Thay vì dựa chủ yếu vào bộ binh như trước đây, Ukraine chuyển sang mô hình tác chiến "dựa trên công nghệ", với trọng tâm là máy bay không người lái (UAV), robot hậu cần và các phương tiện không người lái khác.
Binh lính Ukraine phóng UAV. (Nguồn: MW)
Một trong những ví dụ điển hình là Lữ đoàn Cơ giới số 28 của Ukraine, hiện đang hoạt động tại khu vực Kostiantynivka, vùng Donetsk – một trong những mặt trận ác liệt nhất của cuộc xung đột. Theo Đại tá Anatolii Kulykivskyi, chỉ huy lữ đoàn, các hệ thống robot hiện đảm nhiệm tới 70% công tác hậu cần tiền tuyến của đơn vị này.
Cụ thể, robot mặt đất được sử dụng để vận chuyển đạn dược, UAV, trang thiết bị và thậm chí cả các vật dụng sinh hoạt như máy sưởi tay đến các vị trí điều khiển UAV nằm sâu trong tiền tuyến. Trong những trường hợp đặc biệt, việc tiếp tế bằng đường không cũng được triển khai, nhất là với các hầm trú ẩn xa xôi, nơi dấu vết robot để lại trên tuyết có thể dễ dàng bị đối phương phát hiện.
Theo Đại tá Kulykivskyi, việc tự động hóa hậu cần đã giúp giảm đáng kể nguy cơ binh sĩ bị tấn công trực tiếp, đồng thời góp phần duy trì và củng cố các vị trí phòng thủ của Ukraine tại Donetsk. Tuy nhiên, mô hình này cũng bộc lộ nhiều hạn chế, đặc biệt là chi phí cao và tốc độ hao mòn nhanh của các phương tiện không người lái.
Mỗi robot hậu cần có giá khoảng 10.000 USD, tương đương chi phí mua hai UAV trinh sát ban đêm Mavic hoặc bốn UAV ban ngày. Trong khi đó, robot và UAV bị phá hủy "gần như mỗi ngày", khiến lữ đoàn gặp khó khăn lớn trong việc tìm nguồn tài trợ và thay thế thiết bị. Dù đã áp dụng các biện pháp như che chắn nhiệt vào ban đêm và lựa chọn lộ trình ban ngày để né tránh giám sát của Nga, các robot này vẫn thường xuyên đối mặt với mối đe dọa từ UAV đối phương, mìn và các nhóm phá hoại. Riêng trong tháng 1/2025, số robot mặt đất bị tổn thất của Lữ đoàn 28 đã tăng gấp đôi so với tháng trước.
Đại tá Kulykivskyi cho rằng chiến tranh tại Donetsk hiện nay đã khác xa so với chiến tranh bộ binh truyền thống. "Chiến sự hiện đại buộc chúng ta phải rời xa mô hình bộ binh dày đặc. Đây là một cuộc chiến công nghệ", ông nhận định. Nhờ giám sát liên tục bằng UAV, lữ đoàn hiện có thể kiểm soát những khu vực tiền tuyến rộng lớn chỉ với một hoặc hai vị trí nhỏ, thay vì phải triển khai tới hai tiểu đoàn trên mỗi km như trước đây. Các vị trí bộ binh nay được thu gọn tối đa, thường chỉ là những hầm trú ẩn nhỏ cho hai hoặc ba binh sĩ, được tiếp tế hoàn toàn từ xa. Theo ông, có những vị trí nguy hiểm đến mức "chỉ 1 trong 100 lần" mới có thể tiếp cận an toàn.
Dù Ukraine vẫn nhận được nguồn tài trợ lớn từ phương Tây, tình trạng thiếu hụt nhân lực đã trở thành vấn đề mang tính sống còn sau nhiều năm giao tranh ác liệt. Tổn thất nặng nề khiến nhiều đơn vị, đặc biệt là lính nghĩa vụ, phải chịu tỷ lệ thương vong cực cao, có nơi lên tới 80–90%.
Một số nguồn tin phương Tây cho biết quân đội Ukraine từng phải đưa những người đàn ông ở vùng nông thôn ra tiền tuyến chỉ sau vài ngày huấn luyện ngắn ngủi. Tỷ lệ thương vong lớn cũng kéo theo tình trạng đào ngũ gia tăng, trong khi các quan sát viên phương Tây tại hiện trường cho rằng tuổi thọ trung bình của binh sĩ ở những mặt trận khốc liệt nhất đôi khi chỉ tính bằng… vài giờ.
