Đau lưng là một trong những vấn đề cơ xương khớp phổ biến, có thể gặp ở mọi lứa tuổi, đặc biệt ở người làm việc văn phòng, lao động nặng hoặc người cao tuổi.
Bên cạnh những nguyên nhân quen thuộc như thoái hóa cột sống, thoát vị đĩa đệm hay tư thế sinh hoạt không đúng, ít ai biết rằng tình trạng thiếu nước kéo dài cũng có thể ảnh hưởng đến sức khỏe cột sống và góp phần làm tăng nguy cơ đau lưng.
Nước đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì cấu trúc và chức năng của đĩa đệm - bộ phận giúp giảm chấn động và tạo sự linh hoạt cho cột sống.
1. Đĩa đệm cần nước để hoạt động bình thường
Đĩa đệm nằm giữa các thân đốt sống, có nhiệm vụ hấp thu lực tác động và giúp cột sống vận động linh hoạt khi cúi, ngửa hoặc xoay người. Khác với nhiều cơ quan khác trong cơ thể, đĩa đệm gần như không có hệ thống mạch máu nuôi trực tiếp. Nước và dưỡng chất nuôi đĩa đệm chủ yếu được cung cấp thông qua cơ chế khuếch tán và thẩm thấu từ các mô xung quanh.
Khi cơ thể được cung cấp đủ nước, nhân nhầy bên trong đĩa đệm duy trì được độ đàn hồi, giúp phân tán áp lực lên cột sống mỗi khi vận động. Ngược lại, nếu cơ thể thiếu nước kéo dài, lượng nước trong nhân nhầy có thể giảm dần, khiến đĩa đệm mất độ đàn hồi, trở nên mỏng hơn và dễ xuất hiện các vết nứt nhỏ.
Theo thời gian, quá trình này có thể thúc đẩy tình trạng thoái hóa đĩa đệm, làm tăng nguy cơ phồng hoặc thoát vị đĩa đệm.
Khi đĩa đệm bị tổn thương, khoảng cách giữa các đốt sống có thể giảm, các cấu trúc cột sống dễ cọ xát hoặc chèn ép rễ thần kinh. Đây có thể là nguyên nhân khiến người bệnh xuất hiện các cơn đau lưng kéo dài, đau lan xuống mông hoặc chân, kèm theo cảm giác tê bì, yếu cơ.
2. Uống đủ nước giúp hỗ trợ sức khỏe cột sống
Duy trì đủ nước mỗi ngày là một trong những biện pháp đơn giản giúp tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình trao đổi chất và nuôi dưỡng đĩa đệm.
Tuy nhiên, nhiều người có thói quen chỉ uống nước khi cảm thấy khát hoặc uống một lượng lớn trong thời gian ngắn. Theo các chuyên gia, cách uống này có thể không tối ưu cho quá trình cung cấp nước đến các mô, trong đó có đĩa đệm.
Để cơ thể hấp thu nước tốt hơn, nên uống thành nhiều lần trong ngày, mỗi lần từng ngụm nhỏ thay vì uống quá nhiều trong một lúc.
Lượng nước cần thiết phụ thuộc vào cân nặng, mức độ vận động, thời tiết và tình trạng sức khỏe của mỗi người. Thông thường, người trưởng thành có thể tham khảo mức khoảng 0,4 lít nước cho mỗi 10kg cân nặng mỗi ngày, đồng thời điều chỉnh phù hợp theo hướng dẫn của bác sĩ trong từng trường hợp cụ thể.
Ngoài nước lọc, mọi người cũng có thể bổ sung nước từ rau xanh, trái cây tươi hoặc các món canh trong bữa ăn hằng ngày.
Uống đủ nước có lợi cho sức khỏe nói chung và hệ cơ xương khớp nói riêng. Ảnh AI.
3. Khởi động nhẹ sau khi thức dậy
Sau một đêm nghỉ ngơi, đĩa đệm thường hấp thu nhiều nước hơn nên có thể căng hơn so với thời điểm cuối ngày. Đây cũng là lúc đĩa đệm nhạy cảm hơn với các lực tác động mạnh.
Do đó, các chuyên gia phục hồi chức năng khuyến cáo không nên cúi gập người hoặc bê vật nặng ngay sau khi vừa thức dậy. Thay vào đó, nên dành vài phút thực hiện các động tác khởi động nhẹ như nghiêng người, xoay vai, kéo giãn cột sống hoặc xoay hông ngay trên giường hoặc sau khi đứng dậy.
Những động tác đơn giản này giúp cơ thể thích nghi dần với vận động, đồng thời hỗ trợ quá trình phân bố nước và dưỡng chất trong đĩa đệm.
4. Không phải ai cũng nên uống nhiều nước
Mặc dù duy trì đủ nước có lợi cho sức khỏe nói chung và hệ cơ xương khớp nói riêng, không phải ai cũng nên tự ý tăng lượng nước uống.
Những người mắc suy tim sung huyết, suy thận nặng, hội chứng thận hư hoặc các bệnh lý gây phù cần tuân thủ nghiêm ngặt lượng nước được bác sĩ chỉ định. Việc uống quá nhiều nước ở nhóm đối tượng này có thể khiến tình trạng bệnh trở nên nghiêm trọng hơn.
Ngoài ra, nước ngọt có gas, đồ uống nhiều đường, trà đặc hoặc cà phê không thể thay thế hoàn toàn nước lọc. Các loại đồ uống chứa nhiều caffeine có thể làm tăng bài tiết nước qua thận, khiến cơ thể dễ mất nước hơn nếu sử dụng quá nhiều.
5. Kết hợp điều trị để phục hồi đĩa đệm
Đối với những người đã mắc các bệnh lý cột sống như thoát vị đĩa đệm hoặc thoái hóa cột sống, việc uống đủ nước chỉ đóng vai trò hỗ trợ, không thể thay thế các phương pháp điều trị chuyên khoa. Tùy tình trạng cụ thể, bác sĩ có thể chỉ định kết hợp các phương pháp phục hồi chức năng nhằm cải thiện tình trạng đau và tăng khả năng vận động.
Trong đó, kéo giãn cột sống là kỹ thuật thường được áp dụng nhằm tạo áp suất âm bên trong đĩa đệm. Áp suất này góp phần giảm chèn ép rễ thần kinh, đồng thời hỗ trợ quá trình khuếch tán nước và dưỡng chất vào nhân nhầy.
Bên cạnh đó, các phương pháp vật lý trị liệu như sóng ngắn, nhiệt trị liệu hoặc các bài tập phục hồi chức năng cũng có thể giúp tăng tuần hoàn máu tại vùng cột sống, giảm co cứng cơ và hỗ trợ quá trình hồi phục.
Nếu tình trạng đau lưng kéo dài trên vài tuần, đau lan xuống chân, tê bì hoặc yếu cơ, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được thăm khám và xác định nguyên nhân.
Điều trị sớm, kết hợp với chế độ sinh hoạt hợp lý, uống đủ nước, duy trì cân nặng phù hợp và tập luyện đúng cách sẽ góp phần bảo vệ cột sống, hạn chế nguy cơ tiến triển của các bệnh lý đĩa đệm và cải thiện chất lượng cuộc sống.
