Theo một chỉ huy lực lượng đặc nhiệm Ukraine, trực thăng Nga hiện gần như không còn xuất hiện trong các nhiệm vụ đối phó với UAV hải quân, sau khi nhận ra rằng chúng đã trở thành "mục tiêu dễ dàng".
Máy bay không người lái Magura V7 của Hải quân Ukraine. (Nguồn: GUR)
Người đưa ra nhận định này là chỉ huy mang mật danh "Thirteen" (Mười ba), lãnh đạo Nhóm 13 – đơn vị đặc nhiệm thuộc Tổng cục Tình báo quốc phòng Ukraine (GUR), chuyên vận hành UAV hải quân. Ông cho biết trong giai đoạn đầu, trực thăng Nga từng là mối đe dọa nghiêm trọng, gây nhiều khó khăn cho các hoạt động của Ukraine trên biển.
"Tình hình đã thay đổi hoàn toàn khi chúng tôi cải tiến UAV hải quân và trang bị cho chúng tên lửa. Kể từ đó, đối phương gần như chấm dứt việc sử dụng trực thăng để chống lại chúng tôi, vì nhận ra rằng trực thăng đã trở thành mục tiêu quá dễ bị tấn công".
Phát biểu này được ông đưa ra tại một buổi giới thiệu về UAV hải quân Ukraine hồi đầu tháng 12 và được tờ Pravda dẫn lại. Dù không nêu rõ thời điểm Nga bắt đầu thay đổi chiến thuật, những thông tin mới cho thấy hiệu quả ngày càng rõ rệt của các UAV hải quân tiên phong do Ukraine phát triển.
Trước đó, các UAV này đã gây thiệt hại nặng cho hải quân Nga, buộc Moscow phải rút nhiều tàu chiến khỏi khu vực gần Ukraine và tăng cường tuần tra trên không. Giờ đây, với việc được trang bị tên lửa, UAV hải quân không chỉ đe dọa tàu chiến mà còn đủ sức đẩy lùi cả các hoạt động tuần tra bằng trực thăng của Nga.
Tháng 12/2024, Ukraine tuyên bố đã lần đầu tiên trên thế giới bắn hạ trực thăng bằng UAV hải quân. Theo Kiev, một chiếc Magura V5 đã phóng tên lửa tấn công trực thăng vận tải Mi-8 của Nga. Kể từ đó, Ukraine cho biết đã tiếp tục bắn hạ thêm nhiều trực thăng Nga bằng phương thức tương tự.
Vai trò của trực thăng trong chiến sự cũng đã thay đổi đáng kể. Nga từng sử dụng trực thăng tấn công Ka-52 để gây tổn thất lớn cho xe tăng Ukraine, nhưng chính loại phương tiện này cũng chịu thiệt hại nặng nề trước mạng lưới phòng không ngày càng dày đặc. Sự phổ biến của các hệ thống phòng không đã khiến cả hai bên gặp rất nhiều khó khăn trong việc giành quyền kiểm soát bầu trời.
Cũng giống như trực thăng Ukraine, trực thăng Nga ngày càng dễ bị tổn thương trước các loại vũ khí mới, từ UAV FPV cho đến UAV hải quân trang bị tên lửa. Vì vậy, chúng buộc phải hoạt động thận trọng hơn, dù vẫn được sử dụng cho nhiều nhiệm vụ như vận chuyển quân, tiếp tế hậu cần, sơ tán, yểm trợ hỏa lực, đổ bộ đường không và săn lùng UAV đối phương.
Ukraine hiện thậm chí đã thành lập các đơn vị trực thăng chuyên trách nhiệm vụ bắn hạ UAV Nga. Thế nhưng, mục tiêu chính của các đơn vị này là các UAV tấn công tầm xa kiểu Shahed, vốn được Nga sử dụng để tập kích các thành phố, chứ không phải các UAV tiền tuyến.
Việc UAV hải quân có thể bắn hạ trực thăng cho thấy tốc độ phát triển cực nhanh của loại vũ khí này. Ở giai đoạn đầu xung đột, chúng chủ yếu đóng vai trò như "xuồng cảm tử" mang thuốc nổ, lao thẳng vào tàu chiến Nga. Nhưng theo thời gian, Ukraine đã liên tục mở rộng khả năng của chúng.
Những UAV này đã góp phần quan trọng giúp Ukraine làm suy yếu sức mạnh hải quân Nga, dù Kiev không sở hữu một hải quân truyền thống. Đáng chú ý nhất là việc buộc phần lớn Hạm đội Biển Đen của Nga phải rút khỏi căn cứ Sevastopol ở Crimea và chuyển về các cảng xa hơn, chủ yếu là Novorossiysk.
Hiện nay, các UAV hải quân Ukraine không chỉ mang thuốc nổ mà còn được trang bị bệ phóng tên lửa, súng máy, thậm chí có thể mang theo và phóng các UAV khác. Nhiều biến thể mới đã xuất hiện, bao gồm cả những mẫu được thiết kế để tấn công mục tiêu trên sông hoặc thậm chí bắn hạ máy bay chiến đấu Nga.
Ukraine tự sản xuất nhiều dòng UAV hải quân, nổi bật là Magura và Sea Baby. Nga cũng đã bắt đầu phát triển các hệ thống tương tự, trong khi các nước phương Tây ngày càng quan tâm đến tác động mà UAV hải quân có thể tạo ra đối với chiến sự hiện đại.
