Sỏi thận là bệnh lý khá phổ biến tại Việt Nam, liên quan đến nhiều yếu tố như chế độ ăn uống, thói quen sinh hoạt và tình trạng sức khỏe. Trong đó, uống không đủ nước, ăn nhiều đạm, thực phẩm giàu chất béo, sử dụng rượu bia và ít vận động có thể làm tăng nguy cơ hình thành sỏi.
Chủ động điều chỉnh những thói quen này, đặc biệt là duy trì đủ nước, vận động thường xuyên và xây dựng chế độ ăn hợp lý, là những biện pháp quan trọng giúp giảm nguy cơ sỏi thận.
1. Vì sao uống ít nước dễ làm tăng nguy cơ sỏi thận?
Theo thống kê, sỏi thận chiếm khoảng 12-15% và đây là bệnh lý thường gặp ở người Việt Nam. Một trong những nguyên nhân được đề cập là đặc điểm khí hậu nhiệt đới cùng thói quen uống chưa đủ nước của nhiều người.
Khi cơ thể thiếu nước, nước tiểu trở nên cô đặc hơn, khả năng đào thải các chất cặn qua đường tiết niệu cũng bị ảnh hưởng. Đặc biệt, nếu tình trạng mất nước đi kèm với việc tiêu thụ nhiều thực phẩm giàu đạm, lượng acid uric có thể tăng, tạo điều kiện cho các chất lắng đọng và kết tụ, từ đó làm tăng nguy cơ hình thành hoặc khiến sỏi có sẵn trở nên nghiêm trọng hơn.
Không chỉ vậy, chế độ ăn nhiều đạm kết hợp với việc ít vận động và không duy trì thói quen uống nước thường xuyên có thể khiến nước tiểu cô đặc, đồng thời làm thay đổi nồng độ một số chất chuyển hóa và canxi. Những yếu tố này góp phần thúc đẩy quá trình hình thành sỏi và có thể ảnh hưởng đến hệ tiết niệu, bao gồm thận, niệu quản và bàng quang.
Do đó, uống nước đều đặn trong ngày là một trong những việc đơn giản nhưng cần thiết để hạn chế nguy cơ sỏi thận.
Sỏi thận là một trong những bệnh lý đường tiết niệu phổ biến nhất hiện nay, ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng bài tiết và sức khỏe toàn thân. Ảnh minh họa: BVCC.
2. Uống bao nhiêu nước mỗi ngày để phòng sỏi thận?
Công thức tham khảo là khoảng 40ml nước/kg cân nặng trong 24 giờ, không tính các loại đồ uống khác, nước canh và rượu bia. Như vậy, một người nặng 70kg cần khoảng 2,8 lít nước mỗi ngày theo cách tính này.
Tuy nhiên, nhu cầu nước không phải lúc nào cũng giống nhau. Khi thời tiết nóng, cơ thể đổ nhiều mồ hôi, hoặc sau khi sử dụng nhiều rượu bia, ăn nhiều đạm hay thực phẩm mặn, lượng nước cần bổ sung có thể tăng lên để bù lại lượng dịch mất đi và hỗ trợ quá trình bài tiết.
Bên cạnh tổng lượng nước, cách uống cũng đáng lưu ý. Thay vì uống một lượng lớn trong thời gian ngắn, nên chia đều nước thành nhiều lần trong ngày. Có thể chủ động đặt chai nước bên cạnh khi làm việc và thường xuyên uống từng ngụm nhỏ, khoảng 15-30 phút một lần.
Uống quá nhiều nước cùng lúc có thể làm tăng gánh nặng cho thận. Vì vậy, việc phân bổ lượng nước hợp lý trong ngày được xem là lựa chọn phù hợp hơn thay vì dồn phần lớn lượng nước cần uống vào một thời điểm.
2.1 Ăn uống và vận động thế nào để hạn chế sỏi thận?
Bên cạnh nước, chế độ ăn uống cũng có vai trò quan trọng trong phòng ngừa sỏi thận. Bạn không nên ăn quá nhiều, thay vào đó duy trì khẩu phần vừa đủ và đa dạng thực phẩm. Đặc biệt, những món giàu đạm và chất béo nên được sử dụng ở mức vừa phải, đồng thời tăng cường rau xanh trong các bữa ăn.
Rượu bia và các loại nước có gas cũng nên được hạn chế. Thay vì tập trung quá nhiều vào một nhóm thực phẩm, nên xây dựng thực đơn đa dạng để cung cấp các chất dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể.
Một số thực phẩm hỗ trợ tiêu hóa như sữa chua cũng được đề cập trong tài liệu. Có thể kết hợp các thực phẩm này trong chế độ ăn hằng ngày cùng rau xanh và các nhóm thực phẩm khác để tạo sự cân bằng cho khẩu phần.
Vận động cũng là yếu tố không nên bỏ qua. Lối sống ít vận động, ngồi quá nhiều hoặc ngủ quá nhiều được xem là những thói quen cần hạn chế. Thay vào đó, duy trì hoạt động thể chất phù hợp giúp tăng cường chuyển hóa và hỗ trợ tuần hoàn, từ đó góp phần thúc đẩy quá trình lưu thông nước tiểu.
Kết hợp uống đủ nước, ăn uống điều độ và tập luyện thường xuyên sẽ tạo nền tảng tốt hơn cho sức khỏe hệ tiết niệu và góp phần phòng ngừa sỏi thận.
Thống kê cho thấy tỷ lệ người mắc sỏi thận tại Việt Nam dao động từ 12% đến 15%. Ảnh minh họa HĐ.
2.2 Khi nào người bệnh sỏi thận cần đi khám?
Phòng ngừa có vai trò quan trọng nhưng không thay thế việc thăm khám khi cơ thể xuất hiện dấu hiệu bất thường. Những người đã được phát hiện sỏi thận cũng cần chú ý theo dõi tình trạng sức khỏe và thực hiện các hướng dẫn điều trị, chăm sóc từ nhân viên y tế. Nếu thấy cơ thể xuất hiện bất thường, người bệnh nên đi khám sớm để được kiểm tra và xử lý phù hợp.
Để giảm nguy cơ sỏi thận, có thể ghi nhớ 3 nguyên tắc đơn giản: uống đủ nước, vận động thường xuyên và ăn uống vừa phải, đa dạng. Trong đó, cần đặc biệt duy trì thói quen bổ sung nước đều đặn thay vì chỉ uống khi cảm thấy khát.
Những thay đổi nhỏ trong sinh hoạt hằng ngày nếu được duy trì lâu dài có thể góp phần bảo vệ sức khỏe thận và hệ tiết niệu, đồng thời hạn chế các yếu tố thuận lợi cho quá trình hình thành sỏi.
