Trải nghiệm di sản thú vị với kính thực tế ảo
Đeo kính thực tế ảo VR 360 độ, Hoàng Thu Trang (22 tuổi, sinh viên đến từ Hà Nội) chậm rãi "đi" qua từng góc nhỏ ở quê Bác. Trên màn hình, giếng Cốc, mái nhà tranh ở làng Sen, lò rèn cố Điền hay con đường nhỏ quanh khu mộ bà Hoàng Thị Loan hiện lên sống động như thật.
"Đây là lần thứ ba em trở lại quê Bác nên vẫn nhớ khá rõ không gian ở đây. Nhưng lần này mang đến một cảm giác rất khác. Nhờ công nghệ, em có cảm giác như mình đang đuọc chạm gần hơn với tuổi thơ của Bác", Thu Trang chia sẻ.
Khu di tích Kim Liên đẩy mạnh số hóa để đưa di sản đến gần hơn với du khách.
Thu Trang cho biết thêm, điều khiến cô ấn tượng nhất là sự kết hợp giữa không gian truyền thống và công nghệ hiện đại. "Những câu chuyện lịch sử trước đây đôi khi khá xa với người trẻ, nhưng khi được trải nghiệm bằng hình ảnh và tương tác trực tiếp, em thấy gần gũi và dễ cảm nhận hơn nhiều", Thu Trang nói.
Ở Khu di tích quốc gia đặc biệt Kim Liên (xã Kim Liên, Nghệ An), những hình ảnh quen thuộc của một di tích lịch sử giờ đây đang được kể lại bằng một cách khác. Không chỉ là những tủ kính trưng bày hay lời thuyết minh truyền thống, du khách có thể quét mã QR để nghe kể chuyện, dùng điện thoại thông minh khám phá hiện vật, đeo kính thực tế ảo để "đi" qua từng không gian gắn với tuổi thơ Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Những năm gần đây, Khu di tích Kim Liên bắt đầu thay đổi mạnh cách tiếp cận du khách, đặc biệt là người trẻ. Tại nhà trưng bày ở cụm di tích Làng Sen và khu mộ bà Hoàng Thị Loan, hệ thống màn hình cảm ứng tích hợp công nghệ VR 360 độ và AR giúp người xem có thể tương tác trực tiếp với hiện vật thay vì chỉ đứng nhìn qua lớp kính. Nhiều bạn trẻ thích thú khi dùng điện thoại quét mã QR đặt cạnh từng hiện vật để nghe thuyết minh tự động.
Ứng dụng "Di tích Kim Liên" tích hợp trợ lý ảo AI có thể hỗ trợ nhiều ngôn ngữ, giúp khách tham quan chủ động lựa chọn hành trình trải nghiệm theo nhu cầu riêng.
Máy chụp ảnh tự động tại Khu di tích Kim Liên trở thành điểm trải nghiệm mới cho du khách.
"Trước đây đi tham quan di tích thường chỉ nghe giới thiệu rồi đi tiếp. Còn bây giờ mình có thể dừng lại ở bất cứ đâu để tìm hiểu sâu hơn. Cảm giác lịch sử gần gũi hơn nhiều", anh Nguyễn Hà An, sinh viên Đại Học Vinh, chia sẻ.
Không chỉ hỗ trợ khách trong nước, hệ thống dịch thuật thông minh cũng giúp nhiều du khách quốc tế tiếp cận dễ dàng hơn với câu chuyện về Bác Hồ. Chị Alisa, du khách đến từ Vương quốc Anh, đặc biệt ấn tượng với hệ thống dịch thuật thông minh LocaAI. Chị chia sẻ, công nghệ dịch thời gian thực bằng AI giúp chị dễ dàng tiếp cận các câu chuyện lịch sử, hiểu rõ hơn về cuộc đời, tư tưởng và những lý tưởng cao đẹp của Chủ tịch Hồ Chí Minh mà không còn rào cản ngôn ngữ.
Số hóa hàng chục nghìn hiện vật
Đằng sau những trải nghiệm trực quan của du khách là công việc âm thầm của đội ngũ cán bộ tại khu di tích. Hiện hơn 10.000 hiện vật, tài liệu, hình ảnh lưu trữ tại Khu di tích Kim Liên được số hóa. Toàn bộ không gian quê nội, quê ngoại của Bác cùng các nhà trưng bày đang dần được xây dựng thành kho dữ liệu số phục vụ lưu trữ, nghiên cứu và quảng bá.
Mỗi hiện vật trước khi đưa vào hệ thống đều phải trải qua nhiều công đoạn như chụp ảnh, cập nhật thông tin, đo kích thước, xác định nguồn gốc và gắn mã định danh riêng.
Số hóa di sản giúp những câu chuyện về Bác lan tỏa rộng hơn.
Chị Phan Thị Quý, Trưởng phòng Sưu tầm, Kiểm kê, Bảo quản và Trưng bày, Khu di tích Kim Liên cho biết, công việc này đòi hỏi sự kiên trì và chính xác rất cao. "Có những hiện vật rất nhỏ nhưng chứa đựng giá trị lịch sử lớn. Khi số hóa, chúng tôi cố gắng lưu giữ đầy đủ nhất để sau này có thể phục vụ công tác nghiên cứu cũng như giúp công chúng tiếp cận dễ dàng hơn", chị Quý nói và cho biết khó khăn lớn nhất hiện nay vẫn là kinh phí và nguồn nhân lực am hiểu đồng thời cả công nghệ lẫn lĩnh vực di sản.
Trao đổi với chúng tôi, ông Lâm Đình Hùng, Phó trưởng Ban quản lý Khu di tích Kim Liên cho biết, chuyển đổi số không chỉ nhằm hiện đại hóa hoạt động quản lý mà còn để di sản đến gần hơn với cộng đồng, đặc biệt là thế hệ trẻ.
"Người trẻ hôm nay tiếp cận thông tin rất nhanh bằng công nghệ. Nếu di sản chỉ dừng ở cách giới thiệu truyền thống thì sẽ khó tạo được sự kết nối sâu sắc. Chúng tôi muốn lịch sử trở nên sinh động, dễ tiếp cận hơn nhưng vẫn giữ được giá trị nguyên bản", ông Hùng nói.
Theo ông Hùng, thời gian tới khu di tích sẽ tiếp tục hoàn thiện tuyến tham quan số "theo chân Bác", mở rộng kết nối dữ liệu với các bảo tàng, khu di tích trong cả nước và nâng cấp hệ thống trải nghiệm tương tác. Ngoài các hoạt động trực tiếp, nhiều triển lãm chuyên đề cũng đang được xây dựng theo hướng số hóa để người dân ở xa vẫn có thể tiếp cận qua nền tảng trực tuyến.
