Theo nghị sĩ Ukraine Fedir Venislavskyi, Ukraine đã thực hiện ít nhất 2 vụ phóng thử. Một tên lửa đạt độ cao khoảng 100 km, mốc thường được coi là ranh giới không gian, còn tên lửa thứ hai bay xa hơn, lên tới khoảng 200 km. Đây là kết quả đáng chú ý với một chương trình được tiến hành trong điều kiện chiến sự.
Ảnh minh họa vụ phóng tên lửa đạn đạo. (Nguồn: Bộ Chiến tranh Mỹ)
Ý tưởng phóng tên lửa từ trên không không hoàn toàn mới. Trước đó, các công ty như Northrop Grumman hay Virgin Orbit từng thử nghiệm mô hình tương tự, sử dụng máy bay để đưa tên lửa lên độ cao lớn rồi mới kích hoạt động cơ. Cách làm này giúp tiết kiệm nhiên liệu do tên lửa không phải vượt qua lớp khí quyển dày đặc ở tầng thấp.
Tuy nhiên, điều khiến chương trình của Ukraine trở nên đáng chú ý là mục tiêu quân sự phía sau. Kiev không chỉ hướng tới việc phóng vệ tinh mà còn xem đây là một giải pháp tiềm năng để xây dựng hệ thống phòng thủ mới trước các tên lửa siêu thanh như Oreshnik.
Oreshnik được Nga quảng bá là rất khó đánh chặn do bay ở tốc độ cực cao, quỹ đạo phức tạp và có thể mang đầu đạn tách rời (MIRV), khiến hệ thống phòng không phải đối phó với nhiều mục tiêu cùng lúc. Chính điều đó buộc Ukraine và các đồng minh phải tìm kiếm những phương thức đánh chặn từ sớm, thậm chí từ ngoài tầng khí quyển.
Trong bối cảnh đó, việc phóng tên lửa hoặc cảm biến từ trên không có thể mở ra nhiều khả năng. Nó cho phép triển khai nhanh các vệ tinh giám sát, hệ thống cảnh báo sớm hoặc thậm chí là các nền tảng đánh chặn trên không gian, những yếu tố then chốt trong cuộc đua chống vũ khí siêu thanh.
Ukraine cũng đặt mục tiêu xây dựng một mạng lưới từ 7 đến 10 vệ tinh trong tương lai gần, phục vụ trinh sát và liên lạc. Nếu thành công, hệ thống "sân bay vũ trụ trên không" này có thể giúp nước này linh hoạt hơn trong việc triển khai các năng lực không gian mà không phụ thuộc hoàn toàn vào bệ phóng mặt đất dễ bị tấn công.
Dù vậy, nhiều câu hỏi vẫn còn bỏ ngỏ. Thời điểm chính xác của các vụ thử, loại tên lửa sử dụng và mức độ thành công thực sự vẫn chưa được công bố chi tiết. Ngoài ra, việc biến một ý tưởng kỹ thuật thành hệ thống tác chiến hiệu quả trên quy mô lớn vẫn là thách thức không nhỏ.
