Dự án tập trung vào việc cải thiện sức khỏe cho bà mẹ và trẻ em ở các xã vùng sâu, vùng xa, nơi có nhiều hộ nghèo và khó khăn trong việc tiếp cận dịch vụ y tế. Các địa bàn chính như Sơn Động, Lục Ngạn, Yên Thế, Lục Nam, nơi tập trung đông đồng bào dân tộc thiểu số như Dao, Nùng, Tày, H'Mông.
Nhờ sự phối hợp chặt chẽ của chính quyền và ngành y tế, nhiều hoạt động ý nghĩa đã được triển khai. Chỉ riêng trong năm 2024, toàn tỉnh đã tổ chức 67 lớp truyền thông trực tiếp tại cộng đồng, thu hút hơn 2.500 lượt người tham gia. Các buổi truyền thông tập trung vào các kiến thức cần thiết như chăm sóc thai kỳ an toàn, nuôi con bằng sữa mẹ, dinh dưỡng hợp lý và cách phòng bệnh cho trẻ nhỏ.
Tỷ lệ trẻ dưới 1 tuổi được tiêm chủng đầy đủ tại các xã miền núi đạt trên 90%. Đặc biệt, tỷ lệ phụ nữ mang thai được khám thai đủ 3 lần trong thai kỳ đã tăng lên đáng kể. Ví dụ tại huyện Sơn Động, con số này đã tăng từ 48% (năm 2021) lên 72% (năm 2024).
Cho trẻ uống Vitamin A tại Trạm Y tế Thái Đào, Lạng GIang.
Một kết quả đáng mừng là tỷ lệ suy dinh dưỡng thể thấp còi ở trẻ dưới 5 tuổi tại các xã đặc biệt khó khăn đã giảm từ 25,8% (năm 2020) xuống còn 21,3% (năm 2024). Điều này cho thấy các can thiệp về dinh dưỡng cộng đồng đang phát huy hiệu quả.
Dự án 7 cũng góp phần nâng cấp trạm y tế xã và hỗ trợ duy trì hoạt động của 312 nhân viên y tế thôn bản. Đây là những người đóng vai trò quan trọng trong việc truyền thông và tư vấn sức khỏe cho người dân. Nhiều nơi đã áp dụng mô hình "y tế đến bản" để khám và theo dõi sức khỏe cho mẹ và trẻ nhỏ tại các thôn bản xa xôi.
Các hoạt động chăm sóc sức khỏe mẹ và bé được lồng ghép hiệu quả với chương trình tiêm chủng mở rộng, phòng chống suy dinh dưỡng và chăm sóc sức khỏe sinh sản, giúp nâng cao chất lượng dịch vụ y tế cơ sở và tạo dựng niềm tin cho người dân.
Dù đạt được nhiều thành công, công tác chăm sóc sức khỏe cho bà mẹ và trẻ em ở vùng dân tộc thiểu số và miền núi tại Bắc Giang vẫn còn đối mặt với nhiều khó khăn:
Địa hình phức tạp, giao thông đi lại khó khăn làm cho nhiều phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ khó tiếp cận dịch vụ y tế. Một số người dân vẫn giữ thói quen sinh con tại nhà hoặc tự chữa bệnh bằng phương pháp dân gian.
Nhiều trạm y tế xã vẫn thiếu và yếu về nhân lực. Một số trạm chỉ có 1-2 cán bộ, chủ yếu là y sĩ đa khoa, chưa được đào tạo chuyên sâu về sản – nhi. Tại một số xã khó khăn ở Lục Ngạn, chỉ có 4/13 trạm có bác sĩ trực thường xuyên. Thậm chí, năm 2024, xã Cẩm Đàn (Sơn Động) vẫn ghi nhận 3 trường hợp sinh tại nhà không có cán bộ y tế hỗ trợ.
Để tiếp tục nâng cao hiệu quả và tính bền vững của các hoạt động chăm sóc sức khỏe, dinh dưỡng cho bà mẹ và trẻ em ở vùng dân tộc thiểu số và miền núi, cần thực hiện đồng bộ các giải pháp:
Tăng cường đào tạo và bổ sung nhân lực y tế cơ sở, ưu tiên tuyển dụng cán bộ là người dân tộc thiểu số để dễ dàng giao tiếp và phù hợp với văn hóa cộng đồng.
Mở rộng các mô hình y tế lưu động, y tế cộng đồng, tổ chức khám và tư vấn sức khỏe định kỳ ngay tại thôn bản.
Nâng cao chất lượng truyền thông, giáo dục sức khỏe, thay đổi nội dung và hình thức tuyên truyền để tiếp cận hiệu quả hơn với phụ nữ mang thai, bà mẹ có con nhỏ và những người có ảnh hưởng trong cộng đồng.
Tăng cường cơ chế tự chủ tài chính cho trạm y tế xã, giúp các trạm chủ động hơn trong việc triển khai các hoạt động thiết yếu.
Chăm sóc sức khỏe và dinh dưỡng cho bà mẹ và trẻ em không chỉ là nhiệm vụ của ngành y tế mà còn thể hiện sự công bằng trong việc tiếp cận các dịch vụ cơ bản. Những kết quả ban đầu từ Dự án 7 tại Bắc Giang là minh chứng cho nỗ lực vượt khó của toàn hệ thống chính trị và ngành y tế địa phương, vì một thế hệ tương lai phát triển toàn diện.
