới đổ xô đi uống vaccin, nếu không có cơ số vaccin chuẩn bị sẵn sàng thì sẽ rơi vào tình trạng khan hiếm. Trong khi đó muốn sản xuất vaccin tả mới nhanh nhất cũng phải mất 3 tháng. Đứng trước thực trạng này, công ty vẫn tiến hành sản xuất một lượng vừa phải để dự trữ sẵn sàng cung cấp cho những người có nhu cầu được uống phòng, để bảo vệ bản thân, bảo vệ gia đình họ và cũng là góp phần bảo vệ cộng đồng.
Với năng lực sản xuất hiện nay, GS. Nguyễn Thu Vân khẳng định Công ty Vaccin và sinh phẩm số 1 hoàn toàn bảo đảm nhu cầu phòng chống bệnh tả, công ty có thể sản xuất 10 triệu liều vaccin tả mới/năm.
Lê Hảo