(SKDS) - Trong khuôn khổ Dự án Hỗ trợ văn học thiếu nhi Việt Nam Đan Mạch, vừa qua tại thư viện Hà Nội đã diễn ra Hội thảo về tiểu thuyết minh họa cho thiếu nhi do NXB Kim Đồng tổ chức. Đây là một trong những hoạt động cho thấy tiềm năng của loại hình văn học đặc sắc này ở Việt Nam.
Sự kết hợp phát triển tư duy sáng tạo
Những tiểu thuyết kết hợp giữa phần chữ và tranh minh họa thường có dung lượng khá ngắn, khoảng 40.000 - 50.000 từ. Ở Nhật Bản, một đất nước mà truyện tranh rất phát triển, những tiểu thuyết có hình ảnh minh họa đặc biệt được ưa chuộng. Sở dĩ nhận được sự ủng hộ như vậy bởi loại hình văn học này có cấu trúc khá ngắn gọn, đơn giản, dễ theo dõi và phù hợp nhu cầu giải trí.
Tiểu thuyết minh họa không phải là một bước thoái lui do văn hóa đọc ngày càng xuống cấp mà là sự phát triển cần thiết của một loại hình văn học bắt kịp thị hiếu của độc giả đương đại. Sự kết hợp giữa nhà văn và họa sĩ cũng mang lại những lối tư duy sáng tạo phát triển cho cả hai đối tượng. Và hơn cả, những tác phẩm có độ hấp dẫn nhờ biết biến hóa phù hợp giữa những gì tranh và chữ nói khơi gợi sự tìm hiểu của độc giả đối với tác phẩm gốc. Tất nhiên, việc sáng tác nên những tiểu thuyết minh họa phải có sự tiết chế để tác phẩm có thể đồng hành với tiểu thuyết gốc, mang ý nghĩa lành mạnh và giáo dục sâu sắc.
 Tác phẩm đoạt giải trong cuộc vận động sáng tác của NXB Kim Đồng. |
Những thử nghiệm thành công
“Tủ sách Teen thế kỷ 21” được xem là hoạt động đầu tiên giới thiệu hình thức tiểu thuyết minh họa ở Việt Nam. Năm ngoái, khi bộ ba tiểu thuyết Những đôi mắt lạnh, Chuỗi hạt Azoth và Xuyên thấm với phần sáng tác lời của Phan Hồn Nhiên và tranh của Phan Vũ Linh ra mắt đã được các bạn trẻ vô cùng yêu thích. Cách thể hiện background lạ lẫm, với bảng màu rực rỡ cùng các chi tiết tinh tế, ấn tượng trong phần tranh kết hợp tinh thần fantasy - bay bổng, u ám và huyền ảo, pha trộn giữa hai thể loại trinh thám (detective) và kinh dị (thriller) trong phần lời khiến bất cứ bạn trẻ nào cũng khó từ chối sức hấp dẫn của loại hình văn học mới lạ này.
Độc giả Việt Nam từ lâu đã mê mệt truyện tranh manga của Nhật Bản và comic của phương Tây - những loại hình tiểu thuyết minh họa cổ điển và được ưa chuộng nhất trên thế giới hồi đầu năm cũng đã được thỏa lòng khi bộ truyện Thám tử lừng danh Conan được NXB Kim Đồng ra mắt dưới hình thức tiểu thuyết minh họa. Đúng với những gì dịch giả 9x của bộ tiểu thuyết này chia sẻ “Chuyển thể từ truyện tranh, ở tiểu thuyết Thám tử lừng danh Conan, các nhân vật vẫn giữ nguyên tính cách, đặc điểm, những nét hấp dẫn của truyện tranh được kế thừa và phát huy. Minh họa đẹp, tốc độ nhanh, câu chuyện thực sự cuốn hút từ đầu đến cuối”.
Cần những hướng dẫn bài bản từ các chuyên gia
Trong khuôn khổ Dự án Hỗ trợ văn học thiếu nhi Việt Nam Đan Mạch, hai chuyên gia Đan Mạch: nhà văn Merlin P. Mann và họa sĩ Jan Kjaer đã giới thiệu đến các họa sĩ và nhà văn Việt Nam thể loại mới: Tiểu thuyết đồ họa (Graphic Novels). Hai chuyên gia này đồng thời cũng là tác giả của bộ truyện tranh Taynikma - Báu vật thất truyền được NXB Kim Đồng giới thiệu trong năm 2012. Đến với hội thảo, ngoài việc được hiểu hơn về lý thuyết khá bài bản của loại hình văn học này, các nhà văn và họa sĩ cùng làm việc dưới hình thức nhóm, trong đó, nhà văn đảm nhiệm vai trò tác giả kịch bản truyện, họa sĩ thực hiện phần tranh minh họa, với tỷ lệ 50% lời và 50% tranh.
Đây được xem là một động thái tích cực trong việc phổ rộng những kỹ thuật của tiểu thuyết minh họa đến những người sáng tác Việt Nam. Điều đặc biệt là những người sáng tác tiểu thuyết minh họa của Việt Nam sẽ còn tiếp tục được tiếp cận dài hạn với các phương pháp, kỹ năng sáng tác hiện đại của thế giới thông qua những hoạt động bằng mọi hình thức gián tiếp hoặc trực tiếp với sự hướng dẫn tận tình của các chuyên gia.
Rõ ràng, để có thể mang đến cho độc giả những tiểu thuyết minh họa có lề lối và chất lượng, những chương trình trao đổi, hướng dẫn bài bản từ các chuyên gia là rất cần thiết. Điều đó cũng hứa hẹn tương lai của loại hình văn học này sẽ phủ sóng rộng khắp văn hóa đọc của độc giả Việt Nam.
Thụy Nam