Tại Hội nghị Khoa học thường niên năm 2026 của Bệnh viện Lê Văn Thịnh (TPHCM), diễn ra sáng nay (19/9), BS.CKII Trần Văn Khanh - Giám đốc bệnh viện, dành phần lớn bài chia sẻ để nói về một câu chuyện ít khi được nhìn đầy đủ: Tự chủ tài chính không chỉ là bài toán thu - chi, mà còn là bài toán quản trị, chất lượng và đạo đức nghề nghiệp.
Với chủ đề "Quản trị bền vững trong bối cảnh tự chủ tài chính - Chia sẻ kinh nghiệm Bệnh viện Lê Văn Thịnh", BS. Khanh cho rằng điều quan trọng nhất là bệnh viện phải tìm được sự cân bằng để vừa bảo đảm nguồn lực phát triển, vừa giữ vững chất lượng khám chữa bệnh và quyền lợi của người bệnh.
Tự chủ mở ra cơ hội, nhưng cũng có áp lực
Theo BS.CKII Trần Văn Khanh, Bệnh viện Lê Văn Thịnh bắt đầu thực hiện tự chủ tài chính từ năm 2016. Khi đó, bệnh viện thuộc nhóm tự chủ chi thường xuyên, trong khi các khoản chi đầu tư vẫn do ngân sách nhà nước bảo đảm.
Tự chủ giúp bệnh viện chủ động hơn trong sử dụng nguồn lực tài chính, cải tiến dịch vụ và từng bước nâng chất lượng hoạt động. BS. Khanh dẫn chứng, chất lượng bệnh viện những năm qua tăng khoảng 10-12% mỗi năm; hiện bệnh viện đạt mức điểm chất lượng 4,34, với 934 điểm khi quy đổi theo thang điểm 1.000.
BS.CKII Trần Văn Khanh - Giám đốc Bệnh viện Lê Văn Thịnh chia sẻ kinh nghiệm thực hiện tự chủ tài chính tại hội nghị. Ảnh: Mimosa
Tuy nhiên, tự chủ cũng đặt ra không ít thách thức. Một trong những vấn đề được lãnh đạo bệnh viện nhấn mạnh là cơ cấu giá dịch vụ y tế hiện chưa phản ánh đầy đủ các chi phí thực tế. Theo chia sẻ tại hội nghị, trong cấu phần giá hiện nay, vẫn còn các khoản liên quan đến đào tạo, nghiên cứu khoa học, công nghệ thông tin, quản lý… chưa được tính đầy đủ.
Bên cạnh đó, nguồn thu của bệnh viện hiện phụ thuộc lớn vào bảo hiểm y tế, chiếm khoảng 80% tổng nguồn thu. "Muốn quản trị một cách bền vững và lâu dài thì cần có sự cân bằng giữa hiệu quả thu - chi, nhưng không làm giảm chất lượng khám và điều trị" - BS. Khanh nói.
Điều khiến người đứng đầu bệnh viện trăn trở hơn cả là khi áp lực doanh thu xuất hiện, nếu không đặt người bệnh ở vị trí trung tâm, bệnh viện có thể đứng trước những lựa chọn không phù hợp với nguyên tắc nghề nghiệp.
Chẳng hạn, ông đặt vấn đề: Một trường hợp chưa cần phẫu thuật có bị thúc đẩy sang can thiệp hay không; việc tiết giảm chi phí có làm giảm quyền lợi người bệnh hay không; hay những dịch vụ nào thực sự cần thiết để người bệnh được hưởng lợi.
Theo BS. Khanh, đây không đơn thuần là câu chuyện tài chính mà còn là câu chuyện đạo đức trong quản trị bệnh viện.
Chọn đúng thứ để đầu tư, giữ người bằng chất lượng
Một trong những hướng được Bệnh viện Lê Văn Thịnh tính toán là phát triển những chuyên khoa có nhu cầu thực tế, dựa trên mô hình bệnh tật và dữ liệu khám chữa bệnh.
BS. Khanh cho rằng bệnh viện đa khoa có nhiệm vụ phục vụ người dân ở nhiều lĩnh vực, nhưng đồng thời cũng phải nhận diện những chuyên khoa có khả năng tạo ra giá trị chuyên môn, từ đó tập trung nguồn lực đầu tư.
Chủ đề quản trị bệnh viện bền vững gắn liền với tự chủ tài chính thu hút đại biểu dự hội nghị. Ảnh: Mimosa
Ông dẫn ví dụ về các chuyên khoa như da liễu, mắt, răng hàm mặt, tai mũi họng… Những lĩnh vực này nếu được đầu tư bài bản về nhân lực, kỹ thuật và uy tín chuyên môn có thể trở thành những đơn vị mạnh ngay trong một bệnh viện đa khoa.
"Không phải xây dựng bệnh viện trong bệnh viện, mà là xây dựng quy mô, uy tín và giá trị chuyên môn" - BS. Khanh chia sẻ.
Theo ông, quyết định đầu tư cũng phải dựa trên dữ liệu. Những chuyên khoa đang quá tải, những kỹ thuật người dân có nhu cầu cao hay những lĩnh vực bệnh viện có khả năng phát triển đều cần được phân tích để xác định thứ tự ưu tiên.
Câu chuyện giữ chân nhân lực cũng được người đứng đầu Bệnh viện Lê Văn Thịnh nhấn mạnh. Theo BS. Khanh, thu nhập là một yếu tố, nhưng chưa đủ. Khi chất lượng chuyên môn, uy tín và thương hiệu bệnh viện được nâng lên, đội ngũ nhân viên có thêm niềm tin và động lực gắn bó.
Bệnh viện cũng đang hướng tới xây dựng hệ thống đánh giá hiệu quả công việc của từng vị trí, từ lãnh đạo đến nhân viên, qua đó tạo nguồn lực ổn định cho hoạt động lâu dài, giữ người và có tích lũy để tái đầu tư.
Trong thời gian tới, bệnh viện dự kiến được chính quyền TPHCM đầu tư thêm 800 giường bệnh, với tổng mức đầu tư gần 2.600 tỷ đồng cho xây dựng, trang thiết bị và nguồn lực con người, nhằm tăng năng lực chuyên môn và góp phần giảm tải cho các bệnh viện trung tâm.
Dữ liệu, nghiên cứu và niềm tin của người bệnh
Một điểm đáng chú ý trong chia sẻ của BS. Khanh là ông không nhìn tự chủ tài chính tách rời nghiên cứu khoa học. Theo ông, dữ liệu bệnh tật và nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân cần được các bệnh viện cùng khai thác, chia sẻ để có cái nhìn rộng hơn về mô hình bệnh tật của địa phương. Khi có dữ liệu đủ lớn, các cơ sở y tế mới có thể tính toán được lĩnh vực nào cần đầu tư, lĩnh vực nào nên phối hợp và những nguồn lực nào có thể dùng chung.
Quan điểm này cũng gặp nhau với thông điệp được BS. Khanh đưa ra tại phần khai mạc hội nghị: Bệnh viện không chỉ cần nhiều đề tài, nhiều báo cáo khoa học mà quan trọng hơn là xây dựng được văn hóa nghiên cứu, trong đó những vấn đề xuất hiện từ thực tiễn điều trị có thể trở thành câu hỏi nghiên cứu và kết quả nghiên cứu phải quay trở lại phục vụ người bệnh.
Đại biểu dự hội nghị khoa học thường niên năm 2026 Bệnh viện Lê Văn Thịnh. Ảnh: Mimosa
Hội nghị Khoa học thường niên năm 2026 vì thế được Bệnh viện Lê Văn Thịnh xác định không chỉ là nơi trình bày các kết quả nghiên cứu, mà còn là không gian kết nối giữa điều trị, đào tạo và nghiên cứu khoa học.
Trong phát biểu khai mạc, BS. Khanh nhấn mạnh ba trụ cột này cần phát triển đồng hành, với người bệnh là trung tâm, chất lượng và an toàn là nền tảng, khoa học và đổi mới sáng tạo là động lực, còn hợp tác và chia sẻ là con đường để phát triển bền vững.
Từ các chuyên gia, giảng viên, nhà khoa học đến đội ngũ bác sĩ, điều dưỡng, dược sĩ, kỹ thuật viên của bệnh viện, hội nghị tạo nên một diễn đàn để trao đổi những vấn đề từ thực tiễn khám chữa bệnh, đồng thời thúc đẩy mối liên kết giữa bệnh viện với các trường đại học, viện nghiên cứu và các cơ sở y tế.
Với riêng bài chia sẻ về tự chủ tài chính, BS. Khanh kết lại bằng một vấn đề có lẽ lớn hơn câu chuyện tiền bạc: Bệnh viện muốn phát triển bền vững phải tạo được niềm tin.
Đó là niềm tin của người bệnh khi gửi gắm sức khỏe, của nhân viên y tế khi lựa chọn gắn bó, của các chuyên gia khi đồng hành và của cộng đồng đối với một cơ sở y tế.
"Không có mô hình nào giống mô hình nào" - BS. Khanh nói, bởi mỗi bệnh viện có đội ngũ, điều kiện và hoàn cảnh khác nhau. Nhưng theo ông, bên cạnh chuyên môn và nguồn lực, sự đoàn kết nội bộ, sự gắn kết với các sở ngành, địa phương và đặc biệt là với người dân có thể tạo nên một giá trị rất quan trọng cho quản trị bền vững.
Tự chủ, vì thế, không chỉ là câu chuyện bệnh viện tự lo được nguồn thu. Đó còn là quá trình tự chịu trách nhiệm trước chất lượng chuyên môn, trước người bệnh và trước chính đội ngũ của mình.
