Theo tờ Financial Times, dẫn một phân tích dựa trên dữ liệu dân số và thống kê tìm kiếm Google cho thấy, nhiều quốc gia ghi nhận tỷ lệ sinh giảm rõ rệt sau khi điện thoại thông minh được sử dụng rộng rãi, bất chấp các xu hướng nhân khẩu học trước đó.
Tỷ lệ sinh giảm mạnh ở nhiều quốc gia sau khi điện thoại thông minh được sử dụng rộng rãi. (Nguồn: Getty Images)
Jesus Fernandez-Villaverde, Giáo sư kinh tế tại Đại học Pennsylvania và chuyên nghiên cứu về biến đổi dân số, gọi sự sụt giảm tỷ lệ sinh là "vấn đề lớn của thời đại chúng ta". Theo ông, nhiều khó khăn kinh tế và xã hội hiện nay có thể là hệ quả trực tiếp từ việc dân số sinh ra ngày càng ít.
Các nhà nghiên cứu ngày càng chú ý đến mối liên hệ giữa việc sử dụng điện thoại thông minh và mạng xã hội quá mức với sự suy yếu của các mối quan hệ ngoài đời thực. Xu hướng này được ghi nhận tại nhiều nước như Mỹ, Anh, Brazil và Hàn Quốc.
Một nghiên cứu gần đây của Nathan Hudson và Hernan Moscoso-Boedo thuộc Đại học Cincinnati đã phân tích dữ liệu trong giai đoạn mạng 4G được triển khai tại Mỹ và Anh. Theo nghiên cứu, điện thoại thông minh đã làm thay đổi đáng kể cách giới trẻ dành thời gian cho nhau. Các hoạt động gặp gỡ trực tiếp giảm mạnh khi phần lớn thời gian được chuyển sang môi trường trực tuyến.
Tại Mỹ, Anh và Australia, tỷ lệ sinh ở thanh thiếu niên và người trẻ tuổi gần như ổn định trong đầu những năm 2000, nhưng bắt đầu giảm đáng kể sau năm 2007, thời điểm điện thoại thông minh dần trở nên phổ biến trên diện rộng.
Không chỉ các nước phương Tây, nhiều quốc gia khác cũng ghi nhận diễn biến tương tự. Pháp và Ba Lan bắt đầu chứng kiến tỷ lệ sinh giảm từ khoảng năm 2009. Sau đó, xu hướng này tiếp tục xuất hiện tại Mexico, Morocco và Indonesia vào khoảng năm 2012.
Tại châu Phi, Ghana, Nigeria và Senegal cũng ghi nhận mức giảm mạnh trong giai đoạn 2013–2015. Các chuyên gia cho rằng sự thay đổi trong cách con người giao tiếp, hẹn hò và xây dựng các mối quan hệ lâu dài có thể đang tác động trực tiếp tới quyết định kết hôn và sinh con.
Theo báo cáo của Cơ quan Thống kê của Liên minh châu Âu (Eurostat) công bố tháng 4, dân số Liên minh châu Âu (EU) được dự báo sẽ giảm khoảng 11% trong vòng 75 năm tới, tương đương giảm khoảng 53 triệu người.
Dân số EU dự kiến đạt đỉnh khoảng 453 triệu người vào năm 2029 trước khi giảm xuống dưới 400 triệu người vào cuối thế kỷ này. Nguyên nhân chính là tỷ lệ sinh ngày càng thấp, được dự báo chỉ còn khoảng 1,3 con ở mỗi phụ nữ, thấp hơn nhiều so với mức cần thiết để duy trì dân số ổn định.
Trước lo ngại về sự suy giảm kết nối xã hội ngoài đời thực, Nga đã áp dụng một số biện pháp nhằm hạn chế ảnh hưởng của điện thoại thông minh đối với giới trẻ. Năm 2024, nước này ban hành quy định cấm học sinh sử dụng điện thoại di động trong trường học, ngoại trừ các trường hợp khẩn cấp.
