Theo Nghị định, viên chức có thể bị áp dụng một trong bốn hình thức kỷ luật gồm: khiển trách, cảnh cáo, cách chức (đối với viên chức quản lý) và buộc thôi việc. Ngoài việc bị xử lý kỷ luật, viên chức còn bị hạn chế thực hiện hoạt động nghề nghiệp theo quy định của pháp luật có liên quan.
Đáng chú ý, viên chức bị Tòa án tuyên phạt tù không được hưởng án treo hoặc bị kết án về tội phạm tham nhũng sẽ đương nhiên bị buộc thôi việc kể từ ngày bản án có hiệu lực pháp luật. Đối với viên chức quản lý bị kết án, khi bản án có hiệu lực sẽ đương nhiên thôi giữ chức vụ được bổ nhiệm.

Hình minh họa.
Nghị định quy định các hành vi bị xử lý kỷ luật gồm vi phạm quy định của Đảng và pháp luật trong thực hiện nhiệm vụ theo vị trí việc làm; vi phạm nghĩa vụ của viên chức, những việc viên chức không được làm; vi phạm đạo đức nghề nghiệp, văn hóa công sở, quy chế của cơ quan, đơn vị.
Mức độ vi phạm được phân thành ba cấp: ít nghiêm trọng, nghiêm trọng và rất nghiêm trọng, căn cứ vào tính chất, mức độ, hậu quả và phạm vi ảnh hưởng của hành vi vi phạm. Một trong những nguyên tắc quan trọng được Nghị định nhấn mạnh là mỗi hành vi vi phạm chỉ bị xử lý một lần bằng một hình thức kỷ luật.
Khi xem xét xử lý kỷ luật, cơ quan có thẩm quyền phải đánh giá toàn diện nội dung, động cơ, tính chất, mức độ, hậu quả của hành vi, nguyên nhân vi phạm, các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ, thái độ khắc phục cũng như kết quả sửa chữa sai phạm của viên chức.
Nghị định cũng quy định rõ việc xử lý kỷ luật hành chính phải tương xứng với kỷ luật Đảng. Trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày công bố quyết định kỷ luật Đảng, cơ quan, đơn vị phải xem xét xử lý kỷ luật hành chính, trừ các trường hợp được tạm hoãn theo quy định. Nếu quyết định kỷ luật Đảng được thay đổi hoặc hủy bỏ thì quyết định kỷ luật hành chính cũng phải được điều chỉnh tương ứng.
Theo quy định, quyết định xử lý kỷ luật có hiệu lực trong 12 tháng. Nếu trong thời gian này viên chức không tiếp tục vi phạm đến mức phải xử lý kỷ luật thì quyết định đương nhiên hết hiệu lực. Trường hợp tái phạm trong thời hạn 12 tháng sẽ bị coi là tái phạm và bị xử lý theo quy định.
Nghị định cũng quy định một số trường hợp chưa xem xét xử lý kỷ luật, như viên chức đang điều trị bệnh hiểm nghèo hoặc mất khả năng nhận thức; đang mang thai, nghỉ thai sản hoặc nuôi con dưới 12 tháng tuổi; đang bị khởi tố, tạm giữ, tạm giam chờ kết luận của cơ quan có thẩm quyền và một số trường hợp khác theo quy định của pháp luật.