Trong đoạn video do một đơn vị UAV trinh sát của Nga công bố, mục tiêu là bệ phóng pháo phản lực HIMARS do Mỹ viện trợ cho Ukraine. Sau khi UAV trinh sát phát hiện mục tiêu và truyền tọa độ, một UAV cảm tử phản lực xuất hiện, lao tới với tốc độ cao và phá hủy bệ phóng. Hình ảnh cho thấy phương tiện này có thiết kế dạng mũi tên, tối ưu cho bay nhanh và tấn công chính xác.
Hệ thống pháo phản lực HIMARS. (Nguồn: MW)
Trước đó, từ tháng 9/2022, Nga đã sử dụng rộng rãi UAV cảm tử Shahed-136 do Iran cung cấp. Tuy nhiên, Shahed-136 dùng động cơ cánh quạt, tốc độ chậm hơn, dễ bị phát hiện và đánh chặn, đồng thời tạo ra ít động năng khi va chạm. Điều này khiến Nga tìm cách phát triển các loại UAV nhanh hơn, khó bắn hạ hơn.
Thực tế, UAV cảm tử phản lực không phải là khái niệm hoàn toàn mới với Nga. Shahed-238, phiên bản phản lực do Iran phát triển, được cho là đã xuất hiện tại Ukraine từ tháng 1/2024. Dù vậy, loại UAV này không được sử dụng rộng rãi, nhiều khả năng do chi phí cao nhưng hiệu quả không vượt trội so với Shahed-136 rẻ hơn rất nhiều.
UAV phản lực mới xuất hiện trong đoạn phim gần đây lại cho thấy một hướng tiếp cận khác. Nó có cánh cụp, động cơ phản lực cỡ nhỏ và hệ thống dẫn đường hiện đại, cho phép điều khiển theo kiểu FPV và bám sát các mục tiêu đang di chuyển. Những đặc điểm này giúp UAV phù hợp để săn các mục tiêu cơ động cao, nhưng cũng đồng nghĩa với giá thành không hề rẻ.
Một số chuyên gia suy đoán UAV mới có thể là Geran-5 – mẫu UAV được cho là có tầm bay khoảng 1.000 km và mang đầu đạn nặng tới 90 kg.
Khác với Shahed-136, Geran-5 có thân hình ống, cánh thẳng gắn giữa thân và đuôi ngang, với thiết kế khí động học truyền thống hơn và phần nào giống UAV Karrar của Iran. Điều này làm dấy lên khả năng Nga và Iran đã cùng hợp tác phát triển mẫu UAV này. Tuy nhiên, tình báo Ukraine cho rằng Geran-5 vẫn dùng nhiều linh kiện giống Shahed-136, ngoài động cơ, nên chưa chắc đây chính là loại UAV đã tấn công HIMARS, vốn được cho là sở hữu hệ thống dẫn đường tinh vi hơn.
Dù tên gọi chính xác vẫn chưa được xác nhận, giới quan sát cho rằng UAV cảm tử phản lực mới sẽ lấp vào khoảng trống quan trọng trong kho vũ khí của Nga. Nó nằm giữa các vũ khí giá rẻ như UAV Shahed-136 và các loại tên lửa hành trình hay tên lửa đạn đạo đắt đỏ. Nga nhiều khả năng sẽ không mua chúng với số lượng lớn, mà dành riêng cho các mục tiêu có giá trị cao như HIMARS, S-300 hoặc các sở chỉ huy di động.
Ưu thế lớn nhất của loại UAV này là tốc độ cao. Khi mục tiêu vừa bị phát hiện, UAV có thể được phóng gần như ngay lập tức, khiến đối phương khó kịp cơ động hoặc ẩn nấp. Điều này đặc biệt nguy hiểm với các hệ thống cơ động cao của Ukraine, vốn dựa vào việc nhanh chóng thay đổi vị trí để tránh bị tập kích.
Trong bối cảnh các hệ thống phòng không của NATO đã gặp nhiều khó khăn khi đối phó với UAV cảm tử tốc độ chậm bay vào không phận Ukraine, sự xuất hiện của các UAV phản lực dùng một lần có thể tạo ra thách thức lớn hơn nhiều.
