Đây là một trong những nội dung được Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến nhấn mạnh trong buổi gặp mặt báo chí chiều 25/10 tại Hà Nội nhằm phối hợp tuyên truyền phòng chống bệnh nguy hiểm và mới nổi, đặc biệt là bệnh tay - chân - miệng (TCM) vẫn đang tiếp tục gia tăng trong những tuần gần đây.
Làm tốt công tác truyền thông giúp thay đổi hành vi
Phát biểu trước các phóng viên đại diện cho các cơ quan thông tấn, báo chí TW và Hà Nội, Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến khẳng định: Vấn đề truyền thông để thay đổi hành vi là rất quan trọng và phải đi trước một bước, tiếp đến mới là dự phòng và điều trị. Đẩy mạnh truyền thông giáo dục sức khỏe cũng được ngành y tế xác định là một trong 7 nhiệm vụ trọng tâm. Liên quan đến công tác phòng chống bệnh TCM đang diễn biến phức tạp trong thời gian này, Bộ trưởng cho rằng, việc truyền thông chưa đưa được thông điệp chính xác đến người dân và nhiều người dân còn lơ là, chưa coi trọng việc phòng bệnh có thể là nguyên nhân khiến bệnh dịch tăng cao ở một số nơi. Điển hình như việc truyền thông phòng chống bệnh sốt xuất huyết (SXH), một trong những thông điệp sai về phòng chống bệnh này mà người dân tiếp nhận từ báo chí đó là “phát quang bụi rậm, khơi thông cống rãnh”(?!). Trong khi muỗi truyền bệnh SXH là muỗi sống trong nhà và sinh sản trong các lu, vại, gáo nước sạch. Tuy nhiên, một ví dụ khác về truyền thông trúng đích có hiệu quả là trong thời gian qua đã có một số địa phương như TP.HCM, Đồng Nai làm tốt công tác truyền thông, phòng chống dịch bệnh này và kết quả được thể hiện là các địa phương này từ chỗ là điểm nóng thì nay số ca mắc đã giảm tới 50%.
 Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến chủ trì buổi họp báo. |
Việt Nam chưa công bố dịch TCM vào thời điểm hiện nay
Trả lời câu hỏi về việc có công bố dịch TCM hay không, Bộ trưởng Bộ Y tế khẳng định, Việt Nam chưa cần công bố dịch TCM vào thời điểm hiện nay. Theo Luật Phòng chống bệnh truyền nhiễm, bệnh TCM nằm trong nhóm B, thuộc thẩm quyền của Chủ tịch UBND tỉnh, thành phố công bố dịch, đã được quy định rõ tại Quyết định số 64/2010/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về việc quy định điều kiện công bố dịch, công bố hết dịch bệnh truyền nhiễm. Theo đó, khi có từ 2 tỉnh trở lên công bố dịch thì Bộ Y tế mới công bố dịch. Tỉnh công bố dịch là tỉnh có số ca mắc bệnh tăng cao mà không có khả năng kiểm soát dịch hay thực hiện các biện pháp phòng chống cần thiết. Hiện nay, Việt Nam cũng như nhiều nước xung quanh trong khu vực, không chỉ có dịch bệnh TCM căng thẳng mà một số dịch bệnh khác như: SXH, tả cũng diễn biến phức tạp, nhưng chưa có một quốc gia nào công bố dịch TCM hay SXH, tiêu chảy cấp. Ở nước ta, bệnh TCM tập trung chủ yếu tại khu vực phía Nam, với đối tượng mắc phần lớn là trẻ em và cho tới thời điểm này, chúng ta chưa nhất thiết phải công bố dịch ở mức quốc gia vì vẫn nằm trong tầm kiểm soát. Hơn nữa, khi công bố dịch thì toàn xã hội sẽ phải đặt trong tình trạng khẩn cấp và nhiều bộ, ban, ngành phải triển khai tổng thể các biện pháp kiểm soát… sẽ gây ảnh hưởng rất lớn tới nhiều mặt từ chính trị đến kinh tế - xã hội, trong khi không nhất thiết phải làm vậy. Thực tế cho thấy, những tỉnh thời gian vừa qua có số ca mắc cao như Đồng Nai, TP.HCM, Bình Dương đang bắt đầu giảm. Một số tỉnh miền Bắc dịch bệnh mới bắt đầu lan ra và đang có dấu hiệu tăng cao nhưng chủ yếu là thể nhẹ và trong tầm kiểm soát của ngành y tế. Tuy nhiên, dù không công bố dịch nhưng chúng ta cũng không lơ là trước dịch bệnh này bởi nó liên quan đến sức khỏe, tính mạng của trẻ nhỏ. Điều này được thể hiện bằng quyết tâm ngăn chặn dịch bệnh TCM của Chính phủ, Bộ Y tế cũng như các bộ, ngành, đoàn thể thông qua các chỉ thị, công điện, công văn chỉ đạo và xây dựng các thông điệp truyền thông về phòng chống bệnh này tới các địa phương và người dân. Từ vài tháng gần đây, 6 đoàn công tác liên ngành và 19 đoàn công tác của Bộ Y tế cũng đã đến từng điểm nóng của bệnh TCM để kiểm tra và chỉ đạo công tác phòng chống. Bên cạnh đó, Bộ Y tế đã ban hành phác đồ điều trị và được Tổ chức Y tế Thế giới công nhận, các loại thuốc dùng cho điều trị bệnh có giá cao hơn 20 triệu đồng cũng như việc lọc máu cho các ca nặng được bảo hiểm chi trả cho nên số ca tử vong do bệnh TCM ở Việt Nam thấp hơn so với quốc tế.
Theo báo cáo của các Viện Vệ sinh dịch tễ/Pasteur, từ đầu năm tới nay, cả nước ghi nhận 77.895 ca mắc TCM tại 63 tỉnh, thành phố, trong đó có 137 ca tử vong tại 27 địa phương. Trong khi các tỉnh khu vực phía Nam số mắc có xu hướng giảm dần thì tại nhiều tỉnh miền Bắc lại có xu hướng tăng, chủ yếu tại các tỉnh Thanh Hóa, Hòa Bình, Phú Thọ, Hà Nội, Thái Bình… Không có ổ dịch lớn tại cộng đồng, trường học, nhà trẻ. Hiện nay số ca mắc vẫn tăng và ở mức từ 2.000 - 3.000 ca/tuần. Hiện tỉ lệ người mắc TCM của Việt Nam chưa tới 1 ca/1.000 dân, trong khi Nhật Bản là 2,5 ca/1.000 dân, Hàn Quốc là 10,2 ca/100.000 trường hợp tới khám bệnh tại các bệnh viện. |
Hạ Hiền