Những hình ảnh vệ tinh mới nhất cho thấy Nga đã phủ lưới chống máy bay không người lái (UAV) lên các tàu ngầm hạt nhân chiến lược của mình, dấu hiệu cho thấy Moscow ngày càng lo ngại trước khả năng Ukraine tiến hành các cuộc tấn công bất ngờ, nhằm vào cả những mục tiêu ở rất xa tiền tuyến.

Hai tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo lớp Borei của Hải quân Nga được bao phủ bởi lưới chống UAV tại căn cứ tàu ngầm Rybachiy, ngày 12/5. (Nguồn: Vantor)
Theo các hình ảnh vệ tinh do Vantor công bố, hai tàu ngầm hạt nhân lớp Borei của Nga tại căn cứ Rybachiy đã được phủ kín bằng các lớp lưới mịn chống UAV.
Một chiếc được cho là tàu ngầm Dự án 955 Borei tiêu chuẩn, trong khi chiếc còn lại nhiều khả năng thuộc biến thể cải tiến Dự án 955A Borei-A hiện đại hơn. Nếu giải pháp này được đánh giá hiệu quả, nhiều khả năng các tàu ngầm hạt nhân khác của Nga cũng sẽ được trang bị hệ thống bảo vệ tương tự.
Căn cứ Rybachiy nằm trên bán đảo Kamchatka và là căn cứ tàu ngầm chiến lược quan trọng nhất của Hạm đội Thái Bình Dương Nga. Từ đây, các tàu ngầm hạt nhân thường xuyên thực hiện các chuyến tuần tra răn đe hạt nhân trên Thái Bình Dương.
Mỗi tàu ngầm lớp Borei mang theo 16 tên lửa đạn đạo liên lục địa phóng từ tàu ngầm RSM-56 Bulava, loại tên lửa hạt nhân được NATO định danh là SS-N-32. Ngoài các tàu ngầm chiến lược, căn cứ này còn là nơi hoạt động của tàu ngầm tấn công và tàu ngầm mang tên lửa hành trình của Nga.
Vì sao Nga phải làm điều này?
Việc lắp lưới chống UAV trên tàu chiến không phải điều mới đối với Hải quân Nga. Tại Biển Đen, nơi các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine diễn ra thường xuyên, nhiều tàu chiến Nga đã xuất hiện với các loại lồng chống UAV hoặc lưới bảo vệ tự chế.
Trong số đó có tàu chuyên nhiệm vụ dưới biển lớp Seliger Pr.11982 Ladoga tại Novorossiysk, các tàu pháo sông lớp Shmel Pr.1204 và tàu bảo vệ cảng lớp Grachonok Pr.21980.
Những tấm lưới này chủ yếu nhằm đối phó với các UAV FPV cỡ nhỏ, loại máy bay không người lái góc nhìn thứ nhất đang được sử dụng rất phổ biến trên chiến trường Ukraine. Chúng có thể giúp làm chệch hướng hoặc ngăn UAV lao trực tiếp vào thân tàu.
Tuy nhiên, giải pháp này cũng tiềm ẩn rủi ro. Các tấm lưới được thiết kế để ngăn UAV xâm nhập đôi khi có thể cản trở thủy thủ đoàn thoát hiểm nếu tàu gặp sự cố hoặc bị chìm.
Lịch sử từng ghi nhận trường hợp tương tự với chiến hạm Mary Rose của Anh. Trong trận chiến năm 1545, các tấm lưới chống đổ bộ trên boong tàu đã khiến nhiều thủy thủ không thể thoát ra khi con tàu chìm.
Hệ thống bảo vệ mới trên tàu ngầm Nga
Trước đây, các tàu ngầm Nga tại Biển Đen, Baltic và Bắc Cực đã được lắp các khung lưới kim loại phía trên tháp chỉ huy khi nổi trên mặt nước. Những cấu trúc này giống một mái che lớn và được cho là nhằm ngăn UAV thả bom trực tiếp xuống cửa sập dẫn vào phòng điều khiển bên trong tàu.
Tuy nhiên, hệ thống xuất hiện tại Rybachiy là trường hợp đầu tiên mà toàn bộ thân tàu ngầm được phủ lưới bảo vệ.
Điều đáng chú ý là lớp lưới này gần như không có tác dụng che giấu tàu trước vệ tinh. Trước đây, Hải quân Nga thường dùng lưới ngụy trang tại các căn cứ như Sevastopol ở Crimea, nhằm làm khó các cuộc trinh sát hoặc che giấu thiệt hại sau các đòn tấn công của Ukraine.
Ngược lại, lớp lưới mới ở Rybachiy dường như chỉ phục vụ mục đích duy nhất: bảo vệ tàu ngầm trước các cuộc tấn công bằng UAV.
Trên thực tế, việc UAV FPV của Ukraine bay trực tiếp hơn 7.000 km tới căn cứ Rybachiy gần như không khả thi. Tuy nhiên, giới quân sự Nga dường như lo ngại về khả năng xảy ra các cuộc tập kích bất ngờ được triển khai từ vị trí gần căn cứ hơn nhiều, tương tự kiểu tấn công bí mật như "Chiến dịch Mạng Nhện" mà Ukraine từng thực hiện.