Việc tầm soát, nhận biết các dấu hiệu bất thường và tuân thủ phác đồ điều trị giúp tăng cơ hội kiểm soát bệnh và cải thiện thời gian sống cho người bệnh.
Ung thư đại trực tràng là một trong những bệnh ung thư phổ biến của đường tiêu hóa. Tiên lượng bệnh phụ thuộc nhiều vào giai đoạn được phát hiện, mức độ xâm lấn, tình trạng hạch và di căn, đặc điểm sinh học của khối u cũng như sức khỏe tổng thể và đáp ứng điều trị của từng người.
Theo số liệu của Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ, với những trường hợp ung thư đại tràng được phát hiện khi bệnh còn khu trú, tỷ lệ sống tương đối sau 5 năm là khoảng 91%; con số này giảm khi bệnh lan đến các hạch hoặc cơ quan khác. Với ung thư trực tràng, tỷ lệ sống tương đối sau 5 năm ở giai đoạn khu trú khoảng 90%. Đây là số liệu quần thể, không thể dự đoán chính xác tiên lượng cho từng người bệnh.
1. Phát hiện sớm giúp tăng cơ hội điều trị hiệu quả
Ung thư đại trực tràng thường phát triển từ các tổn thương tiền ung thư như polyp tuyến. Vì vậy, phát hiện và xử lý tổn thương ở giai đoạn sớm có ý nghĩa quan trọng trong phòng ngừa và điều trị bệnh.
Ở một số trường hợp ung thư rất sớm, tổn thương còn khu trú và đáp ứng các tiêu chuẩn phù hợp, bác sĩ có thể cân nhắc điều trị qua nội soi. Một số kỹ thuật cắt tổn thương qua nội soi, trong đó có cắt tách dưới niêm mạc (ESD), có thể được áp dụng cho những tổn thương được lựa chọn kỹ.
Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp ung thư đại trực tràng giai đoạn sớm đều có thể điều trị bằng ESD. Quyết định lựa chọn phương pháp phụ thuộc vào kích thước, hình thái, độ xâm lấn của tổn thương và kết quả đánh giá mô bệnh học. Nếu tổn thương đã xâm lấn sâu hoặc có nguy cơ di căn hạch, người bệnh có thể cần phẫu thuật và các phương pháp điều trị bổ trợ.
Tùy giai đoạn và đặc điểm bệnh, điều trị ung thư đại trực tràng có thể bao gồm phẫu thuật, hóa trị, xạ trị, thuốc điều trị đích hoặc miễn dịch. Các phương pháp có thể được sử dụng đơn độc hoặc phối hợp.
Do đó, phát hiện bệnh càng sớm càng tạo thêm cơ hội lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, hạn chế nguy cơ bệnh tiến triển và cải thiện tiên lượng.
Biểu hiện của ung thư đại trực tràng. Ảnh: KH
2. Ung thư đại trực tràng có thể xuất hiện như nào?
Ung thư đại trực tràng có thể xuất hiện ở nhiều vị trí khác nhau, gồm manh tràng, đại tràng lên, đại tràng ngang, đại tràng xuống, đại tràng sigma và trực tràng.
Vị trí khối u có thể ảnh hưởng đến biểu hiện lâm sàng. Chẳng hạn, tổn thương ở đại tràng phải có thể gây thiếu máu do mất máu kéo dài mà người bệnh không dễ nhận biết. Trong khi đó, ung thư ở đại tràng trái hoặc trực tràng dễ gây thay đổi thói quen đại tiện, phân nhỏ, táo bón hoặc đi ngoài ra máu.
Tuy nhiên, các triệu chứng này không đặc hiệu cho ung thư. Nhiều bệnh lý lành tính khác cũng có thể gây những biểu hiện tương tự. Vì vậy, khi có triệu chứng bất thường kéo dài, người bệnh cần được thăm khám để xác định nguyên nhân.
3. Biểu hiện ung thư đại trực tràng
Ở giai đoạn sớm, ung thư đại trực tràng có thể chưa gây triệu chứng rõ ràng. Khi bệnh tiến triển, người bệnh có thể xuất hiện một hoặc nhiều dấu hiệu sau:
- Đi ngoài ra máu, máu có thể đỏ tươi hoặc lẫn trong phân.
- Thay đổi thói quen đại tiện kéo dài như tiêu chảy, táo bón hoặc xen kẽ cả hai.
- Cảm giác đi ngoài không hết, mót rặn hoặc phải rặn nhiều.
- Khuôn phân nhỏ hơn bình thường kéo dài.
- Đau bụng, đầy bụng hoặc khó chịu vùng bụng.
- Mệt mỏi, thiếu máu không rõ nguyên nhân.
- Sụt cân không chủ ý, chán ăn ở giai đoạn bệnh tiến triển.
Đi ngoài ra máu không có nghĩa chắc chắn là ung thư đại trực tràng bởi đây cũng là biểu hiện thường gặp của bệnh trĩ, nứt hậu môn và một số bệnh lý đường tiêu hóa khác. Tuy nhiên, không nên mặc định chảy máu khi đại tiện là do bệnh trĩ, đặc biệt khi tình trạng tái diễn hoặc đi kèm thay đổi thói quen đại tiện, thiếu máu, đau bụng hay sụt cân.
4. Ung thư đại trực tràng cần phát hiện sớm
Ung thư đại trực tràng có thể âm thầm phát triển trong thời gian dài. Vì vậy, tầm soát ở người có nguy cơ phù hợp có vai trò quan trọng trong phát hiện tổn thương tiền ung thư hoặc ung thư ở giai đoạn sớm.
Người có tiền sử gia đình mắc ung thư đại trực tràng, từng có polyp đại trực tràng hoặc mắc một số bệnh lý đường ruột cần được bác sĩ đánh giá nguy cơ và tư vấn thời điểm, phương pháp tầm soát phù hợp.
Khi đã được chẩn đoán ung thư đại trực tràng, người bệnh cần tuân thủ kế hoạch điều trị và tái khám theo lịch. Không tự ý bỏ điều trị, sử dụng thuốc hoặc các sản phẩm được quảng cáo là "chữa ung thư" thay thế phác đồ của bác sĩ.
Tóm lại: Ung thư đại trực tràng không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với tiên lượng xấu. Cơ hội điều trị và khả năng kiểm soát bệnh phụ thuộc rất lớn vào thời điểm phát hiện và đặc điểm cụ thể của từng trường hợp. Chủ động tầm soát, không bỏ qua dấu hiệu bất thường và điều trị sớm là những yếu tố quan trọng giúp người bệnh có thêm cơ hội sống lâu dài và duy trì chất lượng cuộc sống.
