Ung thư tuyến tiền liệt là một trong những bệnh ung thư phổ biến nhất ở nam giới, đặc biệt sau tuổi 50. Theo Bệnh viện K Trung ương, ung thư tiền liệt tuyến là một trong những bệnh ung thư thường gặp, hiện đứng thứ 2 về tỷ lệ mắc và thứ 5 về tỷ lệ tử vong trong các bệnh ung thư ở nam giới.
Ung thư tuyến tiền liệt có thể ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe tình dục, dẫn đến những thay đổi như rối loạn cương dương và giảm ham muốn tình dục cũng như các vấn đề về xuất tinh và cực khoái. Tuy nhiên, các cặp đôi có thể thích nghi bằng cách tập trung vào giao tiếp, tư vấn y tế và khám phá những hình thức thân mật mới.
1. Ung thư tuyến tiền liệt ảnh hưởng đến chức năng tình dục như thế nào?
Ung thư tuyến tiền liệt không chỉ ảnh hưởng đến cơ thể mà còn có thể làm thay đổi bản sắc, sự tự tin và sự thân mật trong các mối quan hệ. Tác động này khác nhau tùy thuộc vào tuổi tác, chức năng tình dục trước khi điều trị, giai đoạn ung thư và loại điều trị.
Rối loạn cương dương
Rối loạn cương dương là tác dụng phụ về tình dục thường gặp nhất của ung thư tuyến tiền liệt. Các phương pháp điều trị ung thư tuyến tiền liệt như phẫu thuật, xạ trị hoặc dùng thuốc nội tiết tố (hormone) có thể là nguyên nhân gây rối loạn cương dương, hoặc khiến tình trạng này trở nên nặng hơn.
Các vấn đề về xuất tinh và cực khoái
Quá trình điều trị có thể làm tổn thương tuyến tiền liệt cùng các cơ và dây thần kinh lân cận, dẫn đến tình trạng xuất tinh khô do giảm hoặc mất tinh dịch sau phẫu thuật; khó đạt khoái cảm do liệu pháp hormone làm giảm độ nhạy cảm của dương vật, hoặc cảm giác đau rát khi đạt cực khoái do các vết sẹo xơ cơ sàn chậu sau xạ trị.
Giảm ham muốn tình dục
Ung thư tuyến tiền liệt có thể làm thay đổi bản sắc, sự tự tin và sự thân mật trong các mối quan hệ của người bệnh. Ảnh minh họa AI.
Ung thư tuyến tiền liệt cũng có thể ảnh hưởng đến cảm xúc và sức khỏe của người bệnh, làm phức tạp các mối quan hệ và làm trầm trọng thêm các tình trạng như rối loạn cương dương, ảnh hưởng tới ham muốn tình dục.
Liệu pháp giảm androgen (ADT) thường dùng ở giai đoạn muộn giúp làm chậm hoặc thu nhỏ khối u bằng cách giảm nồng độ testosterone nhưng ngoài ảnh hưởng đến khả năng cương cứng và khoái cảm, phương pháp này còn có thể làm giảm ham muốn tình dục, gây mệt mỏi, thay đổi tâm trạng, làm cơ thể dễ tăng cân, teo cơ và tăng cảm giác căng thẳng tâm lý.
2. 4 bước giúp hai vợ chồng tìm lại sự gắn kết và hòa hợp
Khi đời sống tình dục bị ảnh hưởng do điều trị ung thư tuyến tiền liệt, vợ chồng nên chủ động cùng nhau tìm hiểu thông tin để hiểu và thông cảm cho nhau hơn. Sự đồng hành này không chỉ giúp giải tỏa tâm lý căng thẳng mà còn giúp hai người thêm gắn kết, chia sẻ.
Dưới đây là một số lời khuyên hữu ích dành cho hai vợ chồng:
Ghi nhận những điều không thay đổi
Thay vì tập trung vào những thay đổi, hãy cố gắng tập trung vào những điều không thay đổi trong đời sống tình dục, chẳng hạn như:
- Khả năng cảm nhận niềm vui
- Khả năng đạt cực khoái (ngay cả khi không xuất tinh)
- Nhu cầu về sự gần gũi và tiếp xúc
Phương pháp này là một phần của mô hình trị liệu được gọi là Liệu pháp Chấp nhận và Cam kết (ACT), tập trung vào sự kết nối và chấp nhận để giúp đối phó tốt hơn với những thay đổi.
Thay đổi cách nhìn nhận về sự gần gũi, tình dục
Nhiều người thường mặc định chuyện thân mật bắt buộc phải đi liền với hành vi quan hệ tình dục xâm nhập. Trên thực tế, sự gần gũi lứa đôi rộng hơn thế rất nhiều, bao gồm cả những cử chỉ yêu thương nhẹ nhàng như ôm ấp, vuốt ve hay những nụ hôn.
Khi không còn đặt nặng áp lực phải giao hợp trọn vẹn, cả hai sẽ giải tỏa được tâm lý căng thẳng, lo lắng về khả năng cương cứng, từ đó vẫn tìm thấy sự gắn kết và thỏa mãn về mặt cảm xúc.
Xác định kỳ vọng thực tế
Việc chuẩn bị tâm lý và đặt ra những mong đợi phù hợp sẽ giúp cả hai tránh được cảm giác hụt hẫng, bởi khả năng cương cứng thường cần từ 6 - 24 tháng mới có thể hồi phục dần chứ không thể trở lại bình thường ngay, cảm xúc và nhu cầu tình dục cũng có thể thay đổi liên tục trong vài tháng đầu, đồng thời tiến trình cải thiện này thường diễn ra từ từ với nhiều giai đoạn thăng trầm đan xen thay vì tiến triển đều đặn mỗi ngày.
Chủ động tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa
Các vấn đề về tình dục sau điều trị ung thư tuyến tiền liệt có thể chỉ là tạm thời hoặc cần thời gian dài hơn để hồi phục. Vì vậy, người bệnh nên cởi mở trao đổi sớm với bác sĩ nếu có bất kỳ băn khoăn nào, bởi việc can thiệp và áp dụng các biện pháp phục hồi chức năng kịp thời sẽ giúp nâng cao đáng kể hiệu quả cải thiện về lâu dài.
