Giấc ngủ ngon có ý nghĩa quan trọng với sức khỏe tổng thể, nhưng không phải đêm nào cũng dễ dàng đi vào giấc ngủ. Vì lý do đó, melatonin dạng viên uống trở thành lựa chọn quen thuộc của nhiều người để hỗ trợ giấc ngủ đến nhanh hơn. Tuy nhiên, một số thông tin gần đây khiến nhiều người lo ngại rằng dùng melatonin lâu dài có thể ảnh hưởng xấu đến tim mạch, thậm chí liên quan đến suy tim.
1. Melatonin là gì?
Melatonin là một loại hormone được cơ thể tự sản xuất tại tuyến tùng trong não, có vai trò điều hòa nhịp sinh học, tức chu kỳ ngủ - thức tự nhiên của cơ thể. Cần lưu ý melatonin không phải là thuốc an thần, không có tác dụng gây ngủ trực tiếp như nhiều người vẫn nghĩ. Melatonin không khiến người dùng lập tức chìm vào giấc ngủ, mà chỉ đóng vai trò như một tín hiệu nhắc não bộ nhận biết đã đến thời điểm ban đêm, giúp cơ thể chuẩn bị bước vào trạng thái nghỉ ngơi.

Người có bệnh tim mạch, đang dùng thuốc điều trị tim mạch, hoặc có kế hoạch sử dụng melatonin lâu dài nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi bắt đầu. Ảnh minh họa AI.
2. Dùng melatonin có nguy hiểm không?
Với phần lớn người trưởng thành khỏe mạnh, việc dùng melatonin liều thấp mỗi đêm trong thời gian dài hiện chưa được ghi nhận là gây nguy hiểm cho sức khỏe, đặc biệt ở liều khoảng 0,3 đến 1 miligam mỗi đêm. Tuy nhiên, giống như bất kỳ hoạt chất nào đưa vào cơ thể, kể cả khi đó là một hormone vốn đã được cơ thể tự sản xuất, melatonin vẫn có thể gây ra một số tác dụng không mong muốn, đặc biệt khi dùng liều cao. Liều được xem là cao thường là mức vượt đáng kể so với 1 miligam mỗi đêm, ví dụ như 5 miligam, 10 miligam hoặc cao hơn.
Dùng liều cao có thể gây buồn ngủ kéo dài sang ngày hôm sau, thay đổi thân nhiệt hoặc ảnh hưởng đến tâm trạng. Đáng chú ý, liều cao không đồng nghĩa với việc ngủ ngon hơn, mà ngược lại có thể khiến chất lượng giấc ngủ kém đi, gây cảm giác lờ đờ, đau đầu, gặp nhiều giấc mơ sống động, hoặc dẫn đến hiện tượng mất ngủ nghịch lý, tức tình trạng người dùng thực tế đã ngủ đủ giờ nhưng lại có cảm giác như chưa hề ngủ được.
Một số thông tin cho rằng dùng melatonin lâu dài có thể dẫn đến suy tim, khiến nhiều người dùng lo lắng. Trên thực tế, các nghiên cứu quy mô lớn cùng kinh nghiệm lâm sàng hiện nay chưa cho thấy việc dùng melatonin thông thường làm tổn hại tim hay làm tăng các biến cố tim mạch. Dù vậy, ở liều cao, melatonin được ghi nhận có thể ảnh hưởng nhẹ đến huyết áp và biến thiên nhịp tim, chỉ số phản ánh khả năng điều chỉnh nhịp tim của hệ thần kinh tự chủ. Những ảnh hưởng này thường ở mức nhẹ, nhưng có thể trở nên đáng lưu ý hơn ở người đã có sẵn bệnh lý tim mạch.
3. Ai cần thận trọng khi dùng melatonin?
Người có bệnh lý tim mạch nền không nhất thiết phải tuyệt đối tránh melatonin, nhưng nên theo dõi sát các triệu chứng của bản thân trong quá trình sử dụng. Các bệnh lý tim mạch có thể bị ảnh hưởng bởi melatonin gồm rối loạn nhịp tim, bệnh động mạch vành, suy tim và các vấn đề liên quan đến điều hòa huyết áp.
Melatonin cũng có thể ảnh hưởng ở mức độ nhẹ đến nhịp tim và trương lực mạch máu, tức mức độ co giãn của các cơ trong thành mạch, nên người đang dùng một số loại thuốc điều trị tim mạch cần thận trọng hơn khi kết hợp với melatonin, bao gồm thuốc hạ huyết áp, thuốc chẹn beta, thuốc chống đông máu và các thuốc điều chỉnh nhịp tim.
Với phần lớn người khỏe mạnh, melatonin vẫn được xem là an toàn khi sử dụng đúng liều, nhưng với người có yếu tố nguy cơ tim mạch, việc trao đổi với bác sĩ về liều lượng và thời điểm dùng phù hợp là điều nên làm trước khi sử dụng thường xuyên, lâu dài.
4. Những lựa chọn thay thế
Với người muốn cải thiện giấc ngủ mà không lo ngại về ảnh hưởng tim mạch, có một số phương pháp thay thế nhẹ nhàng, an toàn hơn. Duy trì giờ thức dậy cố định mỗi ngày, giảm ánh sáng trong phòng khoảng một giờ trước khi ngủ và hạn chế sử dụng thiết bị điện tử vào buổi tối là những thói quen giúp củng cố nhịp sinh học tự nhiên hiệu quả hơn bất kỳ loại thực phẩm bổ sung nào, đồng thời hoàn toàn không có nguy cơ ảnh hưởng đến tim mạch.
Với người đang dùng melatonin chủ yếu để hỗ trợ triệu chứng mất ngủ, phương pháp trị liệu nhận thức hành vi dành riêng cho chứng mất ngủ, thường được gọi tắt là CBT-I, được đánh giá mang lại hiệu quả cải thiện giấc ngủ tốt hơn về lâu dài so với melatonin, đồng thời an toàn hơn và giải quyết được nguyên nhân gốc rễ của tình trạng mất ngủ thay vì chỉ hỗ trợ tạm thời.
Giấc ngủ kém là vấn đề không dễ giải quyết trong một sớm một chiều. Phần lớn người dùng không cần sử dụng melatonin hằng đêm, mà chỉ nên xem đây là công cụ hỗ trợ điều chỉnh giờ giấc ngủ khi thực sự cần thiết, thay vì biến thành thói quen sử dụng hằng ngày.

