Tăng huyết áp là một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu gây bệnh tim mạch, đột quỵ. Bên cạnh thuốc điều trị, chế độ ăn uống lành mạnh đóng vai trò quan trọng trong kiểm soát huyết áp. Trong số các thực phẩm được quan tâm, nước ép cà chua được nhắc đến như một lựa chọn có thể hỗ trợ cải thiện huyết áp.
Một số nghiên cứu ghi nhận, việc uống nước ép cà chua không muối mỗi ngày trong thời gian dài có thể giúp giảm nhẹ chỉ số huyết áp ở người trưởng thành bị tăng huyết áp chưa điều trị.
Cụ thể, trong một nghiên cứu kéo dài một năm, những người tham gia uống khoảng một cốc nước ép cà chua mỗi ngày ghi nhận mức giảm trung bình khoảng 4 mmHg ở huyết áp tâm thu. Đây là mức giảm khiêm tốn nhưng có ý nghĩa trong kiểm soát nguy cơ tim mạch nếu duy trì lâu dài.
Dùng nước ép cà chua đều đặn có thể hỗ trợ kiểm soát huyết áp ở người trưởng thành.
1. Nước ép cà chua hỗ trợ hạ huyết áp như thế nào?
Tác dụng của nước ép cà chua với huyết áp chủ yếu đến từ hai thành phần dinh dưỡng quan trọng là lycopene và kali, cụ thể:
Lycopene – chất chống oxy hóa có lợi cho mạch máu
Lycopene là sắc tố tạo màu đỏ đặc trưng của cà chua, đồng thời là một chất chống oxy hóa mạnh.
Nhiều nghiên cứu cho thấy lycopene có thể:
- Ức chế sự hình thành angiotensin II – một chất gây co mạch, làm tăng huyết áp.
- Tăng sản xuất oxit nitric – chất giúp giãn mạch, cải thiện lưu thông máu.
- Giảm stress oxy hóa – yếu tố liên quan đến tổn thương thành mạch...
Nhờ những cơ chế này, lycopene góp phần hỗ trợ duy trì huyết áp ổn định.
Kali – khoáng chất quan trọng trong điều hòa huyết áp
Một cốc (khoảng 240 ml) nước ép cà chua có thể cung cấp gần 500 mg kali – một lượng đáng kể so với nhu cầu hằng ngày.
Kali giúp kiểm soát huyết áp thông qua các cơ chế:
- Tăng đào thải natri qua nước tiểu, từ đó giảm thể tích dịch trong cơ thể.
- Giảm áp lực lên thành mạch và tim.
- Ức chế hoạt động của renin – enzyme liên quan đến cơ chế tăng huyết áp...
Chế độ ăn giàu kali được nhiều tổ chức y tế khuyến nghị trong phòng và kiểm soát tăng huyết áp.
2. Cần uống bao nhiêu nước ép cà chua mỗi ngày?
Hiện chưa có khuyến nghị chính thức về lượng nước ép cà chua cụ thể để kiểm soát huyết áp. Tuy nhiên, các nghiên cứu thường sử dụng mức khoảng 1 cốc/ngày (tương đương 200–250 ml); sử dụng liên tục trong thời gian dài (nhiều tháng đến một năm). Điều quan trọng là tính đều đặn, hiệu quả không đến từ việc uống thỉnh thoảng mà từ thói quen duy trì hằng ngày.
Ngoài ra, loại nước ép được sử dụng trong nghiên cứu là không thêm muối. Việc bổ sung natri có thể làm mất đi lợi ích đối với huyết áp, thậm chí gây tác dụng ngược.
3. Lưu ý khi dùng nước ép cà chua
Dù có lợi cho nhiều người, nước ép cà chua không phù hợp với tất cả, một số đối tượng cần thận trọng:
Người bệnh thận: Kali cao có thể tích tụ trong máu nếu chức năng thận suy giảm. Tăng kali máu có thể gây rối loạn nhịp tim nguy hiểm.
Người bị trào ngược dạ dày – thực quản: Cà chua có tính acid, có thể làm nặng thêm các triệu chứng như ợ nóng, nóng rát vùng ngực.
Người cần hạn chế natri: Nhiều loại nước ép cà chua đóng chai có hàm lượng muối cao. Điều này có thể làm tăng huyết áp thay vì cải thiện.
Người đang dùng thuốc tim mạch hoặc huyết áp: Kali có thể tương tác với một số thuốc như thuốc ức chế men chuyển (ACE inhibitors), thuốc lợi tiểu giữ kali… Việc kết hợp không phù hợp có thể làm tăng nguy cơ tăng kali máu.
Người đang dùng thuốc tim mạch lưu ý khi dùng nước ép cà chua có thể làm tăng nguy cơ tăng kali máu.
4. Lưu ý khi sử dụng để hỗ trợ huyết áp
Nếu muốn bổ sung nước ép cà chua vào chế độ ăn để hỗ trợ kiểm soát huyết áp, người dân cần lưu ý:
- Ưu tiên nước ép cà chua tươi, không thêm muối
- Duy trì lượng khoảng 1 cốc mỗi ngày Không thêm đường hoặc gia vị mặn
- Kết hợp với chế độ ăn giảm muối, giàu rau xanh và trái cây
- Duy trì vận động thể lực và kiểm soát cân nặng
Quan trọng nhất, nước ép cà chua không thay thế thuốc điều trị. Người bệnh tăng huyết áp cần tuân thủ phác đồ của bác sĩ và tái khám định kỳ.
WHO khuyến nghị chế độ ăn lành mạnh để phòng và kiểm soát tăng huyết áp, trong đó nhấn mạnh:
- Giảm muối (dưới 5g/ngày).
- Tăng cường rau xanh, trái cây.
- Bổ sung thực phẩm giàu kali...
Nước ép cà chua có thể là một phần trong chế độ ăn này, nhưng không phải là giải pháp duy nhất. Trên thực tế, hiệu quả kiểm soát huyết áp tốt nhất đạt được khi kết hợp nhiều yếu tố: Ăn uống hợp lý, vận động, kiểm soát stress và tuân thủ điều trị y tế.
Uống một ly nước ép cà chua mỗi ngày có thể góp phần hỗ trợ giảm huyết áp nhờ hàm lượng lycopene và kali. Tuy nhiên, hiệu quả ở mức hỗ trợ, cần sử dụng đều đặn và đúng cách. Người dân không nên xem đây là biện pháp thay thế điều trị. Trước khi áp dụng thường xuyên, đặc biệt với người có bệnh nền hoặc đang dùng thuốc, cần tham khảo ý kiến bác sĩ để đảm bảo an toàn.
Mời bạn xem thêm video:
[LIVE] Cảnh giác với biến chứng huyết áp cao trong thời tiết nắng nóng _ SKĐS
