Về lâu dài, chế độ ăn thiếu chất xơ còn có thể ảnh hưởng đến sức khỏe đại tràng. Vì vậy, duy trì thói quen uống đủ nước, ăn nhiều rau củ, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt là cách đơn giản giúp bảo vệ hệ tiêu hóa.
Uống ít nước, ăn thiếu chất xơ dễ gây táo bón
Nước chiếm tỷ lệ đáng kể trong trọng lượng cơ thể và tham gia vào nhiều hoạt động sống, trong đó có quá trình tiêu hóa. Tuy nhiên, không ít người chỉ uống nước khi cảm thấy khát hoặc chủ động hạn chế uống vì bận rộn, ngại đi vệ sinh. Một số người còn cho rằng uống ít nước có thể hỗ trợ giảm cân.
Trong khi đó, chất xơ có vai trò quan trọng đối với hoạt động của đường ruột. Chất xơ có trong rau xanh, trái cây, các loại đậu và ngũ cốc nguyên hạt giúp tăng khối lượng phân, hỗ trợ nhu động ruột và tạo điều kiện để chất thải được đào thải thuận lợi.
Khi chế độ ăn thiếu chất xơ, phân có thể ít và khó di chuyển qua đại tràng. Nếu đồng thời uống không đủ nước, cơ thể sẽ tiếp tục hấp thu nước từ khối phân, khiến phân khô, cứng và khó đi ngoài. Người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng như táo bón, đầy hơi, chướng bụng, đau bụng hoặc phải rặn nhiều khi đại tiện.
Tình trạng táo bón kéo dài còn có thể làm tăng nguy cơ trĩ, nứt kẽ hậu môn và ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống. Vì vậy, thay vì chỉ tìm cách xử lý khi đã táo bón, mỗi người nên chủ động điều chỉnh chế độ ăn uống và sinh hoạt hằng ngày.
Nguy cơ bệnh túi thừa đại tràng có liên quan đến chế độ ăn?
Túi thừa đại tràng là tình trạng các túi nhỏ hình thành tại những vị trí yếu trên thành đại tràng. Bệnh thường gặp hơn ở người lớn tuổi, nhưng có thể xuất hiện ở người trẻ. Phần lớn trường hợp có túi thừa không biểu hiện triệu chứng và chỉ được phát hiện tình cờ khi thăm khám hoặc nội soi.
Uống không đủ nước và ăn thiếu chất xơ có thể khiến phân khô cứng, làm tăng nguy cơ táo bón. Ảnh DK
Khi túi thừa bị viêm, người bệnh có thể đau bụng, thường ở vùng bụng dưới bên trái, kèm sốt, buồn nôn hoặc thay đổi thói quen đại tiện. Một số trường hợp có thể gặp biến chứng như áp xe, thủng ruột hoặc viêm phúc mạc.
Do đó, nếu xuất hiện đau bụng kéo dài hoặc đau tăng dần, đặc biệt khi kèm sốt, nôn ói, đi ngoài ra máu hay bụng chướng nhiều, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được kiểm tra. Không nên tự chẩn đoán bệnh túi thừa chỉ dựa vào cảm giác khó chịu ở bụng dưới bên trái.
Uống thiếu nước ảnh hưởng thế nào đến tiêu hóa?
Nước tham gia vào quá trình hình thành nước bọt, dịch tiêu hóa và hỗ trợ vận chuyển thức ăn trong đường ruột. Khi cơ thể thiếu nước, một trong những biểu hiện dễ nhận thấy là phân khô cứng, đại tiện khó khăn.
Ngoài ra, thiếu nước có thể gây mệt mỏi, đau đầu, giảm khả năng tập trung và ảnh hưởng đến hoạt động thể chất. Khi mất nước nghiêm trọng, người bệnh có thể bị rối loạn điện giải, tụt huyết áp và tổn thương thận.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng uống ít nước không phải là nguyên nhân trực tiếp gây viêm loét dạ dày hoặc trào ngược dạ dày – thực quản. Các bệnh lý này có cơ chế phức tạp, liên quan đến nhiều yếu tố khác nhau. Vì vậy, không nên xem việc uống nhiều nước là biện pháp điều trị thay thế cho thăm khám và điều trị y tế.
Uống bao nhiêu nước, ăn bao nhiêu chất xơ là đủ?
Nhu cầu nước mỗi ngày phụ thuộc vào tuổi, cân nặng, mức độ vận động, thời tiết và tình trạng sức khỏe. Người trưởng thành có thể tham khảo mức uống khoảng 1,5–2 lít nước mỗi ngày, nhưng nhu cầu thực tế có thể cao hoặc thấp hơn. Người lao động ngoài trời, vận động nhiều hoặc sống trong môi trường nóng có thể cần bổ sung thêm nước. Người mắc bệnh tim, thận hoặc được bác sĩ yêu cầu hạn chế dịch cần tuân thủ hướng dẫn riêng.
Để duy trì thói quen uống nước hợp lý, mỗi người nên uống đều đặn trong ngày, không đợi đến khi khát mới uống; tăng lượng nước phù hợp khi vận động, ra nhiều mồ hôi hoặc bị sốt, tiêu chảy. Nước lọc nên là lựa chọn ưu tiên, hạn chế đồ uống có nhiều đường.
Về chất xơ, người trưởng thành thường được khuyến nghị tiêu thụ khoảng 25–30g mỗi ngày, tùy nhu cầu năng lượng và hướng dẫn dinh dưỡng. Nguồn chất xơ nên đa dạng, gồm rau xanh, trái cây nguyên quả, các loại đậu và ngũ cốc nguyên hạt. Khi tăng lượng chất xơ, nên thực hiện từ từ để đường ruột thích nghi, đồng thời uống đủ nước.
Bên cạnh đó, duy trì vận động thể lực thường xuyên, không nhịn đi đại tiện và tạo thói quen đi vệ sinh đúng giờ cũng giúp hỗ trợ hoạt động của đường ruột.
Uống đủ nước và ăn đủ chất xơ không phải là biện pháp phòng ngừa mọi bệnh tiêu hóa, nhưng là hai thói quen quan trọng giúp hạn chế táo bón và duy trì sức khỏe đường ruột. Nếu tình trạng táo bón kéo dài, thay đổi thói quen đại tiện hoặc đau bụng bất thường, người dân nên đi khám để tìm nguyên nhân và được tư vấn phù hợp.
