Theo Báo cáo Môi trường quốc gia năm 2008 với chủ đề Môi trường làng nghề Việt Nam do Bộ Tài nguyên - Môi trường công bố, một vấn đề đáng lo ngại đã được đưa ra là tuổi thọ trung bình của người dân tại các làng nghề ngày càng giảm đi, thấp hơn 10 năm so với tuổi thọ trung bình toàn quốc. Theo đó, mỗi nhóm làng nghề có các yếu tố nguy cơ ô nhiễm môi trường đặc trưng, vì vậy ảnh hưởng của hoạt động làng nghề đến sức khỏe người dân cũng khác nhau. Nghiên cứu về ô nhiễm môi trường tại các làng nghề tái chế phế liệu cho thấy đây là nhóm làng nghề gây tác hại nghiêm trọng nhất tới sức khỏe cộng đồng.
Đơn cử như tại làng nghề cơ khí Vân Chàng (Nam Định), Tổng cục Môi trường cho biết, ô nhiễm đất, nguồn nước và không khí đã làm cho phần lớn cư dân trong làng mắc các bệnh về đường hô hấp, bệnh ngoài da và phụ khoa. Có tới 4,7% số người trong làng bị mắc bệnh lao phổi, 8,3% mắc bệnh viêm phế quản, tuổi thọ trung bình của người dân Vân Chàng là 55, thấp hơn nhiều so với tuổi thọ trung bình của cả nước.
Báo cáo tập trung vào hai làng nghề tái chế phế liệu có nguy cơ lớn nhất là làng nghề cơ khí Vân Chàng và làng nghề đúc cơ khí Tống Xá ở Nam Định. Theo đó, tỷ lệ mắc ung thư và chết cao nhất là ở Vân Chàng (13,04%) và Tống Xá (9,8%). Có 4 loại bệnh có tỷ lệ mắc cao tại nhóm làng nghề tái chế kim loại là bệnh phổi thông thường, bệnh tiêu hóa, mắt và phụ khoa, ung thư phổi (chiếm 0,35-1%) và lao phổi (chiếm 0,4-0,6%).
Theo Bộ trưởng Tài nguyên - Môi trường Phạm Khôi Nguyên, việc đánh giá thực trạng, phân tích nguyên nhân, dự báo xu hướng tại Báo cáo Môi trường quốc gia 2008 sẽ là cơ sở điều chỉnh, bổ sung chính sách, kế hoạch và giải pháp toàn diện giải quyết vấn đề ô nhiễm làng nghề.
Hoàng Long