Chiều 9/7, Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ TPHCM tiếp nhận hồ sơ, tài liệu và kỷ vật chiến tranh do Nhóm nghiên cứu Dự án, sáng kiến tìm kiếm người Việt Nam mất tích trong chiến tranh (VWAI) thuộc Đại học Công nghệ Texas Tech (Hoa Kỳ) trao tặng.
Đây được đánh giá là nguồn tư liệu lịch sử có giá trị, góp phần mở rộng cơ sở dữ liệu phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.
Đợt bàn giao này, VWAI trao tặng nhiều hồ sơ, tài liệu quan trọng như hồ sơ của ba kỷ vật liệt sĩ; hồ sơ chỉ dẫn sơ đồ chôn cất 21 liệt sĩ tại Bệnh viện K76A; hồ sơ giải mã mật danh đơn vị 962 liên quan đến hiện vật được phát hiện trong quá trình tìm kiếm tại Công viên Lê Thị Riêng.
Ông Nguyễn Mạnh Cường - Phó Chủ tịch UBND TPHCM phát biểu tại buổi lễ tiếp nhận. Ảnh: P.Thương
PGS.TS Alex Thái - Đồng chủ nhiệm Dự án VWAI tại Việt Nam cho biết, toàn bộ hồ sơ, tài liệu trao tặng lần này được nhóm nghiên cứu chuẩn bị riêng cho TPHCM sau quá trình sưu tầm, đối chiếu và phân tích công phu.
Theo PGS.TS Alex Thái, hồ sơ liên quan đến Bệnh viện K76A có ý nghĩa đặc biệt vì không chỉ giúp xác định vị trí bệnh viện dã chiến trước đây mà còn lưu giữ sơ đồ chôn cất 21 liệt sĩ, kèm thông tin về họ tên, đơn vị. Điều này sẽ rút ngắn đáng kể thời gian khảo sát, khoanh vùng và tìm kiếm.
"Việc tìm kiếm và xác định danh tính liệt sĩ là một quy trình gồm nhiều bước, từ nghiên cứu tư liệu lịch sử, khảo sát thực địa, khai quật đến giám định ADN. Trong đó, tư liệu lịch sử giữ vai trò nền tảng, giúp khoanh vùng, xác định hướng tìm kiếm, còn giám định ADN là bước cuối cùng để xác minh danh tính các hài cốt được tìm thấy", PGS.TS Alex Thái nhận định.
PGS.TS Alex Thái - Đồng chủ nhiệm Dự án VWAI tại Việt Nam. Ảnh: P.Thương
Luật sư Tạ Thu Phong - Đại diện Dự án VWAI tại Việt Nam cho biết, nhóm nghiên cứu đã bước đầu hoàn thiện ba nhóm sản phẩm phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ. Đầu tiên là phục dựng hồ sơ quân nhân dựa trên các tài liệu gốc do quân đội Hoa Kỳ thu giữ trên chiến trường. Hồ sơ được phục dựng đầy đủ, kèm theo các hiện vật và tài liệu liên quan, giúp thân nhân hiểu rõ hơn quá trình hoạt động, chiến đấu và hoàn cảnh hy sinh của người thân.
TPHCM nhận kỷ vật chiến tranh từ nhóm nghiên cứu. Ảnh: P.Thương
Thứ hai là hồ sơ xác định vị trí chôn cất liệt sĩ tại Bệnh viện K76A, trong đó có đầy đủ tọa độ, sơ đồ khu vực chôn cất và sơ đồ vị trí từng ngôi mộ.
Thứ ba là giải mã các mật danh quân sự xuất hiện trong hồ sơ lịch sử. Từ kho tư liệu và các nguồn nghiên cứu chuyên sâu, nhóm giải mã các phiên hiệu, mật danh, ký hiệu quân sự để cung cấp cho TPHCM phục vụ công tác xác minh và tìm kiếm.
Thay mặt lãnh đạo thành phố và Ban Chỉ đạo, ông Nguyễn Mạnh Cường - Phó Chủ tịch UBND TPHCM trân trọng cảm ơn Nhóm nghiên cứu Đại học Texas Tech đã đồng hành, hỗ trợ thành phố trong công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ.
Theo ông Cường, mỗi bản đồ, bức ảnh, tài liệu hay hiện vật do nhóm nghiên cứu cung cấp đều là nguồn tư liệu quý, góp phần làm sáng tỏ lịch sử, xác định chính xác hơn vị trí các trận đánh và khu vực chôn cất liệt sĩ.
Các kỷ vật được phục dựng. Ảnh: P.Thương
Phó Chủ tịch UBND TPHCM nhấn mạnh, sau gần 60 năm, vẫn còn rất nhiều liệt sĩ chưa xác định được nơi an nghỉ, trong khi gia đình và quê hương luôn mong mỏi có thông tin để đưa các anh trở về. Vì vậy, tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn mà còn là sứ mệnh tri ân đối với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Sau những kết quả bước đầu tại Công viên Lê Thị Riêng, TPHCM sẽ tiếp tục mở rộng tìm kiếm tại nhiều địa điểm khác như khu vực sân bay Tân Sơn Nhất, ngã tư Gò Mây, Bình Dương, Nhà Đỏ, Bông Trang; đồng thời tiếp tục xác minh các hồ sơ liên quan đến Tiểu đoàn 6 Bình Đông (Long An), liệt sĩ Huỳnh Văn Quên cùng nhiều nguồn tư liệu khác.
Phó Chủ tịch UBND TPHCM khẳng định, thành phố sẽ sử dụng hiệu quả, trách nhiệm toàn bộ nguồn tư liệu do Nhóm nghiên cứu cung cấp, đồng thời tăng cường phối hợp giữa các cơ quan, địa phương, các nhà nghiên cứu và người dân để từng bước giải mã các thông tin lịch sử, đưa ngày càng nhiều liệt sĩ trở về với gia đình và quê hương.
Các báo cáo nghiên cứu và hồ sơ của các liệt sĩ. Ảnh: P.Thương.
Ngay sau khi tiếp nhận, Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ thành phố sẽ tổ chức nghiên cứu, phân loại, lưu trữ và khai thác các hồ sơ theo quy định; đồng thời phối hợp với các cơ quan chức năng tiến hành đối chiếu dữ liệu, xác minh thực địa, kết nối các nguồn thông tin để phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ và xác minh thân nhân, trao trả kỷ vật khi đủ điều kiện.
