DÒNG SỰ KIỆN

Đường dây nóng:

1900 90 95 duongdaynongyte@gmail.com
0912101021 bandientuskds@gmail.com
Truyền hình trực tuyến: Ứng dụng các tiến bộ mới trong điều trị nội khoa ung thư
Dương Hải - 17:01 30/06/2020 GMT+7
Suckhoedoisong.vn - Báo điện tử Sức khỏe&Đời sống tổ chức buổi tư vấn truyền hình trực tuyến với chủ đề “Ứng dụng các tiến bộ mới trong điều trị nội khoa ung thư” vào 15h30, thứ Ba, ngày 30/06/2020. Chương trình được phát trực tiếp trên báo điện tử Suckhoedoisong.vn, trên kênh Youtube và fanpage của báo Sức khoẻ&Đời sống.
TS.BS. Nguyễn Tiến Quang

Phó Giám đốc chuyên môn - Bệnh viện K

Mời độc giả theo dõi video chương trình:


Trong nhiều năm trở lại đây, với sự tiến bộ của y học hiện đại, ung thư đã không còn là "án tử". Rất nhiều bệnh nhân ung thư được phát hiện sớm, điều trị kịp thời đã khỏi bệnh, thời gian sống khỏe mạnh trên 5 năm sau khi khỏi bệnh được kéo dài.

Tuy nhiên, bệnh ung thư hiện vẫn đang là gánh nặng y tế, trong đó phổ biến là các bệnh ung thư phổi và ung thư vú. Theo thống kê năm 2018, số ca mắc mới ung thư phổi là hơn 2 triệu người, trong đó 1,7 triệu trường hợp tử vong. Tại Việt Nam, theo số liệu của Globocan năm 2018, mỗi năm nước ta có khoảng 23.667 ca mắc mới và có khoảng 20.710 ca tử vong do ung thư phổi (gồm ung thư phổi không tế bào nhỏ (chiếm 85%) và ung thư phổi tế bào nhỏ (chiếm 15%) tổng số ung thư phổi).

Với bệnh ung thư vú, số mắc mới toàn cầu năm 2018 là trên 2 triệu người, trong đó có 626.679 trường hợp tử vong. Tại Việt Nam có 15.229 trường hợp mắc mới và có 6.103 trường hợp ung thư vú tử vong mỗi năm.

Theo các chuyên gia ung thư, việc điều trị căn bệnh này đòi hỏi theo cách đa mô thức, phối hợp các biện pháp phẫu thuật, hóa trị, xạ trị, nhắm đích, miễn dịch và chăm sóc giảm nhẹ. Trong đó, hóa trị ung thư là phương pháp sử dụng các thuốc gây độc tế bào nhằm tiêu diệt tế bào ung thư. Phương pháp hóa trị trở thành một mô thức không thể thiếu trong việc điều trị hầu hết các loại ung thư, đặc biệt những ung thư ở giai đoạn lan rộng và giai đoạn di căn. Dù tác động chủ yếu trên tế bào ung thư, nhưng việc hóa trị cũng làm ảnh hưởng nhất định lên các tế bào lành của cơ thể, gây ra các tác động bất lợi như buồn nôn, suy nhược, mệt mỏi, rụng tóc...

Nhằm cung cấp cho bạn đọc các kiến thức khoa học về bệnh ung thư, dấu hiệu nhận biết, phát hiện sớm bệnh, các phương pháp điều trị và đặc biệt là cách kiểm soát tác dụng phụ do hoá trị ung thư mang lại để làm sao "độc cho tế bào ung thư nhiều hơn độc cho tế bào lành của cơ thể" nâng cao chất lượng sống tối ưu cho người bệnh, báo Điện tử Sức khỏe&Đời sống - suckhoedoisong.vn tổ chức buổi tư vấn truyền hình trực tuyến với chủ đề "Ứng dụng các tiến bộ mới trong điều trị nội khoa ung thư".

Khách mời tham gia chương trình gồm:

TS.BS Nguyễn Tiến Quang - Phó giám đốc Bệnh viện K Trung ương.

TS.BS Phùng Thị Huyền - Trưởng khoa Nội Quán Sứ, Phụ trách Phòng Kế hoạch tổng hợp, Bệnh viện K Trung ương.

MC: Mỹ Linh

Chương trình được truyền hình trực tuyến trên báo điện tử Suckhoedoisong.vn, trên kênh Youtube và fanpage của Báo Sức khoẻ&Đời sống bắt đầu vào 15h30, thứ Ba, ngày 30/06/2020. Bạn đọc có thể gửi câu hỏi về tòa soạnngay từ bây giờ theo địa chỉ:

Email: bandientuskds@gmail.com

Hoặc gọi theo số 0933 133 163 trong thời gian diễn ra chương trình

Hoặc điền vào mẫu phía dưới trang.

Báo điện tử Sức khoẻ&Đời sống (Suckhoedoisong.vn) trân trọng cảm ơn: TS.BS Nguyễn Tiến Quang - Phó Giám đốc Bệnh viện K Trung ương; TS.BS Phùng Thị Huyền - Trưởng khoa Nội Quán Sứ, Phụ trách Phòng Kế hoạch tổng hợp, Bệnh viện K Trung ương đã nhận lời mời tham gia chương trình.

Trân trọng cảm ơn nhãn hàng Pierre Fabre đã đồng hành cùng chương trình.

Dương Hải

  • MC :
    Tuy nhiên, bệnh ung thư hiện vẫn đang là gánh nặng y tế. Vậy thưa bác sĩ, những nguyên nhân nào được cho là phổ biến gây ra căn bệnh này? Và hiện nay có những phương pháp nào để điều trị ung thư?

    TS.BS. Nguyễn Tiến Quang :

     

    Điều trị bệnh ung thư chúng ta có một số phương pháp ngoài chính thống như phẫu thuật, xạ trị, điều trị toàn thân. Phương pháp điều trị toàn thân có nội tiết, hóa chất, đích… ngoài ra việc người bệnh có thể dùng các phương pháp khác như dùng thực phẩm chức năng, sử dụng đông y… những phương pháp này có vai trò hỗ trợ cho phương pháp chính như phẫu thuật, xạ trị và toàn thân.

  • MC :
    Dù tác động chủ yếu trên tế bào ung thư, nhưng việc hóa trị cũng làm ảnh hưởng nhất định lên các tế bào lành của cơ thể, chuyên gia có thể cho biết hoá trị có thể gây ra các tác động phụ nào đối với cơ thể?

    TS.BS. Nguyễn Tiến Quang :

     

    Đối với hóa chất, hiện nay hóa chất mà gây độc tế bào thì đối với hóa chất khi vào cơ thể theo bất kỳ con đường nào: uống, tiêm thì ngoài việc tác động lên tế bào ung thư để tiêu diệt thì hóa chất đó cũng tác động lên tế bào lành của cơ thể mà gây ra tác dụng phụ, tác dụng đầu tiên mà bệnh nhân hay gặp phải là tác động lên hệ tiêu hóa, có thể làm cho bệnh nhân nôn, buồn nôn (có thể nôn ngay lúc điều trị hóa chất) hoặc nôn sau vài ngày. Bên cạnh đó bệnh nhân có thể bị tiêu chảy do tổn thương niêm mạc gây ra tiêu chảy hoặc những tổn thương niêm mạc miệng gây ra chán ăn, ăn uống kém hoặc gây tác động gây cơ thể mệt mỏi so với bình thường ăn uống kém, gầy sút. Hóa chất có thể gây tác động đến tủy xương gây ảnh hưởng dòng tế bào máu, gây giảm hồng cầu gây thiếu máu hoặc bạch cầu gây sốt hoặc giảm tiểu cầu (xuất huyết dưới chân răng, dưới da, nặng có thể ở đường tiêu hóa). Trong những tác dụng phụ này thì nguy hiểm nhất là gây ra giảm bạch cầu gây ra sốt đây là biến chứng nhiễm trùng (viêm phổi) nặng trong quá trình điều trị hóa chất hoặc biến chứng gây giảm tiểu cầu suy tủy thì lúc đó bệnh nhân cần truyền máu, truyền hồng cầu, tiểu cầu…

  • MC :
    Bệnh nhân cần chuẩn bị gì trong quá trình trước, trong và sau điều trị hoá trị?

    TS.BS. Nguyễn Tiến Quang :

     

    Đây là câu hỏi mà các bác sĩ trăn trở rất nhiều nhất là bệnh nhân phải trải qua phối hợp nhiều phương pháp điều trị, đặc  thù trong điều trị ung thư là nhiều bệnh nhân vừa phải phẫu thuật vừa phải xạ trị, hóa trị do đó bệnh nhân phải trải qua giai đoạn điều trị kéo dài. Trước khi bắt đầu điều trị, bác sĩ dành thời gian nhiều nhất để trao đổi với người bệnh về các băn khoăn mà người bệnh chưa rõ về căn bệnh của mình cũng như chưa rõ liệu trình điều trị của mình. Đôi khi mỗi bác sĩ lại có những cái tài hướng dẫn riêng, một số lưu ý dặn dò người bệnh khi điều trị vì khi điều trị bệnh nhân do lo lắng có thể   quên. Để điều trị cho bệnh nhân tốt nhất thì tôi nghĩ bản thân người bệnh cần tự nỗ lực trong quá trình chiến đấu với bệnh tật, phải biết liệu trình điều trị để phối hợp với bác sĩ.

    Bác sĩ dành nhiều thời gian quan tâm, chia sẻ vì thực tế bệnh nhân không ai giống ai nên lựa chọn phương phác đồ điều trị nên cần biết rõ các thông tin của người bệnh để cho người bệnh phác đồ phù hợp. Đôi khi trong quá trình điều trị ung thư còn tùy thuộc vào diễn biến của bệnh mà phải thay đổi kế hoạch điều trị sớm, điều chỉnh để phù hợp.

    Sự hỗ trợ của gia đình rất quan trọng trong quá trình điều trị cần chia sẻ phối hợp với bác sĩ điều trị, do người bệnh trải qua nhiều phương pháp điều trị có thể quên, hoặc mệt mỏi cũng không thể nhớ hết chi tiết nên gia đình cần đồng hành.

    Về người bệnh cần có tâm lý vững vàng, cần phải chiến đấu. Vì đôi khi nhiều người bệnh sau khi mắc ung thư đã nghĩ đến những phương pháp điều trị không chính thống mà bỏ qua cơ hội. Chính vì vậy cần lựa chọn phương pháp phù hợp với chính mình, cố gắng trao đổi với bác sĩ để biết liệu trình để phối hợp.  Người bệnh cần nâng cao sức khỏe trong quá trình điều trị, trong quá trình điều trị người bệnh có những tác dụng phụ khác nhau đối với các phác đồ mà bác sĩ đưa ra. Bệnh nhân nếu có cảm thấy có điều gì bất ổn thì cần thông báo ngay với bác sĩ để cùng điều chỉnh.

    TS.BS. Nguyễn Tiến Quang bổ sung: Người bệnh ung thư cần xác định gạt bỏ việc giấu bệnh mà cần phải đối mặt, bên cạnh đó bệnh nhân cần xác định là còn có gia đình, người thân, có cả đội ngũ bác sĩ có đầy đủ kinh nghiệm, điều dưỡng chăm sóc. Khi đã xác định là cuộc chiến thì cần mạnh mẽ, bản thân chúng ta tin tưởng vào phương điều trị khi tin tưởng thì bản thân cơ thể sẽ sản sinh chất miễn dịch chống lại tế bào ung thư, đây là phương pháp được nghiên cứu nhiều. Trong quá trình điều trị chúng ta đôi khi do tác dụng phụ thì chúng ta cần chế độ dinh dưỡng để nâng cao sức khỏe. Chúng ta cần gạt bỏ mặc cảm như bị rụng tóc chẳng hạn.

  • MC :
    Nếu bệnh nhân có các bệnh nền khác (cao huyết áp, tiểu đường, viêm dạ dày…) hay bị bệnh trong thời gian hóa trị (cảm, ho, chấn thương…) thì việc dùng thuốc điều trị bệnh khác có ảnh hưởng đến hiệu quả của thuốc hóa trị hay không ạ

    TS.BS. Nguyễn Tiến Quang :

     

    Đối với chúng tôi khi bệnh nhân được chẩn đoán mắc ung thư thì bệnh nhân có thể điều trị bằng các phương pháp xạ trị, toàn thân, phẫu thuật. Với bất cứ phương pháp điều trị nào chúng tôi đều phải khai thác người bệnh có tiền sử bệnh nào kèm theo gọi là bệnh nền. Khi mà người bệnh được chẩn đoán ung thư thì nghĩ bệnh ung thư là bệnh nguy hiểm nhất vì dù là phẫu thuật xạ trị, phẫu thuật mà có bệnh kèm theo thì cũng phải điều trị phối hợp với các bệnh kèm theo đồng thời với bệnh ung thư. Nếu người bệnh có bệnh kèm theo trầm trọng thì kế hoạch điều trị bệnh ung thư như phẫu thuật, xạ trị có thể phải thay đổi, trì hoãn. VD: bệnh nhân bị bệnh tim mạch, đái tháo đường thì cần phải cân nhắc phác đồ.

    Nếu kiểm tra mà bệnh nhân có bệnh nền mà kiểm soát tốt thì các bác sĩ phối hợp với các phương pháp điều trị ung thư và các bệnh lý khác cùng các chuyên khoa còn nếu người bệnh có bệnh lý nền mà chưa kiểm soát tốt hoặc có ảnh hưởng đến phương pháp điều trị ung thư thì cần hội chẩn để điều chỉnh.

    Đối với bệnh nhân ung thư tái phát mà cần điều trị kéo dài thì trong quá trình cũng cần lưu ý xem bệnh nhân có tuân thủ điều trị bệnh lý nền hay không? VD như bệnh nhân đái tháo đường có các cơn đường huyết cao, huyết áp cao chẳng hạn.

    Người bệnh cần hiểu rõ để phối hợp điều trị.

      

    TS.BS. Nguyễn Tiến Quang bổ sung: Đối với bệnh nhân ung thư thì chúng ta gặp ở người cao tuổi rất nhiều. Đối với người cao tuổi thì chúng tôi gặp bệnh nhân ngoài bệnh ung thư ra còn mắc rất nhiều bệnh khác như: tiểu đường, cao huyết áp… Vì vậy chúng tôi cần hội chẩn nhiều nên các bệnh nhân ung thư cần yên tâm vì mỗi bệnh nhân chúng tôi phải hội chẩn với các chuyên ngành: phẫu thuật, xạ trị, hóa chất, chẩn đoán hình ảnh…  Bên cạnh khi có bệnh nền chúng tôi phải phối hợp với các đồng nghiệp ở các lĩnh vực khác. VD như bệnh nhân ung thư có bệnh tim mạch thì lựa chọn phác đồ điều trị tránh những loại hóa chất gây ảnh hưởng lên tim mạch. Bệnh nhân tiểu đường cần điều trị song song cả ung thư và tiểu đường.

    Các nhóm bệnh nhân này khả năng miễn dịch kém hơn so với các nhóm bệnh nhân khác, cần lưu ý tác dụng phụ khác. Trong quá trình điều trị cho bệnh nhân mà chúng tôi gặp nhiều là bệnh nhân lo âu mất ngủ (giảm sút tinh thần), ngoài điều trị ung thư thì cần có bác sĩ tâm lý để kết hợp điều trị.

    Vấn đề dinh dưỡng cho bệnh nhân trong quá trình điều trị là quan trọng vì khi điều trị ung thư bệnh nhân chán ăn, mệt mỏi nhiều. Ở BV K chúng tôi có trung tâm dinh dưỡng để các bác sĩ hội chẩn từng bệnh nhân cần điều chỉnh chế độ ăn, với bệnh nhân ung thư đường tiêu hóa thì chế độ ăn khác bệnh nhân ung thư vú. Có thể phải cung cấp dinh dưỡng cho bệnh nhân bằng đường tĩnh mạch

  • MC :
    Ung thư phổi thường gặp ở nam giới, còn ở nữ giới, căn bệnh Ung thư vú thường gặp hơn cả. Như bác sĩ vừa đề cập ở trên, càng lớn tuổi, phụ nữ càng không nên chần chừ khi khám tầm soát nếu có dấu hiệu để được điều trị sớm. Vậy tuổi tác liên quan như thế nào đến khả năng mắc căn bệnh này cũng như ảnh hưởng thế nào đến khả năng sinh sản của nữ giới? Có những loại ung thư vú nào?

    TS.BS Phùng Thị Huyền :

     

    Ung thư vú là bệnh thư thường gặp nhất ở phụ nữ, nguy cơ mắc ung thư ở người cao tuổi cao hơ. Bệnh ung thư vú (ở ngoài là từ 55-56 tuổi) ở VN thì sớm hơn  từ 46-47tuổi. Ngoài ra còn có các trường hợp dưới 40 tuổi cũng mắc ung thư vú. Dựa vào dịch tễ như vậy chúng ta có các khuyến cáo khám sàng lọc phát hiện ung thư vú (ở cộng đồng), phụ nữ sau 40 tuổi đi khám, hoặc có thể tự khám vú, đến bác sĩ chuyên khoa khám phát hiện tổn thương, chụp X-quang tuyến vú có khả năng phát hiện tổn thương ở vú mà ngay cả khi người bệnh và bác sĩ cũng chưa sờ thấy, chính vì vậy khả năng chữa khỏi là 100% là cơ hội tốt cho bệnh nhân ung thư vú. Cả khi chúng ta chưa đến 40 tuổi mà phát hiện ra dấu hiệu bất thường ở vú như: thay đổi da, chảy dịch… thì cần đi khám và được chẩn đoán. Phụ nữ có tiền sử gia đình mắc ung thư vú mà khởi phát khi còn trẻ thì người phụ nữ trong gia đình nên khám sàng lọc sớm hơn trước 40 tuổi. Trong quá trình điều trị bệnh ung thư thì một trong các phương pháp điều trị là nội tiết, hóa trị. Việc điều trị nội tiết có khả năng ảnh hưởng đến sinh sản tùy thuộc vào thời điểm người bệnh phát hiện ra.  Đối với phụ nữ trẻ dưới 40 tuổi thì sau khi điều trị bằng hóa trị, phẫu thuật, xạ trị thì bệnh nhân được điều trị bằng liệu trình nội tiết bổ trợ (tối thiểu 5 năm) hoặc 10 năm, ở phụ nữ trẻ mắc ung thư với mong muốn có con thì bác sĩ khuyên kết thúc liệu trình điều trị tối thiểu 5 năm.  Chỉ cần kết thúc điều trị nội tiết sau 2 tháng mà chức năng buồng trứng tốt thì có thể mang thai cũng không ảnh hưởng đến em bé sinh ra. Trong quá trình điều trị nội tiết thì cần dùng phương pháp tránh thai, sau khi kết thúc mà mong muốn mang thai thì cần tư vấn của bác sĩ để đảm bảo sức khỏe mẹ và em bé.

    Nếu người bệnh điều trị bằng hóa trị thì ít nhiều cũng bị ảnh hưởng đến chức năng buồng trứng (có thể tạm thời) như rối loạn kinh nguyệt thậm chí không có kinh nguyệt trong quá trình điều trị. Còn ở người trẻ thì sau điều trị hóa chất thì chức năng buồng trứng lại hồi phục.  

  • Nguyễn Thọ (1972 – Nho Quan) :
    Chào bác sĩ. Cho tôi hỏi tôi bị ung thư đại tràng gần giai đoạn 3, hiện tại tôi đã phẫu thuật cắt bỏ khối u và trong quá trình hoá trị lần 5 nhưng tôi chịu không nổi nên muốn dừng hóa trị có được không ạ? Cảm ơn bác sĩ đã tư vấn giúp

    TS.BS. Nguyễn Tiến Quang :

     

    Đới với ung thư đại tràng mà sau khi phẫu thuật có điều trị hóa chất thì thông thường bệnh nhân sẽ trải qua quá trình điều trị hóa chất bổ  trợ trong 6 tháng. Đới với bác khi điều trị đến đợt 5 mà thể trạng cảm thấy mệt mỏi thì nên trao đổi với bác sĩ điều trị trực tiếp về những tác dụng phụ trong quá trình điều trị để chúng ta có thể thảo luận với bác sĩ về tác dụng phụ hiện nay đã quá sức chịu đựng của bệnh nhân thì bác sĩ sẽ xem xét giảm liều lượng trong  phác đồ. VD: hóa chất đường  truyền khi mà đã có tác dụng nhiều quá thì bác sĩ có thể cân nhắc các hoạt chất tương tự nhưng có tác dụng phụ ít hơn, cố gắng để bệnh nhân tiếp tục theo lộ trình điều trị để tốt nhất. Nếu đã đi được ¾ quãng đường mà dừng lại thì quá trình nỗ lực của bản thân, bác sĩ thì rất uổng phí. Bác cần trao đổi với bác sĩ với thể trạng thực tế giữa tác dụng phụ và hiệu quả thuốc.

  • Bạn đọc :
    Chào bác sĩ! Mẹ tôi đang hoá trị do bị ung thư dạ dày, bị nhiều tác dụng phụ như rụng tóc, sụt cân, mệt mỏi. Bác sĩ cho tôi hỏi thời gian bị tác dụng phụ còn kéo dài bao lâu? Và có phương pháp gì giảm các tác dụng phụ khi điều trị ung thư không? Mong sớm nhận được tư vấn của bác sĩ!

    TS.BS Phùng Thị Huyền :

     

    Đối với các thuốc hóa chất khi điều trị thì ngoài tác dụng lên tế bào ung thư thì cũng có tác dụng phụ với tế bào lành. Phần lớn các bệnh nhân đều bị mệt mỏi đặc biệt với bệnh nhân ung thư dạ dày và đường tiêu hóa nói chung thì bình thường tác dụng phụ lên đường tiêu hóa làm bệnh nhân không muốn ăn uống, với bệnh nhân ung thư dạ dày (cắt dạ dày) thì người bệnh còn gặp khó khăn hơn nữa. Người bệnh cần có chế độ ăn hợp lý với các bác sĩ chuyên khoa dinh dưỡng. Còn với tác dụng phụ rụng tóc thì đây tác dụng không ai mong muốn có thể làm người bệnh mặc cảm. Mỗi hóa chất có tác dụng khác nhau (có hóa chất rụng tóc ngay từ đầu) có hóa chất rất lâu mới rụng. Với ung thư dạ dày thì phác đồ điều trị có nhiều thuốc khác nhau, nếu phải dùng thuốc mà bị rụng tóc là khó tránh khỏi và cũng phải trao đổi giữa lợi ích điều trị và tác dụng phụ cần cân đối vì rụng tóc cũng chỉ là tạm thời vì sau đó tóc có thể mọc lại.

    Hiện nay có nhiều thuốc, phương pháp hiện đại, hóa chất mới… thì chúng ta có thuốc hỗ trợ trong quá trình điều trị hóa chất, thuốc giảm nôn đối với các phác đồ hóa chất mạnh, thuốc hỗ trợ giảm hồng cầu, bạch cầu…

    Tuy nhiên việc tác dụng phụ còn tùy thuộc vào cơ thể người bệnh, người bệnh cũng cần xác định tin tưởng, chiến đấu để có tinh thần thoải mái. Mệt mỏi là trạng thái tổng thể của áp lực về tinh thần, thay đổi thể chất. Tổng hòa từ người bệnh, bác sĩ, gia đình người bệnh… cùng chiến đấu với bệnh tật.  

  • Bạn đọc :
    Bố em được chẩn đoán mắc ung thư phổi giai đoạn 4, đã di căn, cổ có nhiều hạch. Hiện đã hoá trị và xạ trị được 1 mũi. Em có vấn đề băn khoăn là: những người chăm sóc bệnh nhân, đặc biệt những người đang trong độ tuổi sinh nở thì có ảnh hưởng gì đến sức khỏe sinh sản sau này không ạ? Rất mong nhận được câu trả lời từ bác sĩ.

    TS.BS Phùng Thị Huyền :

     

    Đây là băn khoăn của rất nhiều người, chúng tôi nhận được nhiều câu hỏi là gia đình có người xạ trị thì có con nhỏ tiếp xúc với người xạ trị có ảnh hưởng gì không? Nếu điều trị hóa chất mà tiếp xúc gần có ảnh hưởng gì (chạm vào mồ hôi, nói chuyện gần hơi thở) có lây hóa chất không. Bệnh nhân được điều trị bằng phương pháp xạ trị, hóa trị thì người tiếp xúc gần không có nguy cơ, ảnh hưởng bởi tác dụng phụ. Trong điều trị ung thư có điều trị ung thư tuyến giáp, việc điều trị iod 131 cho bệnh nhân thì sau khi điều trị xong mà người bệnh ra ngoài tiếp xúc với người khác thì già hay trẻ nhỏ cũng đều có ảnh hưởng chính vì vậy bệnh nhân phải tuân thủ ở lại bệnh viện hoặc ở phòng cách ly trong thời gian đủ an toàn mới ra ngoài còn các phương pháp điều trị khác thì sau khi kết thúc thì việc tiếp xúc với người già, trẻ em là an toàn.

  • MC: :
    Thưa hai vị khách mời, nay chúng ta bàn về Ung Thư. Vậy điều đầu tiên, các chuyên gia có thể giúp khán giả hiểu rõ hơn về căn bệnh ung thư? Thực trạng bệnh Ung thư tại Việt Nam hiện nay như thế nào?

    TS.BS. Nguyễn Tiến Quang :

     

    Hiện nay ung thư đang là vấn đề sức khỏe của cộng đồng, mỗi năm ở nước ta có khoảng 165 nghìn ca mắc mới, có 115 nghìn ca tử vong, nói đến ung thư ở nam giới là phổi, gan, đạ dày... ở nữ giới là ung thư vú, phổi, dạ dày, trực tràng...so với năm 1990 thì tỷ lệ ung thư gia tăng gấp khoảng 3 lần về tỷ lệ mắc và tử lệ chết. Lý giải các nguyên nhân thì đầu tiên là tuổi thọ việt nam tăng lên rõ rết và tiến bộ về chẩn đoán cũng như tay nghề bác sĩ tăng lên rất nhiều so với trước đây.  Ngoài ra lối sống âu hóa cũng thay đổi trong năm gần đây. Hiện nay những tiến bộ y học đã thay đổi rất nhiều nên tỷ lệ chữa khỏi cũng rất cao.

  • MC :
    Chủ đề chương trình của chúng ta là Phương pháp hoá trị ung thư giúp giảm thiểu tác dụng phụ. Xin chuyên gia cho biết phương pháp hoá trị hoạt động trên cơ chế như thế nào để ngăn chặn sự phát triển của tế bào ung thư?

    TS.BS. Nguyễn Tiến Quang :

     

    Đối với các phương pháp điều trị ung thư thì phương pháp hoá trị là phương pháp điều trị toàn thân, chúng ta đưa hóa chất vào cơ thể người tác động tế bào ung thư, tiêu diệt tế bào ung thư, các tác nhân trong hóa chất bao gồm: hóa chất gây độc tế, hóa chất nhóm kháng sinh cũng có thể diệt tế bào ung thư, hóa chất cũng gây ảnh hưởng đến tế bào lành. Việc điều trị hóa chất hiện nay theo các chu kỳ khác nhau, hóa chất đưa vào cơ thể rất nhiều: hóa chất tiêm, truyền, hóa chất đường uống… với sự ra đời của hóa chất đường uống thuận lợi hơn cho bệnh nhân, tính chủ động (không phải đến bệnh viện theo chu kỳ, tự uống) sau đó định kỳ kiểm tra. Vì vậy đem lợi ích cho bệnh nhân, bác sĩ, giảm tải bệnh viện. Hóa chất đường uống có nhiều phương pháp khác nhau: uống liên tục với liều duy trì, có thể uống 1 tuần, 2-3 ngày, có thể uống dài ngày. Trước đây, hóa chất có chu kỳ vì cơ thể cần thời gian nghỉ ngơi, tế bào lành cần thời gian phục hồi. Hiện nay có liều đảm bảo tác động nhất định về mặt sinh học nhưng vẫn giúp cơ thể thích nghi, không tổn thương.

    Hóa chất đường uống, đường tiêm truyền có thể có hóa truyền vào nội tủy với một số ung thư.

  • Văn Thị Hoa, năm sinh 1962 :
    Ung thư vú giai đoạn 4 phát hiện từ T12/2019, Đã điều trị: Truyền hóa chất 10 đợt, Uống thuốc Xeloda theo phác đồ điều trị. Kết quả chụp PET/CT Tháng 5/2020 Chỉ số 15-3 từ 100 xuống còn nhỏ hơn 20, khối u Thu nhỏ không đáng kể không còn hoạt tính, Hạch nách và Hạch trung thất phổi từ hoạt tính cao, nay còn còn 1 chút xíu hoạt tính. Bệnh nhân muốn hỏi bs như sau: 1/ Có nên đổi ngay thuốc hóa chất khác (2 loại thuốc truyền, 1 loại thuốc uống) hay đến khi kháng thuốc mới đổi? 2/ Thời gian truyền hóa chất kéo dài đến bao giờ? 3/ Có nên sinh thiết và chụp city để xác định tình trạng bệnh thời gian hiện tại.

    TS.BS Phùng Thị Huyền :


    Với câu hỏi này xin chia sẻ thêm việc điều trị hóa chất với bệnh nhân ung thư giai đoạn 4 thì các bác sĩ tại thời điểm đưa ra phác đồ hóa chất điều trị cho người bệnh thì cùng bàn bạc với người bệnh xem liệu pháp, phác đồ điều trị tối ưu nhất tại thời điểm đó, sau khi điều trị bằng phác đồ VD: Xeloda chẳng hạn, thì người bệnh được theo dõi về đáp ứng thuốc, tác dụng phụ, người bệnh được đánh giá bằng PET/CT dù kích thước u không được nhỏ và giảm nhanh nhưng trong đó người bệnh có nêu các hoạt tính có giảm đi nghĩa mật độ tế bào ung thư, độ ác tính của tế bào ung thư giảm đi. Dấu hiệu cho thấy bệnh có đáp ứng trên hình ảnh, yếu tố người bệnh có nêu ở đây là chỉ số 100 xuống còn nhỏ hơn 20, đó cũng là yếu tố dựa vào đó để đánh giá  đáp ứng của người bệnh. Kết hợp cả hai cho thấy hiệu quả của thuốc Xeloda đang điều trị là tốt, việc có dừng thuốc hay không thì trên nguyên tắc thuốc đang có hiệu quả đối với bệnh, nếu quá trình điều trị thuốc từ 12/2019 đến giờ mà tác dụng phụ thường gặp của thuốc là hội chứng tay chân (biến đổi màu sắc da, móng tay, bong móng, chảy máu) khiến người bệnh khó trong sinh hoạt còn nếu đang điều trị mà không có tác dụng phụ nghiêm trọng thì việc tiếp tục điều trị hợp lý duy trì đáp ứng khả năng dung nạp thuốc, dừng phác đồ điều trị nào đó trong trường hợp các bác sĩ kiểm tra đánh giá xem bệnh không còn đáp ứng thuốc này nữa hoặc trường hợp thứ hai dùng thuốc này có tác dụng phụ nhiều quá thì buộc dừng chuyển sang thuốc khác.

  • MC: :
    Với sự tiến bộ của y học hiện đại, hiện nay bệnh nhân ung thư được phát hiện sớm, điều trị kịp thời có thể khỏi bệnh, thời gian sống khỏe mạnh sau khi khỏi bệnh được kéo dài. Xin bác sĩ có thể chia sẻ thêm việc điều trị hiện nay có những tiến bộ vượt bậc nào, có thể đem cơ hội tới cho bệnh nhân?

    TS.BS Phùng Thị Huyền :

    Hiện nay đối với phương pháp điều trị ung thư thì có mấy phương pháp điều trị coi như là chính thống như, xạ trị, phẫu thuật, điều trị toàn thân ( hóa chất, nội tiết, miễn dịch,..) ngoài ra còn có nhiều phương pháp hỗ trợ như thực phẩm chức năng, đông y để hỗ trợ điều trị.

    Thực tế tiến bộ trong chẩn đoán điều trị ung thư có sự phát triển vượt bậc, trong đó có điều trị cá thể, phẫu thuật trước kia điều trị chỉ là chữa khỏi, nhưng nay tiến bộ phẫu thuật ít xâm lấn vừa mang tính điều trị và mang lại tính thẩm mỹ. Ví dụ như điều trị phẫu thuật nội soi  rô bốt vừa đảm bảo khả năng chữa ung thư và có tính ưu việt, điều trị triệt căn, ít tác động mô lành,... giảm bớt nguy cơ tổn thương đến sức khỏe của bệnh nhân.

    Xạ trị cũng thế trước kia tỷ lệ đáp ứng khối u vẫn có tác dụng phụ nhiều nhưng hiện nay máy móc hiện đại giúp cho giảm mô lành.

    Ngày nay có nhiều tiến bộ trong đó có cả điều trị nội khoa từng cá thể, điều trị trúng đích, điều trị miễn dịch, điều trị nội tiết.

  • MC: :
    Dù tác động chủ yếu trên tế bào ung thư, nhưng việc hóa trị cũng làm ảnh hưởng nhất định lên các tế bào lành của cơ thể, chuyên gia có thể cho biết hoá trị có thể gây ra các tác động phụ nào đối với cơ thể?

    TS.BS. Nguyễn Tiến Quang :

    Đối với hóa chất hiện nay là hóa chất gây độc tế bào, đường nào thì cũng gây ra tác dụng phụ ,trong đó kể đến tác động lên đường tiêu hóa (bệnh nhân nôn, tiêu chảy do tổn thương niêm mạc – gây chán ăn, bệnh nhân mệt mỏi so với bình thường),  hóa chất có thể gây tác động đến tủy xương (giảm hồng cầu gây thiếu máu, sốt, giảm tiểu cầu xuất huyết chảy máu chân răng... ) và tác dụng phụ thì nguy hiểm nhất là tình trạng giảm bạch cầu khiến bệnh nhân sốt, viêm phổi, suy tủy khi đó bệnh nhân phải truyền máu, truyền hồng cầu...

  • MC: :
    Vâng, cứ nhắc đến phải điều trị hoá chất, BN thường rất e dè và lo sợ. Vậy thưa chuyên gia, Bệnh nhân cần chuẩn bị gì trong quá trình trước, trong và sau điều trị hoá trị?

    TS.BS Phùng Thị Huyền :

    Đối với câu hỏi này thì với chúng tôi là những bác sĩ cũng trăn trở rất là nhiều, bệnh nhân trải qua nhiều giai đoạn điều trị. Vì vậy trước khi điều trị các bác sĩ chúng tôi cũng phải dành thời gian nhiều hơn để giải thích cho bệnh nhân hiểu được liệu trình và mỗi bác sĩ có một tờ dặn dò bệnh nhân trong từng giai đoạn để giúp bệnh nhân hiểu được căn bệnh và liệu trình điều trị của mình. Và quan trọng  là mỗi bệnh nhân cũng phải nỗ lực quyết tâm điều trị bệnh, kết hợp với bác sĩ trong điều trị.

    Trên thực tế mỗi bệnh nhân không giống nhau, mỗi người có một liệu trình điều trị và mỗi người có những liệu trình phải thay đổi cho phù hợp với bệnh nhân. Điều quan trọng gia đình hỗ trợ giúp bệnh nhân và các bác sĩ trong điều trị, phía người bệnh cần chuẩn bị tâm lý vững vàng và nếu mắc bệnh là phải chiến đấu và tin tưởng các bác sĩ điều trị chứ không tìm đến các phương pháp không chính thống, bệnh nhân không rõ thông tin gì thì cần hỏi các bác sĩ để cùng phối hợp để đưa các các phương pháp điều trị tối ưu.

    Cùng một phác đồ có người nôn rất nhiều có người không, nên tùy từng cá thể có những thay đổi nên trong quá trình điều trị bệnh nhân nên trao đổi cùng đồng hành với bác sĩ trong điều trị bệnh.

  • MC: :
    Nếu bệnh nhân có các bệnh nền khác (cao huyết áp, tiểu đường, viêm dạ dày…) hay bị bệnh trong thời gian hóa trị (cảm, ho, chấn thương…) thì việc dùng thuốc điều trị bệnh khác có ảnh hưởng đến hiệu quả của thuốc hóa trị hay không ạ

    TS.BS Phùng Thị Huyền :

    Đối với chúng tôi khi có bệnh nhân chẩn đoán ung thư thì chúng tôi đều khai thác người bệnh xem có tiền sử bệnh gì không và khi mắc ung thư thì bệnh này là nguy hiểm và đáng quan tâm nhất nhưng khi có bệnh lý kèm theo chúng tôi phải điều trị phối hợp với các bệnh kèm theo. Việc lên kế hoạch điều trị bệnh lý kèm theo thì thay đổi liệu trình. Ví dụ như bệnh nhân mắc ung thư và mắc bệnh lý tim mạch thì chúng tôi không lựa chọn thuốc hóa trị , phẫu thuật có ảnh hưởng đến tim mạch hoặc bệnh nhân vừa mắc đái tháo đường vừa bị ung thư thì chúng tôi phải cân nhắc phương pháp cũng như liệu trình điều trị cho phù hợp. Vì vậy trước khi điều trị bệnh nhân ung thư có kèm theo bệnh lý nền thì chúng tôi phải cân nhắc các liệu trình điều trị nếu người bệnh đang điều trị kiểm soát tốt các bệnh (tăng huyết áp, đái tháo đường, tim mạch ) thì chúng tôi điều trị song song còn nếu bệnh nhân chưa kiểm soát tốt chúng tôi phải hội chẩn và điều trị trước các bệnh nền cho ổn định. Vì nhiều bệnh nhân khi mắc ung thư thì thường có tâm lý bệnh ung thư quan trọng hơn bệnh khác nhưng trên thực tế thì việc điều trị bệnh phải phối hợp chứ thực tế chúng tôi thường điều trị  bệnh nền ổn định rồi mới điều trị ung thư, có bệnh nhân chúng tôi yêu cầu điều trị bệnh nền trước thì có tâm lý lo lắng vì sợ ung thư tiến triển. Chúng tôi phải giải thích cho bệnh nhân hiểu được vấn đề quan trọng trong liệu trình điều trị và những rủi ro khi mắc bệnh nền và bệnh ung thư.

  • MC: :
    Vâng, cứ nhắc đến phải điều trị hoá chất, BN thường rất e dè và lo sợ. Vậy thưa chuyên gia, Bệnh nhân cần chuẩn bị gì trong quá trình trước, trong và sau điều trị hoá trị?

    TS.BS. Nguyễn Tiến Quang :

    Khi mắc ung thư bệnh nhân không nên quá lo sợ cần gạt đi những vấn đề đó mà xác định bên cạnh còn có gia đình, con cái thì còn có một đội ngũ y bác sĩ đầy đủ kinh nghiệm và kiến thức chăm sóc khích lệ bệnh nhân. Bệnh nhân cần mạnh mẽ hơn, tin tưởng phương pháp điều trị và cơ thể cần lạc quan từ đó sẽ sinh miễn dịch tế bào chống chọi ung thư (đây là một nghiên cứu về miễn dịch) ngoài ra bệnh nhân cần ăn uống, chế độ dinh dưỡng tốt để chiến đấu bệnh tật.

  • MC: :
    Ung thư phổi thường gặp ở nam giới, còn ở nữ giới, căn bệnh Ung thư vú thường gặp hơn cả. càng lớn tuổi, phụ nữ càng không nên chần chừ khi khám tầm soát nếu có dấu hiệu để được điều trị sớm. Vậy tuổi tác liên quan như thế nào đến khả năng mắc căn bệnh này cũng như ảnh hưởng thế nào đến khả năng sinh sản của nữ giới? Có những loại ung thư vú nào?

    TS.BS Phùng Thị Huyền :

    Hiện tại ung thư vú được ghi nhận thường gặp nhất là ở phụ nữ, ngoài ra ở người tuổi cao nguy cơ mắc ung thư vú càng cao. Ung thư vú ở nước ngoài được tính ở độ tuổi thường gặp là 55-56 tuổi. Còn ở Việt Nam theo các nghiên cứu cho thấy độ tuổi sớm hơn khoảng  46-47 tuổi như vậy so với nước ngoài tỷ lệ mắc trẻ hơn. Quan sát độ tuổi dưới 40 tuổi cũng có, chúng tôi đã tiếp nhận bệnh nhân 21,26 tuổi cũng có. Vì vậy chúng tôi khuyến cáo sau 40 tuổi khám sàng lọc ung thư vú bằng cách tự khám vú hoặc đến cơ sở y tế để được khám để phát hiện sớm để chữa được ung thư vú khỏi hoàn toàn. Ngoài ra khi nghi ngờ ung thư vú dù ở lứa tuổi nào cũng phải đến cơ sở y tế để  được tư vấn điều trị. Ngoài ra những người nào có yếu tố gia đình cần khám sàng lọc sớm hơn.

    Về điều trị ung thư vú thì có ảnh hưởng đến  khả năng sinh sản nhưng tùy thuộc vào độ tuổi và mức độ bệnh. Phần lớn gặp ở độ tuổi 40 đối với phụ nữ trẻ sau khi điều trị hóa trị, thì chúng tôi điều trị tiếp nội tiết tiếp theo khoảng 5 năm, có những trường hợp cũng kết thúc 2 tháng điều trị nội tiết có thể mang thai sinh con và không ảnh hưởng đến khả năng sinh sản và em bé sinh ra.

    Trong quá trình điều trị nội tiết thì bệnh nhân phải dùng biện pháp tránh  thai còn sau điều trị nội tiết thì việc muốn có thai cần sự tư vấn của bác sĩ.

    Quá trình hóa trị thì có rối loạn nội tiết thì có ảnh hưởng tạm thời như rối loạn kinh nguyệt nhưng chỉ là tạm thời.

  • Nguyễn Thị Đông Lan, 67 tuổi ở Hà Nộ :
    Hai tháng nay tôi phát hiện bị K vú, đang điều trị truyền hóa chất đợt thứ 3. Cùng lúc tôi đang điều trị bệnh cường giáp 4 năm nay với Thuốc Thyrozol 5mg, bệnh đã ổn định, nay đang dùng thuốc duy trì mỗi ngày ½ viên. Ngoài ra tôi cũng đang điều trị giãn tĩnh mạch chi dưới bằng thuốc Daflon mỗi ngày 2 viên. Vậy xin hỏi các bác sĩ, cùng lúc tôi có thể uống các loại thuốc trên trong quá trình truyền hóa chất hay không?

    TS.BS. Nguyễn Tiến Quang :

     

    Các thuốc này hoàn toàn không ảnh hưởng đến các thuốc cũng như quá trình đang điều trị căn bệnh ung thư, bạn có thể tiếp tục dùng đồng thời.

     

     

  • MC: :
    Có phải vì 4 năm qua tôi dùng thuốc nội tiết để chữa bệnh cường giáp là nguyên nhân dẫn đến tôi bị K vú không?

    TS.BS. Nguyễn Tiến Quang :

    Hiện nay các thuốc điều trị cường giáp không có một chứng minh nào cho thấy gây ra bệnh ung thư và chúng tôi cũng đánh giá thuốc này không gây tác dụng phụ ung thư, vì vậy bác yên tâm điều trị.

  • Nguyễn Thọ (1972 – Nho Quan) :
    Chào bác sĩ. Cho tôi hỏi tôi bị ung thư đại tràng gần giai đoạn 3, hiện tại tôi đã phẫu thuật cắt bỏ khối u và trong quá trình hoá trị lần 5 nhưng tôi chịu không nổi nên muốn dừng hóa trị có được không ạ? Cảm ơn bác sĩ đã tư vấn giúp

    TS.BS. Nguyễn Tiến Quang :

    Đối với trường hợp ung thư đại tràng sau khi phẫu thuật được điều trij mà khi điều trị lần thứ 5 rồi thì bệnh nhân nên trao đổi với bác sĩ về vấn đề của mình. Chúng ta có thể thảo luận với bác sĩ của mình khi đó bác sĩ sẽ có thể gia giảm liều lượng, thậm chí có thể thay đổi hóa chất truyền, hoặc bác sĩ cân nhắc hoạt chất tương tự để bệnh nhân có thể theo được quá trình điều trị giúp cho quá trình điều trị hiệu quả.

  • MC: :
    Bố em được chẩn đoán mắc ung thư phổi giai đoạn 4, đã di căn, cổ có nhiều hạch. Hiện đã hoá trị và xạ trị được 1 mũi. Em có vấn đề băn khoăn là: những người chăm sóc bệnh nhân, đặc biệt những người đang trong độ tuổi sinh nở thì có ảnh hưởng gì đến sức khỏe sinh sản sau này không ạ? Rất mong nhận được câu trả lời từ bác sĩ.

    TS.BS Phùng Thị Huyền :

    Băn khoăn này cũng rất nhiều người hỏi, những bệnh nhân điều trị  bướu cổ i-ot sau khi điều trị cũng cần phải theo dõi ở phòng cách ly, hoặc tại bệnh viện ( bác sĩ có chỉ định cách ly) đảm bảo để không ảnh hưởng. Còn lại các điều trị khác trong bệnh nhân ung thư không có ảnh hưởng đến người chăm sóc cũng như người bệnh.

Tin liên quan
Khuyến cáo mới về việc hạn chế sử dụng thuốc sulfonylurea trị bệnh đái tháo đường
SKĐS - Một tuyên bố đồng thuận của châu Âu mới đây khuyến cáo giới hạn sử dụng sulfonylureas để điều trị bệnh đái tháo đường týp 2 trong trường hợp không có các thuốc khác thay thế và chỉ sử dụng trong thời gian ngắn.
Cách tự kiểm tra phát hiện ung thư vú
SKĐS - Ung thư vú là một trong những nguyên nhân tử vong hàng đầu ở nữ giới. Tuy nhiên, tỷ lệ chữa khỏi bệnh lên đến 80% nếu được phát hiện sớm ở giai đoạn đầu. Để bảo vệ sức khỏe của mình, chị em có thể kiểm tra vú tại nhà để phát hiện các dấu hiệu bệnh sớm nhất.
Thuốc ức chế bơm proton giúp cải thiện điều trị ung thư vú
SKĐS - Kết quả của thử nghiệm lâm sàng pha 2 tại Trung tâm Ung thư toàn diện bang Ohio, Columbus, Hoa Kỳ cho thấy thuốc ức chế bơm proton (PPI) là một bổ sung hiệu quả điều trị ung thư vú vì làm giảm khối u ở phụ nữ mắc bệnh trong giai đoạn đầu.
Ăn uống thế nào để ung thư không “hỏi thăm”?
SKĐS - Cho đến nay, khoa học chưa tìm ra cách phòng tránh ung thư triệt để, song về cơ bản, mọi người có thể thay đổi lối sống và cách ăn uống để giảm nguy cơ mắc ung thư.
Tin chân bài
CHUYÊN ĐỀ
Bình luận
TIN CÙNG CHUYÊN MỤC
Xem thêm