DÒNG SỰ KIỆN

Đường dây nóng:

1900 90 95 duongdaynongyte@gmail.com
0912101021 bandientuskds@gmail.com
Truyền hình trực tuyến: Những lưu ý khi sử dụng thuốc cho người cao tuổi tại nhà
Tú Nguyễn - 06:38 29/05/2020 GMT+7
Suckhoedoisong.vn - Báo điện tử Sức khỏe & Đời sống tổ chức buổi tư vấn truyền hình trực tuyến với chủ đề “Những lưu ý khi sử dụng thuốc cho người cao tuổi tại nhà” vào 15h00 thứ Sáu, ngày 29/05/2020. Chương trình được phát trực tiếp trên báo điện tử Suckhoedoisong.vn, trên kênh Youtube và fanpage Facebook của báo Sức khoẻ & Đời sống.
TS.BS Thân Hà Ngọc Thể

- Trưởng Bộ môn Lão khoa – Khoa Y – ĐHYD TPHCM - Phó Trưởng Bộ môn Chăm sóc giảm nhẹ – Khoa Y – ĐHYD TPHCM - Trưởng Khoa Lão - Chăm sóc giảm nhẹ - BV ĐHYD TPHCM

Mời các bạn theo dõi chương trình tại đây:

Theo thông tin từ Bộ Y Tế, tuổi thọ của người Việt Nam đã tăng cao, với mức trung bình là 75,6 tuổi, đứng thứ 2 trong khu vực và đứng thứ 56 trên thế giới. Tuy nhiên, gánh nặng bệnh tật của người Việt cũng lớn, thời gian đau ốm trong cả cuộc đời khoảng 15,3 năm.

Người cao tuổi đối diện với gánh nặng bệnh tật kép, bị nhiều bệnh một lúc, đặc biệt là các bệnh mạn tính và chuyển hóa như tiểu đường, tim mạch...Con số thống kê cho thấy khoảng 95% người cao tuổi có bệnh, trung bình một người cao tuổi ở Việt Nam mắc 3 bệnh. Điều đó dẫn việc hằng ngày mỗi người cao tuổi phải uống nhiều loại thuốc, với liều lượng và thời gian khác nhau.

Tuy nhiên, đa phần chúng ta đều chưa hiểu được những nguyên tắc cơ bản khi dùng thuốc cũng như mức độ nguy hiểm khi dùng thuốc sai cách, đặc biệt là đối tượng người cao tuổi.

Ở người cao tuổi, những thay đổi lớn về sinh lý trong cơ thể làm cho những tác dụng phụ hay những tác dụng không mong muốn của thuốc trở nên dễ gặp phải hơn. Bên cạnh đó việc sử dụng thuốc ở người cao tuổi dễ nhầm lẫn, dễ quá liều thuốc, quên dùng thuốc cũng có thể dẫn đến những tai biến nghiêm trọng. Thực tế cho thấy dùng thuốc sai cách có thể dẫn đến các phản ứng có hại của thuốc gây rối loạn thể chất và tâm thần, thậm chí bị tử vong. Tỷ lệ này ở người cao tuổi cao hơn nhiều so với các lứa tuổi khác.

Thấy được những rủi ro quá lớn trong việc dùng thuốc, trong khi uống thuốc hầu như là việc hằng ngày của số đông người cao tuổi khi tuổi tác kéo theo nhiều bệnh lý xuất hiện. Vậy làm thế nào để phòng tránh được những rủi ro trên cũng như nhận diện được các báo động của cơ thể khi dùng thuốc sai cách. Báo điện tử Sức khỏe&Đời sống - Suckhoedoisong.vn tổ chức buổi tư vấn truyền hình trực tuyến với chủ đề "Những lưu ý khi sử dụng thuốc cho người cao tuổi tại nhà” để cung cấp cho khán giả những hiểu biết cơ bản nhằm tránh những tai biến sức khỏe liên quan đến việc dùng thuốc ở người cao tuổi.

Khách mời tham gia chương trình gồm:

TS.BS Thân Hà Ngọc Thể - Trưởng Bộ môn Lão Khoa, Phó Trưởng Bộ môn Chăm sóc giảm nhẹ - Khoa Y - Đại học Y Dược TP.Hồ Chí Minh; Trưởng Khoa Lão - Chăm sóc giảm nhẹ - Bệnh viện Đại học Y Dược TP.Hồ Chí Minh.


Truyền hình trực tuyến

BS.CK II Lâm Nguyễn Nhã Trúc - Trưởng Khoa Chăm sóc sức khỏe theo yêu cầu, Bệnh viện Chợ Rẫy.



Dẫn chương trình: ThS.BS Nguyễn Hồ Vĩnh Phước

Chương trình được truyền hình trực tuyến trên báo điện tử Suckhoedoisong.vn, trên kênh Youtube và fanpage của Báo Sức khoẻ & Đời sống bắt đầu vào 15h00 thứ Sáu, ngày 29/05/2020. Bạn đọc có thể gửi câu hỏi về tòa soạn ngay từ bây giờ theo địa chỉ:

Email: bandientuskds@gmail.com

Hoặc gọi theo số 0933 133 163 trong thời gian diễn ra chương trình

Hoặc điền vào mẫu phía dưới trang.

Báo điện tử Sức khoẻ & Đời sống (Suckhoedoisong.vn) trân trọng cảm ơn TS.BS Thân Hà Ngọc Thể - Trưởng Bộ môn Lão Khoa, Phó Trưởng Bộ môn Chăm sóc giảm nhẹ - Khoa Y - Đại học Y Dược TP.Hồ Chí Minh; Trưởng Khoa Lão - Chăm sóc giảm nhẹ - Bệnh viện Đại học Y Dược TP.Hồ Chí Minh và BS.CK II Lâm Nguyễn Nhã Trúc - Trưởng Khoa Chăm sóc sức khỏe theo yêu cầu, Bệnh viện Chợ Rẫy đã nhận lời tham gia chương trình.

Trân trọng cảm ơn Nhãn hàng ENSURE GOLD đã đồng hành cùng chương trình!

Tú Nguyễn

  • Khán giả :
    Bố của tôi năm nay đã ngoài 60, có những ngày khẩu vị không tốt, bố tôi thường uống sữa nhiều hơn là ăn cơm. Theo tôi biết thì uống sữa trước khi uống thuốc sẽ không tốt, xin bác sĩ cho tôi hỏi sữa có thể uống trước hay sau khi uống thuốc bao lâu thì được ạ?

    TS.BS Thân Hà Ngọc Thể :

    Vì mỗi loại thuốc có sự tương tác khác nhau với sữa nên cần có sự xem xét dựa trên từng loại thuốc. Ví dụ như các kháng sinh Tetracyline, Quinolon, hoặc thuốc chống dị ứng fexofenadine không nên uống với sữa vì có tương tác với sữa làm gia tăng hoặc suy giảm tác dụng của thuốc. Nên cần theo ý kiến của bác sĩ hoặc kiểm tra thông tin hướng dẫn sử dụng thuốc.

  • MC :
    Các loại thuốc mà NCT thường hay phải sử dụng là thuốc gì? Việc sử dụng thuốc hằng ngày với NCT khi họ sống chung với các bệnh mạn tính có vai trò như thế nào trong kiểm soát bệnh?

    BS.CKII Lâm Nguyễn Nhã Trúc :

    Những người lớn tuổi thường mắc phải các bệnh lý về tim mạch như: cao huyết áp, bệnh lý mạch vành, suy tim, các bệnh lý về cơ xương khớp, các bệnh lý về chuyển hóa như (suy giảm chức năng gan, đái tháo đường...) hoặc các bệnh về hô hấp như hen phế quản mãn tính, phổi tắc nghẽn mãn tính.... cùng nhiều vấn đề bệnh liên quan tiêu hóa cũng như các bệnh lý khác.

    Những bệnh mãn tính này, bắt buộc người lớn tuổi phải uống thuốc và sống chung với các bệnh mãn tính, các loại thuốc này giúp người lớn tuổi kiểm soát bệnh và phòng ngừa biến chứng.

  • Khán giả :
    Hiện tại tôi đang bị 3 bệnh nặng là COPD, Xơ vữa động mạch, Tê bì xương khớp, vì không phải là bệnh truyền nhiễm nên chỉ điều trị tại nhà. Hằng ngày tôi phải dùng nhiều loại thuốc đông y - tây y khác nhau, xin bác sĩ tư vấn giúp tôi về vấn đề này

    TS.BS Thân Hà Ngọc Thể :

    Với trường hợp của bạn đọc, đây là một trường hợp điển hình cho người có nhiều bệnh lý đồng mắc nên việc sử dụng nhiều loại thuốc sẽ tiềm ẩn nguy cơ tác dụng phụ của thuốc, tương tác thuốc cũng như các nguy cơ khi dừng thuốc đột ngột nên cần cẩn trọng. Với các thuốc tây y cần chú ý loại thuốc, liều thuốc, hoạt chất ... với đông y cần chú ý thành phần, nguồn gốc,... và cần tham khảo ý kiến của bác sĩ khi sử dụng.

  • MC :
    Như thế nào được gọi là sử dụng thuốc an toàn? Và việc dùng thuốc tại nhà và việc dùng thuốc tại bệnh viện thì nó có gì khác nhau?

    TS.BS Thân Hà Ngọc Thể :

    Việc sử dụng thuốc cần cẩn trọng vì thuốc ngoài những tác dụng điều trị thì còn những tác dụng không mong muốn, điều này có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của người bệnh.

    Do đó việc tự ý khai bệnh mua thuốc tại các quầy thuốc không có cán bộ chuyên môn có đầy đủ kiến thức có thể chứa nhiều nguy cơ sức khỏe cho người bệnh, đặc biệt là người cao tuổi. 

    Khi có các vấn đề sức khỏe thì nên đến cơ sở y tế có chuyên môn, tốt nhất là gặp bác sĩ để tìm hiểu đúng nguyên nhân vấn đề sức khỏe cũng như các chứng bệnh đồng mắc, các loại thuốc đang dùng để xác định chính xác vấn đề bệnh cũng như loại thuốc an toàn và hiệu quả nhất với cơ thể người bệnh.

  • :
    Việc người lớn tuổi ở nhà phải uống rất nhiều loại thuốc mỗi ngày nhằm kiểm soát tình trạng sức khỏe, thì thỉnh thoảng ba mẹ ở nhà có thể bị nhức đầu hay là cảm cúm nhẹ. Những trường hợp đó đôi khi người nhà sẽ chạy ra nhà thuốc để mua nhanh. Đối với các trường hợp này thì bác sĩ có lưu ý nào dành cho người nhà, để tránh tình trạng các loại thuốc bị tác dụng với nhau không ạ?

    BS.CKII Lâm Nguyễn Nhã Trúc :

    Với các thuốc thông thường được chuyển hóa qua Gan như hạ sốt, sổ mũi thì không được tự ý mua, sử dụng cho các bệnh nhân có vấn đề về chức năng Gan. Với các thuốc gây buồn ngủ khi uống kèm với thuốc gây hạ áp có thể tăng nguy cơ té ngã của người lớn tuổi. Nên việc dùng thuốc cần có sự khám, tư vấn, kê toa của bác sĩ là điều tối cần thiết.

  • MC :
    Vì sao việc dùng thuốc tại nhà cho người lớn tuổi cần được quan tâm và chú ý?

    BS.CKII Lâm Nguyễn Nhã Trúc :

    Đối với người cao tuổi, các yếu tố dược động học, hấp thu và thải trừ phải được quan tâm. Do người lớn tuổi có khả năng hấp thu kém vì khả năng hấp thu của tế bào bị suy giảm, khả năng nhu động ruột giảm, do đó ảnh hưởng hiệu quả hấp thu. Song song đó sự suy yếu của các hệ thống gan, thận cũng làm giảm hiệu quả thải trừ của thuốc nên dễ dẫn đến ngộ độc.

    Về mặt cơ thể, sự thay đổi phân bố, tỷ lệ Nước/Mỡ của cơ thể làm thay đổi hiệu quả phân bố của các thuốc tan trong nước cũng như các thuốc tan trong dầu.

    Người lớn tuổi thường mắc nhiều bệnh mãn tính khác nhau nên cần sử dụng nhiều loại thuốc do đó tiềm ẩn các nguy cơ như tương tác thuốc, tác dụng không mong muốn, điều trị bệnh này là nguyên nhân làm nặng thêm bệnh khác. 

    Ngoài ra, người lớn tuổi còn có thể bị sa sút trí tuệ nên người lớn tuổi dễ xảy ra tình trạng quên uống thuốc hoặc uống quá nhiều lần nên dẫn đến quá liều, cũng như các vấn đề uống thêm thuốc ngoài chỉ định hoặc tự ý bỏ thuốc dẫn đến không uống đủ thuốc theo chỉ định.

  • MC :
    Trong quá trình công tác tại bệnh viện, xin hỏi bác sĩ đã gặp, xử lý những vấn đề gì liên quan đến dùng thuốc tại nhà cho người lớn tuổi? (MC nhờ bác sĩ kể một số trường hợp điển hình phổ biến, một số trường hợp đặc biệt nguy hiểm, tai biến nặng….)

    TS.BS Thân Hà Ngọc Thể :

    Đây là những việc gần như gặp hằng ngày, vừa rồi khoa chăm sóc giảm nhẹ đã nhận vào 1 trường hợp bệnh nhân té ngã, làm gãy cổ xương đùi, nứt xương vây nguồn gốc của té ngã là do dùng thuốc hạ đường huyết của đái tháo đường. Và sao đó bệnh nhân bị hạ đường huyết, nên không kịp soát được tướng đứng thế đi của mình, và bệnh nhân đã bị té và có những hậu quả nghiêm trọng.

    Rồi cũng có những trường hợp, những bệnh nhân có sẵn bệnh nền, rồi cảm cúm đi ra ngoài mua thuốc, nhưng chính những loại thuốc đó uống vào sẽ làm tăng tình trạnh bí tiểu của bệnh nhân, và phải nhập viện.

    BS CKII Lâm Nguyễn Nhã Trúc bổ sung:

    Có một số trường hợp, một số bệnh nhân uống luôn cả viên thuốc có bọc nhôm gây ra tình trạng là kẹt lại thực quản, gây rách thực quản, nhiều trường hợp phải mổ. Nhiều trường hợp mà ngay đoạn 1/3 thực quản rất nguy hiểm và có khả năng đụng vào động mạch chủ.

    Nhiều trường hợp, bệnh nhân bị tai biến hạn chế nuốt thì uống những thuốc dạng nước thì gây sặc. Hoặc bệnh nhân uống thuốc dạng nhỏ những nhiều viên một lần cũng dễ gây sặc, rất nguy hiểm

  • MC :
    Sau khi uống thuốc thì nên làm gì, vì có một số người lớn tuổi sau khi ăn chiều và uống thuốc thì lại thích đi dạo xung quanh nhà. Nhưng vận động nhẹ như vậy thì có thích hợp hay không? Nhiều người có thói quen là sẽ uống thuốc xong đi ngủ, việc này có ảnh hưởng gì đến sức khỏe hay hiệu quả của thuốc không ạ?

    TS.BS Thân Hà Ngọc Thể :

    Khuyến cáo chung cho phần lớn các loại thuốc là sau khi uống thì không nên nằm ngay để thuốc có thời gian di chuyển từ miệng, thực quản rồi đến dạ dày để có đủ thời gian thuốc phân giải và hấp thu. Tuy nhiên có một số thuốc cần lưu ý không nên nằm vì tăng nguy cơ trào ngược dạ dày thực quản nhất là các thuốc loãng xương nhóm Bi Phosphonate nên uống lúc đói và nên đi lại.

    Có mốt số thuốc cần uống trước khi đi ngủ và uống đúng giờ vì có thể gây buồn ngủ nên việc uống sai giờ như vào buổi sáng có thể gây ảnh hưởng đến sinh hoạt.

  • MC :
    Vì sao phải có nhiều dạng thuốc khác nhau như vậy? Và loại nào có thể dùng tại nhà, loại nào cần đến cơ sở y tế chuyên môn?

    BS.CKII Lâm Nguyễn Nhã Trúc :

    Có nhiều lý do cho việc có nhiều dạng bào chế thuốc khác nhau dựa trên đặc tính của thuốc, hiệu quả sử dụng, cũng như đặc tính dược lý, dược động học... Ví dụ như siro là thuốc dạng dung dịch dễ dùng, dễ hấp thu, dễ hòa tan... Nhưng việc chia liều lại không chính xác tuyệt đối, với dạng viên con nhộng thì việc chia liều đảm bảo chính xác, che giấu được mùi vị của thuốc nên dễ uống, nhưng có thể khó uống, viên nén cũng đảm bảo tính chính xác nhưng lại khó uống nếu quá to.... 

    Việc dùng các thuốc đường tiêm thì tác dụng nhanh, đảm bảo vô trùng nhưng chỉ có thể sử dụng tại các cơ sở y tế có chuyên môn vì tính nguy hiểm khi xảy ra phản ứng là rất cao.

  • MC :
    Việc nghiền nhuyễn viên nén, hoặc bỏ vỏ con nhộng cho trẻ dễ uống thì có ảnh hưởng gì không?

    BS.CKII Lâm Nguyễn Nhã Trúc :

    Việc nghiền nhuyễn thuốc, hoặc bỏ lớp vỏ bọc của thuốc có thể làm thay đổi hiệu quả dùng thuốc vì lớp vỏ bọc có tác dụng bảo vệ thuốc trước tác động của acid dịch vị hoặc dùng để kiểm soát thời gian, nồng độ phóng thích của thuốc... Do đó khi bỏ lớp vỏ bảo vệ có thể gây việc tăng liều nhanh gây quá liều, có thể gây ngộ độc thuốc, hoặc làm thuốc bị phá hủy không có tác dụng.

    TS.BS Thân Hà Ngọc Thể bổ sung:

    Mỗi dạng bào chế dược đã được tính toán phù hợp nhất về đặc tính của thuốc do đó cần rất cẩn trọng khi thay đổi các cách sử dụng của thuốc để không ảnh hưởng để tác dụng của thuốc cũng như sự an toàn của người bệnh và cần hỏi ý kiến bác sĩ chuyên môn.

  • MC :
    Những loại thuốc nào có nguy cơ dị ứng cao và những người có cơ đia như thế nào thì dễ bị dị ứng?

    BS.CKII Lâm Nguyễn Nhã Trúc :

    Bất cứ thuốc nào điều có thể gây dị ứng, vì phụ thuộc vào cơ địa của mỗi người cũng như từng loại thuốc.

    Tuy nhiên qua nghiên cứu và ghi nhận có một số nhóm thuốc dễ gây dị ứng hơn như các kháng sinh nhóm cephalosporin.

  • MC :
    Người lớn tuổi thường xuyên phải uống cùng lúc rất nhiều loại thuốc khác nhau, có khi giờ uống thuốc cũng khác nhau. Vậy khi uống thuốc sai giờ sẽ dẫn đến những hậu quả nào?

    TS.BS Thân Hà Ngọc Thể :

    Thời điểm mà mình uống thuốc so với thời điểm ăn uống rất quan trọng. Vì có những thức thuốc khi uống cần có sự hiện diện của thức ăn, tuy nhiên có những thứ thuốc không cần đến sự hiện diện của thức ăn trong dạ dày mà phải uống khi bụng đói thì mới hấp thu được đến mức tốt nhất. Hoặc có những thuốc khi mình uống chung với ăn này thì nó sẽ mất tác dụng. Hoặc uống chung với 1 thứ thuốc khác sẽ làm giảm đi hoặc tăng tác dụng của cái thuốc mà mình uống chung.

    Vậy nên thời điểm uống thuốc và việc dùng thuốc so với giờ ăn uống, dùng chung với thứ gì thì rất là quan trọng. Nên nếu bác sĩ kê đơn mà có lưu ý thì người cao tuổi chú ý để tuân thủ.

  • MC :
    Đối với bệnh nhân đái tháo đường sử dụng thuốc tại nhà theo đơn của các sĩ, đôi khi bệnh có những chuyển biến xấu đi hoặc do dùng thuốc sai liều, những dấu hiệu nào dễ nhận biết để người nhà có thể kịp thời nhận biết và đưa bệnh nhân đến gặp bác sĩ?

    BS.CKII Lâm Nguyễn Nhã Trúc :

    Đối với việc dùng thuốc của bệnh nhân đái tháo đường thì việc quên dùng thuốc sẽ gây tăng đường huyết, uống quá liều sẽ gây hạ đường huyết có thể gây ra các dấu hiệu như: lừ đừ, lơ mơ có thể gây té ngã và gây ra các vấn đề tổn thương khác đến sức khỏe người bệnh.

    Còn trường hợp bệnh tăng huyết áp, nếu quên uống thuốc sẽ có các biểu hiện như: phừng mặt, nhức đầu. Quá liều có thể gây chóng mặt, hạ huyết áp là những biến chứng nguy hiểm khi dùng thuốc cần chú ý.

  • Khán giả :
    Với người mắc bệnh đái tháo đường thì cần chú ý điều gì trong dùng thuốc?

    TS.BS Thân Hà Ngọc Thể :

    Bệnh đái tháo đường rất thường gặp ở người cao tuổi và cũng có rất nhiều loại thuốc khác nhau được sử dụng trong điều trị cho bệnh nhân. Do đó cần chú ý các điểm: thời gian uống thuốc (trước khi ăn, giữa bữa ăn hay sau khi ăn), không bỏ bữa sau khi uống thuốc hoặc dùng thuốc dạng chích (vì có thể gây ra cơn hạ đường huyết, có thể gây nhiều hậu quả khó lường ở người cao tuổi), đúng liều điều trị để đảm bảo hiệu quả kiểm soát đường huyết.

  • MC :
    Ở Hồ Chí Minh thì hiện nay chúng ta cũng đã có hình thức khám bệnh tại nhà. Xin bác sĩ có thể cho em biết thêm thông tin về hình thức này (áp dụng cho đối tượng nào, làm sao để đăng ký...)?

    TS.BS Thân Hà Ngọc Thể :

    Bệnh mãn tính là bệnh gần như là phải uống thuốc suốt đời, trong trường hợp muốn ngưng hay thay đổi thì cần xin ý kiến của bác sĩ. Nhưng may mắn là hiện nay công hiện đại nên sự kết nối giữa bệnh nhân và bác sĩ đã dễ dàng hơn. Tuy nhiên, có những bệnh lý cần phải có tiếp xúc trực tiếp với bệnh nhân để có thể tương tác, hỏi, nghe và cân nhắc hoặc xét nghiệm để có thể kê đơn phù hợp. Vậy nên 

  • MC :
    Mỗi gia đình đôi khi luôn cần có 1 số dụng cụ y tế và 1 số loại thuốc cơ bản trong nhà. Bác sĩ có thể liệt kê 1 số loại thuốc nên có trong gia đình phòng hờ những khi cần thiết không ạ? Khi mua thì có cần phải lưu ý các thành phần nào của thuốc hay không?

    BS.CKII Lâm Nguyễn Nhã Trúc :

    Mỗi gia đình nên trang bị một tủ thuốc y tế tại nhà và trang bị một số loại thuốc thông thường và có thể sử dụng tương đối an toàn như thuốc hạ sốt, thuốc kháng dị ứng, thuốc giảm ho, cảm cúm thông thường, thuốc kháng acid, thuốc dạ dày, hoặc các men tiêu hóa.

    Một số dụng cụ có thể chuẩn bị như: máy đo huyết áp, máy đo đường huyết...

  • MC :
    Đặc điểm về sinh lý, sức đề kháng và các bệnh lý ở người cao tuổi?

    TS.BS Thân Hà Ngọc Thể :

    Chúng ta biết rằng là, con người có quá trình lão hóa, mọi thứ trong cơ thể cũng sẽ già đi. Vì vậy những thay đổi sinh lý ở người cao tuổi sẽ ảnh hưởng rất nhiều đến dược động học và dược lực học của thuốc. Dược động học là khi thuốc vào cơ thể, thì cơ thể tác động với thuốc như thế nào. Dược lực học là khi thuốc vào cơ thể nó tác động như thế nào với cơ thể.

    Thì người cao tuổi có những thay đổi sinh lý và những thay đổi bệnh lý. Càng lớn tuổi thì thành phần nước sẽ giảm, nhưng thành phần mỡ gì sẽ tăng, khối lượng cơ sẽ giảm. Thì chính những yếu tố này nó sẽ ảnh hưởng đến sự chuyển hóa, phân hóa, thải trừ của thuốc. Thì đó là sinh lý.

    Còn về bệnh lý, Ví dụ như bệnh lý về đường tiêu hóa, những sự phân bố các thành phần trong cơ thể ở người cao tuổi cũng thay đổi. Tất cả các bệnh lý nào mà người cao tuổi có thể có mà nó ảnh hưởng lên sự hấp thu, chuyển hóa, phân bố và bài tiết của người cao tuổi.

    Ngoài ra, mình cần chú ý người cao tuổi còn có thêm tình trạng suy yếu, suy giảm các hoạt động chức năng, suy giảm cả nhận thức. Thì điều đó cũng ảnh hưởng đến việc dùng thuốc của người cao tuổi. Thì khi mình sử dụng thuốc đối với người cao tuổi, tất cả những yếu tố đó điều phải được cân nhắc tới.

  • MC :
    Trường hợp nếu đã qua giờ uống thuốc rồi mới nhớ, thì có nên uống thuốc hay là bỏ qua buổi uống thuốc đó luôn? Trường hợp có thể uống thuốc bù, thì cần uống trong khoảng thời gian bao lâu?

    TS.BS Thân Hà Ngọc Thể :

    Tốt nhất là mình uống thuốc đúng giờ. Và nếu như lỡ quên nhưng xê dịch, ví dụ nhưng thuốc uống giữa bữa ăn nhưng sau khi vừa ăn xong mà nhớ thì có thể uống được. Nhưng trường hợp nếu như bạn quên mà sau 4 - 5 tiếng, cũng đã gần đến cử thuốc tiếp theo. Vậy thì trong trường hợp này mình không nên dồn 2 cử thuốc với nhau, vì như vậy sẽ làm cho liều thuốc cử tiếp theo bị tăng gấp đôi.

    Vậy cho nên, vẫn nên uống thuốc đúng giờ, nếu không chỉ xê dịch trong khoảng một giờ thì có thể chấp nhận được. Tuy nhiên, khi dùng bạn nên nhớ bác sĩ cân dặn là cần uống lúc đói hay no. Ví dụ nhưng thuốc cần uống lúc đói nhưng sau khi ăn xong mới nhớ thì mình không nên uống nữa. Tóm lại, khi thời gian xê xích quá nhiều thì mình không nên uống liều đó nữa, mà hãy đợi tới liều thuốc tiếp theo.

  • Khán giả :
    Đối với những đơn thuốc không ghi rõ thời điểm sử dụng thì bệnh nhân cần xử lý như thế nào?

    TS.BS Thân Hà Ngọc Thể :

    Việc đơn thuốc thiếu các thông tin về thời điểm uống thuốc là một sai sót của nhân viên y tế, khi gặp các trường hợp này người bệnh nên hỏi lại cán bộ y tế để có được thời điểm uống thuốc chính xác và phù hợp nhất, để đảm bảo tác dụng của thuốc cũng như sự an toàn của người bệnh.

  • MC :
    Thuốc thì đắng mà nhiều người cũng có sự kết hợp uống thuốc với nước đường, nước ngọt hoặc người lạnh, như vậy thì có ảnh hưởng gì hay không?

    TS.BS Thân Hà Ngọc Thể :

    Nếu để khuyến cáo bệnh nhân với nước gì là tối ưu nhất thì đó là nước lọc, không nóng, không lạnh. Vì có những thứ thuốc mình uống với nước cola, hay với sữa cũng sẽ ảnh hưởng đến thuốc. Hoặc có những loại nước trái cây như nước bưởi đôi khi sẽ ảnh hưởng đến men chuyển hóa thuốc, và làm tăng tác dụng của thuốc. Và đối với người cao tuổi nếu mà tăng tác dụng thuốc lên thì xem như là quá liều, thì gây ra các phản ứng gây do quá liều.  

  • Khán giả :
    Bà tôi năm nay 65 tuổi, bà hiện đang có các bệnh tiểu đường, huyết áp và tiền đình. Hằng ngày bà phải uống rất nhiều loại thuốc khác nhau. Việc uống nhiều thuốc như vậy khiến tôi cũng khá lo lắng cho bà là sẽ gây nóng cho cơ thể. Xin bác sĩ cho tôi lời khuyên về việc này, và nếu có làm nóng thì có cách nào giúp điều hòa cơ thể khi phải dùng cùng lúc nhiều loại thuốc hay không?

    BS.CKII Lâm Nguyễn Nhã Trúc :

    Hiện tượng nóng do uống nhiều loại thuốc là cách gọi của dân gian do sự lo ngại về tác dụng phụ của thuốc, tương tác thuốc....

    Với người lớn tuổi, các loại thuốc khi được kê đơn thì đều vô cùng cần thiết do đó cần uống đú, uống đủ. Đồng thời cần lưu ý về thời điểm uống thuốc và uống thuốc với nhiều nước để đảm bảo hiệu quả và an toàn cho người lớn tuổi khi dùng thuốc.

    TS.BS Thân Hà Ngọc Thể bổ sung

    Nóng cũng có thể là một số triệu chứng của tác dụng phụ của thuốc như khô miệng, bào bọt bao tử... Do đó bệnh nhân hay người nhà cần ghi nhận đầy đủ các triệu chứng để giúp bác sĩ có sự theo dõi và điều chỉnh phù hợp.

    Và người dân cũng phải lưu ý là không tự ý thay đổi chỉ định điều trị của bác sĩ vì có thể dẫn đến nhiều vấn đề nguy hiểm.

  • Khán giả :
    Khi sử dụng thuốc cho người bệnh hô hấp cần chú ý những điều gì?

    BS.CKII Lâm Nguyễn Nhã Trúc :

    Với các bệnh lý hô hấp có một số thuốc phổ biến và lưu ý trong sử dụng như: thuốc long đàm (dễ mua tại quầy thuốc) có tác dụng làm dãn đàm, làm dãn chất nhầy dạ dày nên làm mất lớp bảo vệ và gây viêm loét dạ dày, thuốc giảm ho có thể có chứa chất gây nghiện có thể gây ức chế hô hấp của bệnh nhân, thuốc kháng sinh điều trị cơn cấp của hô hấp có thể gây dị ứng hoặc sốc phản vệ, một số thuốc hít cần được tư vấn sử dụng đúng cách để đảm bảo hấp thu thuốc cho hiệu quả điều trị.

  • Khán giả :
    Chúng ta cần điều chỉnh ra sao hay có biện pháp thăm khám tại nhà cho người cao tuổi mắc các bệnh mãn tính trong thời gian dịch bệnh và hạn chế đến các nơi đông người như bệnh viện?

    TS.BS Thân Hà Ngọc Thể :

    Để khắc phục những khó khăn trong thời gian dịch bệnh, Bộ Y Tế đã có những điều chỉnh để đảm bảo việc thăm khám, điều trị của các bệnh nhân cao tuổi có bệnh mãn tính như: gia hạn thời gian cho thuốc từ tối đa 1 tháng thành đối đa 2 tháng (việc này đã được điều chỉnh trở lại khi hết dịch). Ngoài ra với sự phát triển của các phương tiện liên lạc hiện đại việc liên lạc thăm khám, gặp mặt bác sĩ diễn ra thuận tiện hơn với sự hỗ trợ của Messenger, facetime,... nên việc kết nối giữa bệnh nhân, gia đình bệnh nhân với bác sĩ và cán bộ y tế được dễ dàng hơn (tuy nhiên cũng cần chú ý, có những trường hợp bệnh lý không thể đảm bảo chuẩn đoán điều trị chính xác khi thực hiện thông qua các phương tiện liên lạc, do đó việc thăm khám trực tiếp vẫn là tối ưu). Việc ứng dụng các biện pháp giãn cách để điều chỉnh thời gian tái khám cần căn cứ theo tình trạng của từng bệnh nhân cụ thể.

    Việc thăm khám tại nhà có thể phát triển dựa trên hệ thống thăm khám bệnh ban đầu và bác sĩ tại nhà.

  • MC :
    Dụng cụ giúp chia và quản lý thuốc hiệu quả cho người cao tuổi.

    TS.BS Thân Hà Ngọc Thể :

    Với người cao tuổi hoặc bất cứ người bệnh nào đều có thể sử dụng hộp chia thuốc theo liều để quản lý sử dụng thuốc một cách hiệu quả và an toàn, giúp tăng hiệu quả tuân thủ điều trị của người cao tuổi.

    Nhưng cần chú ý đối với những người cao tuổi đã suy yếu hoạt động nhận thức, suy giảm hoạt động hằng ngày thì cần có sự trợ giúp của người thân, con cái. 

    Ngoài ra cần chú ý, việc phân thuốc theo liều cho bệnh nhân cần được thực hiện theo từng ngày tránh tình trạng phân liều cả tuần, cả chu trình điều trị vì có thể ảnh hưởng đến chất lượng thuốc, hiệu quả điều trị cũng như tiềm ẩn nhiều hơn các nguy cơ mất an toàn cho người cao tuổi.

  • Khán giả :
    Có những đường dùng thuốc nào và đường dùng thuốc nào tiềm ẩn nhiều nguy cơ cho người bệnh?

    TS.BS Thân Hà Ngọc Thể :

    Việc dùng thuốc ở bất cứ dạng nào cũng tiềm ẩn nguy cơ dị ứng thuốc gây ra các phản ứng phản vệ hoặc giống phản vệ dù là uống, tiêm hay xông...

    Khi so sánh giữa các đường dùng thuốc thì, việc sử dụng thuốc qua đường tiêm sẽ tiềm ẩn nhiều nguy cơ hơn. Vì thuốc đã xâm nhập vào đường máu thì không thể loại trừ được mà phải sử dụng các thuốc đối kháng và phản ứng phụ cũng nặng nề hơn. Do đó đường tiêm mạch phải được thực hiện ở bệnh viện, còn với trường hợp tại nhà thì phải có nhân viên y tế chăm sóc mới được phép sử dụng.

  • TS.BS Thân Hà Ngọc Thể

    - Trưởng Bộ môn Lão khoa – Khoa Y – ĐHYD TPHCM - Phó Trưởng Bộ môn Chăm sóc giảm nhẹ – Khoa Y – ĐHYD TPHCM - Trưởng Khoa Lão - Chăm sóc giảm nhẹ - BV ĐHYD TPHCM

  • BS.CKII Lâm Nguyễn Nhã Trúc

    Trưởng Khoa Chăm sóc sức khỏe theo yêu cầu, Bệnh viện Chợ Rẫy

Nội dung câu hỏi
Tin liên quan
Truyền hình trực tuyến: Chung sống an toàn với dịch bệnh
Suckhoedoisong.vn - Báo điện tử Sức khỏe&Đời sống tổ chức buổi tư vấn truyền hình trực tuyến với chủ đề “Chung sống an toàn với dịch bệnh” vào 14h30 thứ Sáu, ngày 22/05/2020. Chương trình được phát trực tiếp trên báo điện tử Suckhoedoisong.vn, trên kênh Youtube và fanpage Facebook của báo Sức khoẻ & Đời sống.
Truyền hình trực tuyến: Bảo vệ sức khỏe người cao tuổi mùa nắng nóng
SKĐS - Báo điện tử Sức khỏe&Đời sống tổ chức buổi tư vấn truyền hình trực tuyến với chủ đề “Bảo vệ sức khỏe người cao tuổi mùa nắng nóng” vào 16h00 thứ Sáu, ngày 15/05/2020. Chương trình được phát trực tiếp trên báo điện tử Suckhoedoisong.vn, trên kênh Youtube và fanpage Facebook của báo Sức khoẻ&Đời sống.
Truyền hình trực tuyến: Giải pháp xây dựng khối cơ, tăng cường sức khoẻ và sức đề kháng
SKĐS - Báo điện tử Sức khỏe&Đời sống tổ chức buổi tư vấn truyền hình trực tuyến với chủ đề "Giải pháp xây dựng khối cơ, tăng cường sức khoẻ và sức đề kháng” vào 15h00 thứ Tư, ngày 06/05/2020. Chương trình được phát trực tiếp trên báo điện tử Suckhoedoisong.vn, trên kênh Youtube và fanpage của báo Sức khoẻ&Đời sống.
Truyền hình trực tuyến: Giải pháp giúp người mắc bệnh lý nền sống vui khoẻ
SKĐS - Báo điện tử Sức khỏe&Đời sống tổ chức buổi tư vấn truyền hình trực tuyến với chủ đề “Giải pháp giúp người bị mắc bệnh lý nền sống vui khoẻ ” vào 15h00 thứ Ba, ngày 21/04/2020. Chương trình được phát trực tiếp trên báo điện tử Suckhoedoisong.vn, trên kênh Youtube và fanpage của báo Sức khoẻ&Đời sống.
Truyền hình trực tuyến: Tăng cường sức khỏe - Giữ vững tinh thần - Vượt qua đại dịch
SKĐS - Báo điện tử Sức khỏe&Đời sống tổ chức buổi tư vấn truyền hình trực tuyến với chủ đề “Tăng cường sức khỏe - Giữ vững tinh thần - Vượt qua đại dịch” vào 15h00, Thứ Hai, ngày 13/04/2020. Chương trình được phát trực tiếp trên báo điện tử Suckhoedoisong.vn, trên kênh Youtube và fanpage của báo Sức khoẻ&Đời sống.
Tin chân bài
CHUYÊN ĐỀ
Bình luận
  • Tạ Duy Đức (0366347985)
    Rất hoan nghênh ! Tôi bị 3 bệnh mãn tính : COPD, xơ vũa động mạch, tê bì xương khớp . Nhưng không phải bệnh truyền nhiễm, nên chỉ muốn chữ bệnh tại nhà. hàng ngày tôi phải uống nhiều thứ thuốc tây y và đông y (Thực phảm chức năng) Rát cần sự hướng dẫn qua buổi truyền hình trực tuyến này !
TIN CÙNG CHUYÊN MỤC
Xem thêm