1. Tử cung đôi là gì?
Tử cung là một bộ phận sinh sản của phụ nữ, một cơ quan nội tạng rỗng có hình quả lê lộn ngược. Tử cung đôi là tử cung có hai buồng tử cung riêng biệt, mỗi buồng có thể dẫn đến cổ tử cung và âm đạo. Điều này có nghĩa là bạn có thể có hai tử cung và hai âm đạo riêng biệt cùng hai ống dẫn trứng. Đây là một bất thường bẩm sinh hiếm gặp, điển hình cho bất thường ở tử cung.
Với thai phụ có tử cung đôi, các nhánh động mạch nuôi dưỡng thai nhi sẽ bị phân tán, lòng tử cung hẹp, tử cung co giãn không tốt dễ dẫn đến tình trạng sảy thai, thai nhi chậm phát triển hay thậm chí là chết lưu, sinh non.
Các bác sĩ BV Phụ Sản Hà Nội đang phẫu thuật một ca tử cung đôi. Ảnh. BVPSHN
2. Nguyên nhân tử cung đôi
Tử cung đôi là một bất thường ở tử cung xảy ra khi bào thai còn ở trong bụng mẹ. Tử cung của thai nhi được hình thành trong suốt quá trình phát triển của phôi thai bởi sự sát nhập của hai ống dẫn song song tạo thành một tạng rỗng gọi là tử cung. Nếu quá trình sát nhập hai ống này diễn ra suôn sẻ sẽ hình thành một tử cung hoàn toàn bình thường. Nếu quá trình sát nhập này xảy ra bất thường sẽ xuất hiện tình trạng tử cung hai sừng hoặc tử cung đôi. Nguyên nhân của tình trạng sát nhập không hoàn toàn này hiện vẫn chưa được tìm ra. Nhiều phỏng đoán cho rằng yếu tố di truyền có thể là một trong số những nguyên nhân tử cung đôi.
Người có tử cung đôi có thể có một cổ tử cung và một âm đạo hoặc mỗi buồng tử cung có thể có một cổ tử cung riêng biệt. Trong nhiều trường hợp, một vách ngăn mỏng xuất hiện dọc theo âm đạo chia âm đạo thành hai ngả riêng biệt gọi là tử cung có vách ngăn.
3. Tử cung đôi có ảnh hưởng gì tới kinh nguyệt và thai nhi?
Nếu không có các biến chứng y khoa hay sản khoa, bất thường này ở tử cung thường không gây triệu chứng gì nên rất khó nhận biết. Do đó, việc bạn có tử cung đôi chỉ có thể được phát hiện khi bác sĩ sản khoa tiến hành kiểm tra vùng chậu của bạn hoặc bạn thực hiện các xét nghiệm hình ảnh theo chỉ định.
Đa phần phụ nữ có tử cung đôi vẫn có đời sống tình dục bình thường, mang thai và sinh nở. Song số ít người có tử cung đôi lại gặp các trở ngại sau:
Với phụ nữ chưa mang thai, có thể dẫn đến:
- Vô sinh
- Kinh nguyệt bất thường
Trong thời kỳ mang thai, có thể gặp các vấn đề như:
- Sẩy thai
- Chảy máu sau sinh.
- Sinh khó: Khi mang thai, tử cung chứa bào thai lớn lên, tử cung còn lại chỉ lớn hơn bình thường 1 chút. Tử cung không mang thai nằm thấp, vào giai đoạn chuyển dạ sẽ cản trở đường ra của thai nhi nên gây sinh khó. Chính vì thế, phần lớn trường hợp thai phụ có tử cung đôi thường sẽ được sinh mổ. Tuy nhiên, vẫn có những phụ nữ có tử cung đôi nhưng vẫn được sinh bằng ngã âm đạo nếu được chẩn đoán là thai nhỏ và tử cung còn lại không cản trở đường ra của thai nhi.
- Thai nhẹ cân: Bình thường, với người 1 tử cung sẽ có 2 động mạch tử cung đến cung cấp máu. Nhưng ở người có tử cung đôi, 1 động mạch tử cung sẽ cung cấp máu cho mỗi tử cung. Như vậy, lượng máu cung cấp cho thai nhi có giảm hơn nên thai nhi sẽ có nguy cơ bị nhẹ cân.
- Sinh non: Tử cung chứa thai ở người có tử cung đôi phát triển có sự hạn chế hơn so với người có 1 tử cung, vì vậy dễ dẫn đến sinh non.
4. Dấu hiệu cần thăm khám bác sĩ
Nếu gặp phải các triệu chứng dưới đây, chị em nên thăm khám ngay bởi đó có thể là dấu hiệu cảnh báo dị tật tử cung đôi, bao gồm:
- Đau khi quan hệ tình dục.
- Đau bụng dữ dội trước và trong kỳ kinh.
- Chảy máu nhiều trong kỳ kinh.
- Rò rỉ máu khi sử dụng băng vệ sinh (nguyên nhân do chỉ đặt băng vệ sinh vào một trong hai âm đạo, máu vẫn có thể chảy từ âm đạo còn lại).
- Sảy thai liên tiếp nhiều lần.
Phụ nữ có tử cung đôi khi mang thai cần đặc biệt chú ý bởi có các nguy cơ như ngôi thai bất thường, thai nhi chậm phát triển do không gian tử cung hạn hẹp, sinh non hoặc thậm chí thai chết lưu. Vì thế, thai phụ mắc bệnh cần tuân thủ tuyệt đối lịch khám thai định kỳ được bác sĩ chỉ định để có thể theo dõi và can thiệp kịp thời.
