Dữ liệu dùng chung lĩnh vực y tế được hình thành từ nhiều nguồn
Nghị định 102/2025/NĐ-CP của Chính phủ, ban hành ngày 13/5/2025, quy định về quản lý dữ liệu y tế, trong đó có việc xây dựng, phát triển, bảo vệ, quản trị, xử lý và sử dụng dữ liệu y tế số; Cơ sở dữ liệu quốc gia về y tế và trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan.
Theo quy định, hệ thống cơ sở dữ liệu về y tế gồm Cơ sở dữ liệu quốc gia về y tế, các cơ sở dữ liệu chuyên ngành y tế, cơ sở dữ liệu về y tế của các cấp chính quyền khác và cơ sở dữ liệu của các cơ sở y tế.
Trong đó, cơ sở dữ liệu dùng chung về y tế gồm Cơ sở dữ liệu quốc gia về y tế và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành y tế.
Cơ sở dữ liệu quốc gia về y tế được hình thành từ nhiều nguồn, gồm dữ liệu do Bộ Y tế và các cơ quan quản lý nhà nước về y tế cung cấp; dữ liệu từ các cơ sở dữ liệu do Bộ Y tế quản lý; cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành, cơ sở dữ liệu cấp tỉnh; dữ liệu từ cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, cơ sở y tế; dữ liệu phát sinh trong giải quyết thủ tục hành chính, cung cấp dịch vụ công và dữ liệu được số hóa, tích hợp theo quy định.
Như vậy, dữ liệu dùng chung của ngành y tế không phải là dữ liệu được tạo lập tại một nơi, mà được hình thành từ nhiều hệ thống và nhiều cấp quản lý.
Chuẩn hóa dữ liệu dùng chung lĩnh vực y tế trước khi kết nối
Một trong những yêu cầu quan trọng đối với các cơ sở y tế là tạo lập và chuẩn hóa dữ liệu ngay từ nơi phát sinh dữ liệu.
Theo Nghị định 102/2025/NĐ-CP, các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và cơ sở y tế có trách nhiệm tạo lập, thu thập, chuẩn hóa dữ liệu y tế; xây dựng cơ sở dữ liệu của đơn vị; kết nối, chia sẻ, đồng bộ dữ liệu với Cơ sở dữ liệu quốc gia về y tế, cơ sở dữ liệu của Bộ Y tế, cơ sở dữ liệu về y tế của địa phương và Sổ sức khỏe điện tử theo quy định.
Điều này có ý nghĩa quan trọng bởi dữ liệu chỉ có thể kết nối và sử dụng thống nhất khi được tạo lập theo yêu cầu chung, được cập nhật và bảo đảm chất lượng.
Nghị định cũng quy định chủ quản dữ liệu có trách nhiệm cập nhật, điều chỉnh và bảo đảm tính đầy đủ, chính xác, thống nhất, chất lượng của dữ liệu.
Sau khi được tạo lập và chuẩn hóa, dữ liệu được tổ chức trong các cơ sở dữ liệu tương ứng với phạm vi quản lý.
Cơ sở dữ liệu chuyên ngành y tế có thể thuộc Bộ Y tế, các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ hoặc UBND cấp tỉnh, chứa dữ liệu thuộc một hoặc nhiều lĩnh vực y tế.
Các cơ sở dữ liệu này có thể được kết nối, chia sẻ với Cơ sở dữ liệu quốc gia về y tế và các hệ thống liên quan theo quy định.
Nghị định 102/2025/NĐ-CP cũng quy định Cơ sở dữ liệu quốc gia về y tế được khai thác thông qua kết nối, chia sẻ giữa các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành và các hệ thống thông tin khác; thông qua Cổng dữ liệu quốc gia, Cổng Dịch vụ công quốc gia, Cổng thông tin điện tử Bộ Y tế, hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính, hạ tầng định danh và xác thực điện tử, ứng dụng định danh điện tử và các phương thức khác theo quy định.
Như vậy, kết nối dữ liệu được thực hiện giữa nhiều hệ thống, thay vì tập trung toàn bộ dữ liệu vào một hệ thống duy nhất.
Dữ liệu y tế được hình thành từ nhiều nguồn, từ cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, cơ sở y tế đến các cơ sở dữ liệu chuyên ngành và quản lý. Để những nguồn dữ liệu này có thể thống nhất, Nghị định 102/2025/NĐ-CP đã quy định về tạo lập, chuẩn hóa, kết nối, chia sẻ và đồng bộ dữ liệu. (Ảnh Thành Long)
Việc xây dựng và kết nối các cơ sở dữ liệu chuyên ngành đang được Bộ Y tế triển khai theo từng giai đoạn.
Theo Bộ Y tế, đơn vị đã nâng cấp, hoàn thiện 12 cơ sở dữ liệu chuyên ngành và kết nối với Cơ sở dữ liệu tổng hợp quốc gia ở mức cơ bản. Đến hết tháng 1/2026, Sổ sức khỏe điện tử tích hợp trên VNeID đã được triển khai trên toàn quốc, với hơn 34 triệu sổ sức khỏe điện tử của người dân.
Đến tháng 4/2026, Bộ Y tế cho biết có 26 cơ sở dữ liệu chuyên ngành để hình thành Cơ sở dữ liệu quốc gia về y tế; trong năm 2025 đã hoàn thành 12 cơ sở dữ liệu và năm 2026 tập trung hoàn thành 14 cơ sở dữ liệu còn lại. Bộ Y tế phối hợp với Bộ Công an và các địa phương để các cơ sở dữ liệu được làm sạch, kết nối từ Trung ương đến địa phương.
Đến tháng 7/2026, Bộ Y tế tiếp tục triển khai chiến dịch 90 ngày rà soát, làm sạch, làm giàu, chuẩn hóa và duy trì dữ liệu đối với 12 cơ sở dữ liệu chuyên ngành trên phạm vi toàn quốc. Các cơ sở dữ liệu được tập trung xử lý gồm dữ liệu về khám, chữa bệnh; an toàn thực phẩm; tiêm chủng; nhân lực y tế; sức khỏe bà mẹ, trẻ em, sức khỏe sinh sản và một số lĩnh vực khác.
Có thể hình dung quá trình kết nối dữ liệu y tế theo chuỗi: dữ liệu phát sinh tại cơ sở → được tạo lập, thu thập và chuẩn hóa → cập nhật vào cơ sở dữ liệu tương ứng → kết nối, chia sẻ giữa các hệ thống → phục vụ Cơ sở dữ liệu quốc gia về y tế và các mục đích khai thác theo quy định.
Việc chuẩn hóa và làm sạch dữ liệu đang được Bộ Y tế tiếp tục thực hiện trong năm 2026 cho thấy kết nối dữ liệu không phải là một bước triển khai đơn lẻ, mà là quá trình liên tục nhằm bảo đảm dữ liệu có chất lượng và có thể sử dụng thống nhất.
Mục tiêu cuối cùng không chỉ là hình thành một kho dữ liệu lớn, mà là tạo ra hệ thống dữ liệu có khả năng kết nối, đồng bộ và phục vụ hiệu quả công tác quản lý ngành, cung cấp dịch vụ y tế và chăm sóc sức khỏe người dân.