Theo Cục Y tế dự phòng - Bộ Y tế, sau 28 năm thực hiện chương trình tiêm chủng mở rộng trên toàn quốc, ngành y tế đã đạt được những mục tiêu, chỉ tiêu của chương trình tiêm chủng mở rộng và đã thực hiện đầy đủ các mục tiêu cam kết quốc tế về tiêm chủng mở rộng. Tổ chức Y tế Thế giới đánh giá Việt Nam là điểm sáng về tiêm chủng, sớm đạt mục tiêu thiên niên kỷ về chăm sóc sức khỏe trẻ em. Những năm đầu triển khai tiêm chủng mở rộng với 6 loại vaccin, đến nay, Việt Nam đã triển khai tiêm miễn phí 11 loại vaccin phòng chống các bệnh truyền nhiễm nguy cơ cho trẻ em và phụ nữ là: lao, bạch hầu, ho gà, uốn ván, sởi, bại liệt, viêm gan B, viêm phổi/viêm màng não mủ do Hib, viêm não Nhật Bản, tả, thương hàn. Kết quả đó cho thấy, chúng ta đã thực hiện thành công cam kết với cộng đồng quốc tế như: Việt Nam là một trong những nước đầu tiên của châu Á thanh toán bệnh bại liệt vào năm 2000, loại trừ bệnh uốn ván sơ sinh vào năm 2005, nhiều bệnh khác đã giảm đáng kể như sởi, viêm gan. Nhằm đảm bảo nguồn vaccin phục vụ chương trình, Việt Nam đã tự sản xuất được 10 trong số 11 loại vaccin cho chương trình tiêm chủng mở rộng. Chương trình tiêm chủng mở rộng được đánh giá là chương trình “rất hiệu quả”.
Tiêm chủng là cách tốt để phòng bệnh cho trẻ. Ảnh: TM
Còn theo GS.TS. Nguyễn Trần Hiển - Trưởng ban Điều hành D án tiêm chủng mở rộng, Viện trưởng Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương, thành tựu mà chương trình tiêm chủng mở rộng đạt được là tỷ lệ tử vong ở trẻ em dưới 5 tuổi giảm đáng kể trong vòng 20 năm qua, từ 51,2% (1990) xuống còn 23% (năm 2011); tỷ lệ tử vong ở trẻ dưới 1 tuổi đã giảm từ 23% (năm 1990) xuống 12% (năm 2010). Tỷ lệ tiêm chủng đầy đỷ các loại vaccin cho trẻ dưới 1 tuổi đạt cao >90% trên toàn quốc. Tỷ lệ này liên tục tăng lên và từ năm 1993 luôn duy trì ở mức >90% ở quy mô tuyến tỉnh. Tổ chức nhiều chiến dịch tiêm bổ sung vaccin sởi cho trên 30 triệu đối tượng có nguy cơ cao vào các năm 2002, 2003, 2007, 2008 và 2010. Năm 2012, tỷ lệ mắc sởi giảm 182 lần so với trước khi triển khai vaccin năm 1984. Giảm tỷ lệ nhiễm virut viêm gan B ở trẻ <5 tuổi còn 2% vào năm 2010. Hy vọng Việt Nam sẽ đạt được mục tiêu của Tổ chức Y tế Thế giới về giảm tỷ lệ nhiễm virut viêm gan B ở trẻ <5 tuổi xuống dưới 1% trong vài năm tới. Tỷ lệ mắc bạch hầu liên tục giảm từ năm 1984 đến nay, năm 2010 giảm xuống còn <0,01/100.000 dân. Tỷ lệ mắc bệnh ho gà cũng liên tục giảm, năm 2010 giảm xuống còn 0,1/100.000 dân. Từ năm 2006 đến nay không có ca nào tử vong do ho gà.
Mặc dù đạt những kết quả như vậy, tuy nhiên, TS. Trương Đình Bắc cho rằng, thành quả đạt được về tiêm chủng mở rộng hiện nay ở Việt Nam là rất lớn nhưng thực tế hiện nay chúng ta đang phải đối mặt với không ít khó khăn và thách thức. Vấn đề toàn cầu hóa, vấn đề ô nhiễm môi trường, sự gia tăng dân số, quá tải bệnh viện, biến đổi khí hậu toàn cầu, một số căn bệnh mới bùng phát và một số căn bệnh tái xuất hiện, nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân ngày càng tăng... đang đặt ra những thách thức mới cho hoạt động y tế dự phòng, sự chênh lệch mức sống giữa nông thôn - thành thị, miền núi - đồng bằng, giao thông khó khăn ở thôn bản vùng sâu vùng xa... đã ảnh hưởng đến việc tiếp cận dịch vụ tiêm chủng của phụ nữ có thai và trẻ em, tâm lý chủ quan, thỏa mãn dẫn đến giảm đầu tư cho chương trình tiêm chủng...
Thanh Hồng