1. HPV và gánh nặng ung thư cổ tử cung tại Việt Nam
Virus HPV (Human Papillomavirus) là tác nhân lây truyền phổ biến qua đường tình dục. Phần lớn người trưởng thành có thể nhiễm HPV ít nhất một lần trong đời, tuy nhiên đa số trường hợp tự khỏi mà không gây triệu chứng.
Dù vậy, một số chủng HPV nguy cơ cao, đặc biệt là HPV 16 và HPV 18, có liên quan chặt chẽ đến ung thư cổ tử cung. Ngoài ra, virus này còn có thể gây ung thư hậu môn, âm hộ, âm đạo, dương vật và một số ung thư vùng đầu cổ. Ung thư cổ tử cung hiện vẫn nằm trong nhóm ung thư phổ biến ở phụ nữ Việt Nam. Điều đáng lo ngại là bệnh thường tiến triển âm thầm, khó phát hiện sớm nếu không tầm soát định kỳ.
TS. Đỗ Tuấn Đạt (Nguyên Chủ tịch, Giám đốc Công ty TNHH MTV vaccine và sinh phẩm số 1-Vabiotech) nhận định, tiêm vaccine HPV là một trong những biện pháp hiệu quả nhất giúp giảm nguy cơ mắc ung thư cổ tử cung. Khi kết hợp với tầm soát định kỳ, vaccine có thể góp phần giảm đáng kể tỷ lệ mắc và tử vong do căn bệnh này.
Vaccine HPV nên được tiêm ở độ tuổi từ 9 - 14, trước khi có nguy cơ phơi nhiễm virus.
2. Khi vaccine HPV đến gần hơn với cộng đồng
Tại Việt Nam, vaccine HPV đã được triển khai dưới hình thức tiêm chủng dịch vụ trong nhiều năm qua. Tuy nhiên, chi phí tiêm còn khá cao khiến nhiều gia đình gặp khó khăn khi tiếp cận. Một liệu trình tiêm HPV đầy đủ có thể tiêu tốn từ vài triệu đến hơn chục triệu đồng tùy loại vaccine và số mũi tiêm. Điều này tạo ra khoảng cách đáng kể giữa các nhóm dân cư, đặc biệt tại vùng sâu, vùng xa hoặc các gia đình có điều kiện kinh tế hạn chế.
Việc chính thức đưa vaccine HPV vào Chương trình Tiêm chủng mở rộng từ ngày 1/7 được đánh giá là dấu mốc quan trọng của y tế dự phòng Việt Nam. Theo các chuyên gia, khi được triển khai trong chương trình quốc gia, tỷ lệ bao phủ tiêm chủng sẽ có cơ hội tăng mạnh, giúp nhiều trẻ em gái được bảo vệ sớm trước nguy cơ mắc bệnh.
TS. Đỗ Tuấn Đạt cho rằng, đây là bước tiến có ý nghĩa lớn đối với sức khỏe cộng đồng. "Theo tôi, việc đưa vaccine HPV vào chương trình tiêm chủng mở rộng không chỉ giúp giảm gánh nặng chi phí cho phụ huynh mà còn tạo cơ hội tiếp cận công bằng hơn cho trẻ em ở nhiều địa phương. Nếu tỷ lệ bao phủ vaccine cao, nguy cơ lưu hành các chủng HPV nguy cơ cao trong cộng đồng cũng sẽ giảm đáng kể".
TS. Đỗ Tuấn Đạt nhấn mạnh, đầu tư cho tiêm chủng dự phòng luôn mang lại hiệu quả lâu dài hơn nhiều so với chi phí điều trị ung thư khi bệnh đã tiến triển.
3. Kỳ vọng từ cộng đồng
Thông tin vaccine HPV được đưa vào Chương trình Tiêm chủng mở rộng đã nhận được sự quan tâm lớn từ nhiều phụ huynh. Chị Lan Anh (Hà Nội), có con gái 11 tuổi, cho biết trước đây gia đình từng tìm hiểu tiêm HPV nhưng còn băn khoăn về chi phí. "Khi biết từ tháng 7 vaccine sẽ được triển khai trong chương trình quốc gia, tôi rất mừng vì sẽ có thêm nhiều trẻ em được bảo vệ sớm", chị chia sẻ.
Trong khi đó, anh Minh Đức (phụ huynh tại Cầu Giấy-Hà Nội) cho rằng, việc đưa HPV vào tiêm chủng mở rộng còn giúp nâng cao nhận thức cộng đồng về phòng ngừa ung thư. "Nhiều người trước đây nghĩ ung thư cổ tử cung là bệnh khó phòng tránh. Khi vaccine được triển khai rộng rãi hơn, phụ huynh sẽ quan tâm hơn đến việc bảo vệ con từ sớm".
Các chuyên gia cho rằng, bên cạnh triển khai tiêm chủng, công tác truyền thông giáo dục sức khỏe cũng rất quan trọng nhằm giúp cộng đồng hiểu đúng về hiệu quả và tính an toàn của vaccine HPV. Theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới, vaccine HPV nên được tiêm ở độ tuổi từ 9 - 14, trước khi có nguy cơ phơi nhiễm virus. Đây là giai đoạn cơ thể tạo đáp ứng miễn dịch tốt nhất.
Tiêm vaccine HPV là một trong những biện pháp hiệu quả nhất giúp giảm nguy cơ mắc ung thư cổ tử cung.
4. Những thách thức khi triển khai tiêm HPV diện rộng
Dù được đánh giá cao về hiệu quả phòng bệnh, việc triển khai vaccine HPV trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng vẫn đặt ra nhiều thách thức:
- Bảo đảm nguồn cung vaccine ổn định khi nhu cầu tiêm chủng tăng cao trên toàn quốc.
- Năng lực tổ chức tiêm chủng diện rộng giữa các địa phương còn khác nhau, đặc biệt tại vùng sâu, vùng xa.
- Sự chênh lệch về nhận thức của phụ huynh đối với vaccine HPV có thể ảnh hưởng đến tỷ lệ bao phủ tiêm chủng.
- Công tác truyền thông cần được đẩy mạnh để cộng đồng hiểu đúng HPV là vaccine giúp phòng ngừa ung thư cổ tử cung.
TS. Đỗ Tuấn Đạt cho rằng, để chương trình đạt hiệu quả cao, cần tăng cường truyền thông khoa học và minh bạch về vaccine. "Bên cạnh việc cung ứng vaccine đầy đủ, điều quan trọng là giúp phụ huynh hiểu đúng rằng HPV là vaccine phòng ung thư. Khi cộng đồng có niềm tin và chủ động tham gia tiêm chủng, hiệu quả bảo vệ sức khỏe sẽ rõ rệt hơn", ông nhấn mạnh.
Bên cạnh đó hệ thống y tế cũng cần:
- Chuẩn bị đầy đủ nhân lực tiêm chủng.
- Bảo đảm dây chuyền bảo quản vaccine an toàn.
- Xây dựng kế hoạch triển khai phù hợp tại từng địa phương.
- Theo dõi chặt chẽ tỷ lệ bao phủ và phản hồi sau tiêm.
Đây được xem là những yếu tố quan trọng giúp chương trình tiêm vaccine HPV đạt hiệu quả bền vững trong thời gian tới.
Xem thêm video đang được quan tâm:
Tiêm vaccine HPV có giúp ngăn ngừa sùi mào gà triệt để hay không- SKĐS
