Tuy nhiên, không phải ai cũng biết cách uống cà phê sao cho vừa tận hưởng được hương vị, vừa phát huy tối đa những tác dụng tích cực đối với cơ thể. Nhiều thói quen tưởng chừng vô hại lại có thể làm giảm lợi ích của cà phê, thậm chí gây ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe.
1. Cà phê buổi sáng mang lại những lợi ích gì?
- Giúp tỉnh táo và tăng hiệu suất làm việc
Thành phần nổi bật nhất trong cà phê là caffeine – chất kích thích hệ thần kinh trung ương. Sau khi uống, caffeine giúp giảm cảm giác buồn ngủ, tăng khả năng tập trung, cải thiện trí nhớ ngắn hạn và nâng cao hiệu suất làm việc. Đây cũng là lý do nhiều người lựa chọn một tách cà phê vào đầu ngày để khởi động tinh thần và chuẩn bị cho những công việc đòi hỏi sự tập trung cao.
Cà phê không đường hoặc chỉ sử dụng một lượng nhỏ chất tạo ngọt sẽ là lựa chọn tốt hơn cho sức khỏe.
- Hỗ trợ quá trình trao đổi chất và kiểm soát cân nặng
Nhiều nghiên cứu cho thấy caffeine có khả năng thúc đẩy quá trình sinh nhiệt của cơ thể, từ đó làm tăng mức tiêu hao năng lượng khi nghỉ ngơi. Bên cạnh đó, cà phê còn giúp huy động các acid béo tự do từ mô mỡ để sử dụng làm nguồn năng lượng. Vì vậy, cà phê không đường thường được nhiều người áp dụng trong các chế độ ăn kiêng hoặc nhịn ăn gián đoạn (intermittent fasting).
- Có lợi cho sức khỏe gan
Một trong những lợi ích đáng chú ý của cà phê là khả năng bảo vệ gan. Sau khi vào cơ thể, caffeine được chuyển hóa thành nhiều hợp chất có hoạt tính sinh học, trong đó có paraxanthine. Chất này được cho là có khả năng hạn chế sự hình thành mô xơ trong gan.
Nhiều nghiên cứu ghi nhận việc uống cà phê với lượng hợp lý có thể giúp giảm nguy cơ gan nhiễm mỡ không do rượu, xơ gan và một số bệnh gan mạn tính khác.
- Cải thiện tâm trạng và trí nhớ
Caffeine kích thích não bộ sản sinh dopamine và serotonin – hai chất dẫn truyền thần kinh liên quan đến cảm giác hạnh phúc và sự hài lòng. Một số nghiên cứu cho thấy những người uống cà phê điều độ có nguy cơ mắc trầm cảm thấp hơn so với người không uống. Ngoài ra, cà phê còn giúp cải thiện khả năng ghi nhớ, phản xạ và tốc độ xử lý thông tin của não bộ.
2. Những sai lầm thường gặp khi uống cà phê buổi sáng
- Uống cà phê khi bụng đói
Đây là thói quen khá phổ biến nhưng không được các chuyên gia khuyến khích. Caffeine có thể kích thích dạ dày tăng tiết axit dịch vị. Khi dạ dày đang trống rỗng, lượng axit này dễ gây cảm giác cồn cào, khó chịu, buồn nôn hoặc làm nặng thêm các bệnh lý như viêm dạ dày, trào ngược dạ dày - thực quản. Vì vậy, tốt nhất nên ăn nhẹ hoặc dùng bữa sáng trước khi uống cà phê.
- Thêm quá nhiều đường và kem béo
Nhiều người có thói quen cho nhiều đường, sữa đặc hoặc kem béo để tăng hương vị. Tuy nhiên, điều này vô tình làm tăng đáng kể lượng calo, đường và chất béo bão hòa nạp vào cơ thể. Nếu sử dụng thường xuyên, các loại cà phê nhiều đường có thể làm tăng nguy cơ thừa cân, béo phì và các bệnh lý chuyển hóa như đái tháo đường type 2. Cà phê không đường hoặc chỉ sử dụng một lượng nhỏ chất tạo ngọt sẽ là lựa chọn tốt hơn cho sức khỏe.
- Uống quá nhiều cà phê
Mặc dù mang lại nhiều lợi ích nhưng việc lạm dụng cà phê có thể gây ra các tác dụng phụ như:
- Tim đập nhanh.
- Bồn chồn, lo lắng.
- Run tay.
- Mất ngủ.
- Đau đầu.
Đối với người trưởng thành khỏe mạnh, lượng caffeine khoảng 300 - 400 mg mỗi ngày (tương đương 2 - 4 tách cà phê tùy loại) thường được xem là mức an toàn.
3. Những đối tượng cần thận trọng khi uống cà phê
Không phải ai cũng phù hợp với cà phê. Những người mắc các bệnh lý sau nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng thường xuyên:
- Viêm loét dạ dày - tá tràng.
- Trào ngược dạ dày - thực quản.
- Rối loạn lo âu.
- Hồi hộp, đánh trống ngực.
- Tăng nhịp tim.
- Dị ứng hoặc quá mẫn với caffeine.
Nếu sau khi uống cà phê xuất hiện các triệu chứng như hồi hộp, khó thở, đau ngực hoặc chóng mặt kéo dài, cần ngừng sử dụng và đi khám để được tư vấn.
4. Cà phê có ảnh hưởng đến huyết áp không?
Nhiều người lo ngại rằng cà phê làm tăng huyết áp. Trên thực tế, các nghiên cứu cho thấy ở những người không có thói quen uống cà phê, caffeine có thể làm huyết áp tăng nhẹ trong thời gian ngắn.
Tuy nhiên, ở những người uống cà phê thường xuyên, cơ thể thường thích nghi với tác động này nên ảnh hưởng đến huyết áp không đáng kể. Dù vậy, người bị tăng huyết áp vẫn nên sử dụng cà phê ở mức độ hợp lý và theo dõi phản ứng của cơ thể.
Để tận dụng tối đa lợi ích của cà phê, các chuyên gia khuyến nghị: không uống cà phê khi bụng đói. Ưu tiên cà phê nguyên chất, rõ nguồn gốc. Hạn chế thêm nhiều đường, sữa đặc hoặc kem béo. Không uống quá nhiều trong ngày. Tránh uống cà phê vào buổi tối hoặc sát giờ ngủ. Không dùng cà phê cùng lúc với một số loại thuốc như thuốc an thần hoặc kháng sinh nhóm quinolon vì có thể ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị.
Một tách cà phê ngon không chỉ phụ thuộc vào chất lượng hạt cà phê mà còn nằm ở cách thưởng thức. Khi được sử dụng đúng thời điểm, đúng liều lượng và kết hợp với lối sống lành mạnh, cà phê không chỉ giúp bạn tỉnh táo mỗi sáng mà còn góp phần bảo vệ sức khỏe lâu dài.
