Tuy nhiên, lợi ích này phụ thuộc vào lượng uống, cách sử dụng và tình trạng sức khỏe của từng người.
Nhiều nghiên cứu quan sát trên quy mô lớn cho thấy người thường xuyên uống cà phê có xu hướng có nguy cơ mắc một số bệnh gan mạn tính thấp hơn, trong đó có gan nhiễm mỡ, xơ gan và ung thư gan. Các hoạt chất trong cà phê, đặc biệt là caffeine và nhiều hợp chất chống oxy hóa, được cho là có thể tham gia vào những cơ chế liên quan đến chuyển hóa, viêm và stress oxy hóa.
Tuy nhiên, những bằng chứng này chủ yếu cho thấy mối liên quan, không có nghĩa cà phê có thể thay thế thuốc điều trị hoặc giúp ngăn ngừa hoàn toàn bệnh gan.
Cà phê có thể hỗ trợ sức khỏe gan như thế nào?
- Góp phần duy trì men gan ở mức tốt hơn
Một số nghiên cứu ghi nhận người uống cà phê thường xuyên có nồng độ ALT, AST và một số chỉ dấu tổn thương gan thấp hơn so với người không uống. Caffeine và các hợp chất polyphenol trong cà phê được cho là có đặc tính chống oxy hóa, chống viêm và có thể tác động đến quá trình chuyển hóa trong cơ thể.
Tuy nhiên, men gan tăng có nhiều nguyên nhân khác nhau. Việc uống cà phê không phải là biện pháp điều trị men gan cao và không thể thay thế việc tìm nguyên nhân khi xét nghiệm bất thường.
- Có thể liên quan đến nguy cơ gan nhiễm mỡ thấp hơn
Gan nhiễm mỡ liên quan chặt chẽ với thừa cân, béo phì, kháng insulin, đái tháo đường type 2, chế độ ăn nhiều năng lượng và ít vận động. Một số nghiên cứu cho thấy uống cà phê có liên quan với nguy cơ gan nhiễm mỡ thấp hơn.
Cà phê không chỉ giúp tỉnh táo mà còn được ghi nhận có mối liên quan với nhiều lợi ích đối với sức khỏe gan. Ảnh D.K
- Có thể làm giảm nguy cơ tiến triển xơ gan
Một trong những lợi ích được nghiên cứu nhiều là mối liên quan giữa uống cà phê và nguy cơ xơ gan thấp hơn. Một số nghiên cứu quan sát cho thấy người uống cà phê thường xuyên có nguy cơ xơ gan và biến chứng liên quan thấp hơn so với người không uống.
Mức độ lợi ích không giống nhau giữa các nghiên cứu và còn phụ thuộc nguyên nhân bệnh gan. Vì vậy, không nên hiểu rằng uống một số ly cà phê nhất định mỗi ngày sẽ ngăn được xơ gan.
- Có liên quan đến nguy cơ ung thư gan thấp hơn
Nhiều nghiên cứu và phân tích tổng hợp ghi nhận mối liên quan giữa việc uống cà phê và nguy cơ ung thư biểu mô tế bào gan thấp hơn. Đây là một trong những lý do cà phê được quan tâm trong các nghiên cứu về sức khỏe gan.
Tuy nhiên, ung thư gan có nhiều yếu tố nguy cơ, trong đó có viêm gan virus mạn tính, xơ gan, uống rượu, bệnh gan chuyển hóa và một số yếu tố khác. Không thể dùng cà phê để thay thế tiêm vaccine viêm gan B, điều trị viêm gan virus hoặc các biện pháp phòng ngừa ung thư khác.
Người bệnh gan có nên uống cà phê?
Với nhiều người mắc bệnh gan mạn tính, cà phê có thể được sử dụng nếu không có chống chỉ định riêng. Tuy nhiên, lượng uống cần được cá thể hóa.
Người bị gan nhiễm mỡ có thể tiếp tục uống cà phê nếu dung nạp tốt. Điều quan trọng là ưu tiên cà phê ít đường, đồng thời kiểm soát cân nặng, tăng vận động và xây dựng chế độ ăn cân bằng. Không nên coi cà phê là biện pháp chính để làm giảm mỡ trong gan.
Người đang mắc viêm gan, xơ gan hoặc các bệnh gan khác nên trao đổi với bác sĩ về lượng cà phê phù hợp, đặc biệt nếu đồng thời có bệnh tim mạch, rối loạn nhịp tim, tăng huyết áp, trào ngược dạ dày hoặc rối loạn giấc ngủ.
Uống cà phê thế nào để không gây hại?
Ưu tiên cà phê ít đường: Cà phê đen hoặc cà phê ít đường giúp hạn chế lượng năng lượng đưa vào cơ thể. Các loại cà phê pha nhiều đường, sữa đặc, kem hoặc syrup có thể làm tăng lượng calo và đường bổ sung, không có lợi cho việc kiểm soát cân nặng và chuyển hóa.
Không lạm dụng cà phê: Không có một lượng cà phê cố định phù hợp cho tất cả người bệnh gan. Với người trưởng thành khỏe mạnh, tổng lượng caffeine khoảng 400 mg/ngày thường được xem là giới hạn không gây vấn đề đối với đa số người, nhưng lượng caffeine trong mỗi loại cà phê rất khác nhau. Người nhạy cảm với caffeine có thể cần dùng ít hơn.
Quan tâm đến giấc ngủ: Uống cà phê vào cuối ngày có thể gây khó ngủ, nhất là ở người nhạy cảm với caffeine. Mất ngủ kéo dài lại ảnh hưởng bất lợi đến sức khỏe chuyển hóa. Vì vậy, nên lựa chọn thời điểm uống phù hợp với cơ địa và thói quen sinh hoạt.
Tóm lại: Cà phê có thể là một phần của lối sống lành mạnh, nhưng không phải "thuốc bổ cho gan". Để bảo vệ gan, cần ưu tiên duy trì cân nặng hợp lý, vận động thường xuyên, hạn chế rượu bia, không hút thuốc, kiểm soát đường huyết và mỡ máu, đồng thời khám và điều trị các bệnh gan khi phát hiện.
