Hội thảo "Ung thư trong kỷ nguyên hội nhập – Best of ASCO 2026" do Bệnh viện K tổ chức từ ngày 5-6/11 ở Hà Nội (Ảnh: Thùy Trang)
Trong phiên thảo luận chuyên đề tại Hội thảo "Ung thư trong kỷ nguyên hội nhập – Best of ASCO 2026" do Bệnh viện K tổ chức từ ngày 5-6/11 ở Hà Nội, BSCKII. Nguyễn Thu Phương - Khoa Nội tiêu hóa trên, Bệnh viện K đã chia sẻ những thách thức trong điều trị ung thư thực quản, đồng thời cập nhật các tiến bộ của liệu pháp miễn dịch và kết quả bước đầu từ thực tiễn điều trị tại Việt Nam.
Theo BSCKII. Nguyễn Thu Phương, ung thư thực quản có hai thể mô bệnh học chính là ung thư biểu mô tế bào vảy và ung thư biểu mô tuyến. Trong đó, ung thư biểu mô tế bào vảy chiếm ưu thế tại Việt Nam.
Theo bác sĩ, ung thư thực quản không chỉ đe dọa tính mạng còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống. Khi khối u phát triển gây hẹp lòng thực quản, người bệnh thường gặp khó khăn trong ăn uống. Tình trạng kéo dài khiến bệnh nhân sụt cân, suy dinh dưỡng, suy kiệt và giảm khả năng đáp ứng điều trị.
Trong nhiều thập kỷ, hóa trị vẫn là phương pháp điều trị toàn thân chủ yếu đối với ung thư thực quản giai đoạn tiến triển, di căn. Tuy nhiên hiệu quả của việc điều trị hóa trị vẫn còn nhiều hạn chế.
Thực tế này đặt ra yêu cầu tìm kiếm những phương pháp điều trị mới, không chỉ giúp kiểm soát bệnh tốt hơn mà còn cải thiện các triệu chứng, duy trì thể trạng và chất lượng cuộc sống cho người bệnh.
BSCKII. Nguyễn Thu Phương - Khoa Nội tiêu hóa trên, Bệnh viện K phát biểu (Ảnh: Thùy Trang)
Liệu pháp miễn dịch mở thêm cơ hội điều trị?
Một trong những tiến bộ đáng chú ý trong điều trị ung thư thực quản những năm gần đây là sự xuất hiện của liệu pháp miễn dịch, đặc biệt khi kết hợp với hóa trị trong điều trị bước một cho bệnh nhân giai đoạn tiến triển, di căn.
Theo BSCKII. Nguyễn Thu Phương, nghiên cứu KEYNOTE-590 đã đánh dấu bước tiến quan trọng khi chứng minh lợi ích của việc sử dụng pembrolizumab kết hợp hóa trị so với hóa trị đơn thuần ở những nhóm bệnh nhân phù hợp.
Kết quả theo dõi dài hạn được công bố vào tháng 12/2025 cho thấy, tại thời điểm 5 năm, tỷ lệ sống còn ở nhóm điều trị kết hợp đạt 10,6%, cao gấp khoảng 3 lần so với nhóm chỉ hóa trị. Mặc dù tỷ lệ sống còn dài hạn vẫn ở mức khiêm tốn, kết quả này có ý nghĩa đối với một bệnh lý vốn có tiên lượng nặng và hiệu quả điều trị còn nhiều hạn chế.
Không chỉ hướng đến mục tiêu kéo dài sự sống, liệu pháp miễn dịch kết hợp hóa trị còn cho thấy khả năng cải thiện những triệu chứng ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt của người bệnh, đặc biệt là tình trạng khó nuốt.
BSCKII. Nguyễn Thu Phương cho biết, nghiên cứu tại Bệnh viện K trên 81 bệnh nhân ung thư thực quản biểu mô tế bào vảy giai đoạn IV được điều trị bằng pembrolizumab kết hợp hóa trị đã ghi nhận kết quả khả quan sau những chu kỳ đầu tiên.
Cụ thể, sau 3 chu kỳ điều trị, tỷ lệ đáp ứng khách quan đạt 74,07%, trong đó có những bệnh nhân đáp ứng hoàn toàn. Hiệu quả điều trị không chỉ được thể hiện qua sự thay đổi kích thước khối u mà còn qua cải thiện triệu chứng. Khoảng 80% bệnh nhân ghi nhận tình trạng nuốt nghẹn và đau được cải thiện sau 3 chu kỳ điều trị.
Đối với người mắc ung thư thực quản giai đoạn muộn, đây là kết quả có ý nghĩa thiết thực. Việc giảm nuốt nghẹn, giảm đau giúp người bệnh ăn uống dễ dàng hơn, tạo điều kiện cải thiện dinh dưỡng và duy trì sức khỏe trong quá trình điều trị.
Tuy nhiên, BS Phương cũng lưu ý kết quả đáp ứng bước đầu chưa đồng nghĩa với khả năng kiểm soát bệnh lâu dài. Việc tiếp tục theo dõi thời gian đáp ứng, nguy cơ tái phát và thời gian sống thêm vẫn rất cần thiết để đánh giá đầy đủ hiệu quả điều trị.
Cá thể hóa: Hướng đi quan trọng trong điều trị ung thư thực quản
Mặc dù những tiến bộ về liệu pháp miễn dịch đang mở thêm cơ hội cho bệnh nhân ung thư thực quản, các chuyên gia cho rằng không có một phác đồ nào phù hợp với tất cả người bệnh. Việc lựa chọn phương pháp điều trị cần được cân nhắc dựa trên giai đoạn bệnh, đặc điểm khối u, thể trạng và khả năng đáp ứng của từng bệnh nhân.
Theo BSCKII. Nguyễn Thu Phương, thực tiễn điều trị tại Việt Nam cho thấy nhiều bệnh nhân ung thư thực quản đến viện khi đã ở giai đoạn muộn, suy dinh dưỡng hoặc có nhiều triệu chứng lâm sàng. Trong khi đó, liệu pháp miễn dịch kết hợp hóa trị vẫn tiềm ẩn các tác dụng không mong muốn như thiếu máu, giảm bạch cầu và một số biến cố liên quan đến miễn dịch.
Đặc biệt, từ những kết quả nghiên cứu và thực tiễn lâm sàng, xu hướng điều trị ung thư thực quản đang từng bước chuyển từ việc áp dụng các phác đồ chung sang lựa chọn phương pháp phù hợp với đặc điểm của từng bệnh nhân.
Nhấn mạnh vấn đề này, PGS.TS. Kim Văn Vụ - Trưởng khoa Ngoại Tiêu hóa 1, Bệnh viện K cho biết: "Điều trị ung thư thực quản về phương diện chung là điều trị đa phương thức, bao gồm phẫu thuật, hóa chất, xạ trị, điều trị đích, điều trị miễn dịch. Và bây giờ phải thêm một yếu tố nữa, đó là điều trị cá thể hóa".
Trong bối cảnh ngày càng có nhiều phương pháp điều trị được đưa vào thực hành lâm sàng, cá thể hóa điều trị được xem là hướng tiếp cận quan trọng nhằm tối ưu hiệu quả, hạn chế tác dụng không mong muốn và cải thiện chất lượng cuộc sống.
Với bệnh nhân ung thư thực quản, đặc biệt ở giai đoạn tiến triển, di căn, mục tiêu điều trị không chỉ là kéo dài thời gian sống mà còn là kiểm soát triệu chứng, duy trì thể trạng và giúp người bệnh có chất lượng sống tốt hơn trong quá trình điều trị.