Gần đây, Cục Xuất bản - In và Phát hành (Bộ Thông tin - Truyền thông) đã đình chỉ lưu hành cuốn Mối chúa của tác giả Đãng Khấu do có nhiều chi tiết đen tối, nhạy cảm...
Có thể nói, hoạt động xuất bản ở nước ta thời gian qua vẫn diễn ra sôi động và cho thấy nhiều dấu hiệu khởi sắc, qua đó trở thành động lực để văn hóa đọc nước nhà phát triển hơn. Tuy nhiên, bên cạnh nhiều cuốn sách hay, giàu ý nghĩa, có tính nhân văn sâu sắc, tính giáo dục cao thì không ít cuốn sách với nội dung, hình ảnh phản cảm, bạo lực, định hướng tư tưởng người đọc theo hướng tiêu cực vẫn xuất hiện. Trong 3 tháng trở lại đây, Cục Xuất bản - In và Phát hành đã có quyết định thu hồi nhiều cuốn sách có dấu hiệu vi phạm, trong đó tiêu biểu là cuốn Một cơn gió bụi (Kiến văn lục) của tác giả Trần Trọng Kim với nội dung sai lệch, có nhiều chi tiết, đánh giá không phù hợp, không khách quan hoặc chưa được kiểm chứng.
Thống kê của ngành xuất bản gần đây cho thấy, các xuất bản phẩm vi phạm quy định của pháp luật trong lĩnh vực xuất bản - phát hành đang có dấu hiệu tăng theo thời gian. Theo đó, năm 2012 có 51 xuất bản phẩm vi phạm, năm 2015 là 128 và trong năm 2016 có 179 trường hợp bị xử lý, trong đó 114 cuốn sách vi phạm nội dung; 6 cuốn mạo danh nhà xuất bản (NXB), in, nhập lậu và lưu hành bất hợp pháp; 59 cuốn có những vi phạm khác. Cũng trong năm 2016, cơ quan quản lý nhà nước về lĩnh vực xuất bản đã ban hành 9 quyết định xử phạt vi phạm hành chính với tổng số tiền 235 triệu đồng. Liên tiếp những cuốn sách sai sót cả về câu chữ, chính tả đến nội dung đã lọt ra thị trường thời gian qua làm nguy hại đến tư duy, cách tiếp cận của bạn đọc, gây bức xúc trong dư luận và ảnh hưởng đến bức tranh tổng thể của ngành xuất bản vốn đang có nhiều tươi sáng.
Mối chúa – cuốn sách gần đây bị đình chỉ lưu hành do có nhiều chi tiết ảnh hưởng xấu đến tư duy người đọc.
Dù đã có nhiều cuốn sách bị xử lý hành chính lẫn tiêu hủy do có nhiều vi phạm, tuy nhiên, một số NXB và các tổ chức đối tác liên kết của NXB vẫn không coi đó là bài học để rút kinh nghiệm và tránh để xảy ra vi phạm. Mới đây, Cục Xuất bản - In và Phát hành đã có Công văn số 914/CXBIPH-QLXB yêu cầu đơn vị xuất bản cuốn Mối chúa (tiểu thuyết) của tác giả Đãng Khấu đình chỉ lưu hành để thẩm định lại nội dung. Trước đó, tiểu thuyết Mối chúa được quảng bá là cuốn sách tái hiện những vấn đề nóng bỏng của xã hội đương thời: công nghiệp hóa và sự tan vỡ của nông thôn, hình ảnh những bố già quyền lực, thế lực bóng tối, lòng tham và sự bất chấp pháp luật, đạo lý, thân phận của những người nông dân thấp cổ bé họng… Ngoài ra, Mối chúa còn dành nhiều trang tìm kiếm ly kỳ nhân vật quyền lực đứng đằng sau tất cả các dự án động trời, các hợp đồng béo bở... Tuy nhiên, khi tiếp cận tiểu thuyết này, Cục Xuất bản cho rằng nội dung cuốn sách phản ánh những vấn đề nổi cộm trong xã hội hiện nay nhưng phần lớn các nhân vật trong tác phẩm từ thấp đến cao đều đen tối, vô vọng, đau đớn.
Qua lời kể của các nhân vật trong cuốn Mối chúa hiện lên những thế lực hắc ám, một xã hội hầu như được chỉ huy bởi những kẻ ngu dốt, tham lam, thủ đoạn. Toàn bộ hệ thống bộ máy chính quyền bộc lộ sự tàn nhẫn, vô đạo, đàn áp nông dân, giết hại lẫn nhau, giết người chống đối chỉ vì tiền. Công văn của Cục Xuất bản cũng nhấn mạnh, một số chi tiết trong Mối chúa được viết với giọng điệu giễu nhại sâu cay, miêu tả tiêu cực có phần tô đậm và có tính khái quát khiến cho hiện thực trở nên đen tối, u ám. Các trang viết về chính quyền cưỡng chế nông dân trong việc thực hiện các dự án được miêu tả một cách cường điệu, coi đó như hai lực lượng thù địch, chính quyền đàn áp như một trận đánh được chuẩn bị kỹ lưỡng từ vũ khí đến lực lượng bí mật. Trước những nội dung dễ định hướng độc giả với những điểm nhìn tiêu cực, Cục Xuất bản đã ra quyết định đình chỉ phát hành cuốn Mối chúa để thẩm định nội dung, có ý kiến của cơ quan chủ quản...
Qua sự việc tiểu thuyết Mối chúa kể trên bị Cục Xuất bản đình chỉ lưu hành, một lần nữa cơ quan chức năng gióng lên hồi chuông cảnh báo các NXB cần phải thực hiện, phát hành những cuốn sách lành mạnh, hữu ích phục vụ người đọc. Cũng qua sự việc này cho thấy tại các NXB đang thiếu đội ngũ biên tập viên có khả năng xử lý vấn đề phức tạp trong bản thảo của tác giả. Vì vậy, để khắc phục tình trạng này, Hội Xuất bản Việt Nam cho rằng các NXB cần chăm lo bồi dưỡng, nâng cao trình độ cho đội ngũ biên tập viên vốn được xem là “người gác đền” của một cuốn sách trước khi đến với bạn đọc, để biên tập viên đủ khả năng, trình độ thẩm định và đánh giá tác phẩm; cẩn trọng, tỉ mỉ, cầu thị trong công việc biên tập; có khả năng nắm bắt vấn đề. Ðặc biệt, cần nhạy cảm trong phát hiện, kiên quyết loại bỏ những nội dung không phù hợp, lệch lạc về chính trị, vi phạm đạo đức, thuần phong mỹ tục…