Mua nhà, sống nhiều năm, người dân vẫn thấp thỏm nguy cơ mất chỗ ở
Thảo luận về dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) sáng 30/10, đại biểu Vũ Văn Tiến (đoàn ĐBQH TP Hải Phòng) nêu thực tế liên quan đến các dự án của Tập đoàn Mường Thanh tại Hà Nội, với hơn 3.900 căn hộ nằm trong phương án dự kiến phá dỡ để xử lý sai phạm.
Đại biểu đặt vấn đề, vì sao những vi phạm nghiêm trọng về quy hoạch, trật tự xây dựng có thể kéo dài, để hàng nghìn căn hộ được đưa vào giao dịch, người dân bỏ tiền mua và sinh sống nhiều năm, đến khi xử lý sai phạm lại đứng trước nguy cơ mất nhà? Trong khi đó, nhiều người mua nhà vẫn mòn mỏi chờ được cấp sổ hồng.
Toàn cảnh phiên thảo luận về dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi). Ảnh: Media Quốc hội
Từ thực tế này, đại biểu cho rằng việc sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản không chỉ nhằm tháo gỡ vướng mắc, khơi thông nguồn lực, tạo điều kiện cho thị trường phát triển mà còn phải thiết kế các quy định đủ chặt chẽ, có sức răn đe, bảo đảm chủ đầu tư không muốn vi phạm, không dám vi phạm và không thể vi phạm.
Góp ý vào dự thảo luật, đại biểu đề nghị kiểm soát chặt chẽ ngay từ thời điểm bất động sản được đưa ra kinh doanh. Mặc dù Điều 4 và Điều 19 đã quy định việc công khai thông tin về điều kiện đưa bất động sản vào kinh doanh, song cần làm rõ cơ chế kiểm tra, đối chiếu danh mục căn hộ chào bán với quy hoạch, thiết kế được phê duyệt.
ĐBQH Vũ Văn Tiến - Đoàn ĐBQH thành phố Hải Phòng. Ảnh: Media Quốc hội
Theo đại biểu, các thông tin về số tầng, số lượng căn hộ, diện tích đều được thể hiện trong hồ sơ dự án. Vì vậy, khi chủ đầu tư đưa căn hộ ra bán, phải có cơ quan chịu trách nhiệm đối chiếu, kiểm tra. Nếu số căn hộ chào bán vượt quá số lượng được phê duyệt, cần phát hiện và ngăn chặn ngay, không để người dân mua nhà, vào sinh sống rồi mới tìm cách xử lý.
Đại biểu đề nghị hoàn thiện khoản 2 Điều 4 và khoản 4, khoản 5 Điều 19 theo hướng quy định rõ trách nhiệm kiểm tra, đối chiếu; công khai danh mục căn hộ đủ điều kiện bán và kịp thời cảnh báo, ngăn chặn giao dịch đối với từng căn hộ vi phạm.
Chủ đầu tư phải chịu trách nhiệm đến cùng về hậu quả sai phạm
Một nội dung khác được đại biểu Vũ Văn Tiến nhấn mạnh là phải buộc chủ đầu tư chịu trách nhiệm đến cùng đối với hậu quả do mình gây ra.
Theo đại biểu, Điều 5 dự thảo luật quy định các hành vi bị nghiêm cấm, Điều 59 quy định trách nhiệm quản lý nhà nước, nhưng cần làm rõ hơn trách nhiệm của từng cơ quan trong việc để xảy ra tình trạng dự án xây dựng sai quy hoạch, sai thiết kế nhưng chủ đầu tư vẫn được bán nhà và thu tiền của người dân.
Các ĐBQH tham dự phiên thảo luận. Ảnh: Media Quốc hội
Đại biểu cảnh báo, những sai phạm nhỏ nếu không được phát hiện, ngăn chặn từ đầu có thể tích tụ thành sai phạm lớn. Càng để kéo dài, hậu quả càng nặng nề, việc xử lý càng phức tạp, nhất là khi liên quan đến tài sản có giá trị lớn, là nơi ở và tài sản tích góp nhiều năm của hàng nghìn gia đình.
"Không thể để chủ đầu tư cố tình thu lợi từ sai phạm rồi chỉ cần nộp phạt là xong", đại biểu nêu quan điểm, đồng thời cho rằng nếu vi phạm vẫn mang lại lợi ích, người vi phạm không phải chịu hậu quả thích đáng thì khó ngăn chặn những vụ việc tương tự.
Từ đó, đại biểu đề nghị rà soát Điều 5 và Điều 59, quy định rõ trách nhiệm của từng cơ quan trong phát hiện, ngăn chặn và xử lý sai phạm; nghiên cứu đầy đủ chế tài, có cơ chế thu hồi khoản lợi bất hợp pháp, không để chủ đầu tư tiếp tục hưởng lợi từ những căn hộ vi phạm.
Cùng với đó, cần hoàn thiện Điều 13, Điều 15, Điều 18 và các quy định liên quan theo hướng buộc chủ đầu tư hoàn trả, bồi thường và bảo đảm khắc phục hậu quả do mình gây ra, đặc biệt trong trường hợp công trình buộc phải phá dỡ, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi và chỗ ở của người dân.
