Truyền hình trực tuyến: Giúp chị em thích ứng với biến đổi tâm lý tuổi trung niên

Suckhoedoisong.vn - Báo điện tử Sức khỏe&Đời sống tổ chức buổi tư vấn truyền hình trực tuyến với chủ đề “Giúp chị em thích ứng với biến đổi tâm lý tuổi trung niên” vào 15h00, thứ Sáu, ngày 24/8/2018. Chương trình được phát trực tiếp trên báo điện tử Suckhoedoisong.vn, trên kênh Youtube và fanpage của báo Sức khoẻ&Đời sống.

Mời các bạn theo dõi video của chương trình:

Trung  niên là giai đoạn mà những người trưởng thành đã đạt đến đỉnh cao của sự nghiệp, gia đình cũng như những mối quan hệ trong xã hội, thế nhưng như một quy luật tất yếu của tự nhiên, cũng ở thời điểm này, sức khỏe và tâm sinh lý của con người sẽ có nhiều thay đổi.

Một nghiên cứu của BV Từ Dũ (TP.HCM) cho thấy, tỷ lệ trầm cảm ở phụ nữ quanh tuổi mãn kinh tại Việt Nam lên đến 38%. Ở giai đoạn này, người phụ nữ thường đi kèm các rối loạn khác như khó ngủ (65,4%); hay quên (57,7%); triệu chứng tiết niệu (56,2%), lo âu (50,8%). Một số người còn có triệu chứng rối loạn vận mạch như bốc hỏa, đổ mồ hôi đêm, tim đập nhanh…

Thay đổi tâm lý tuổi trung niên là giai đoạn bất kì ai cũng đều phải trải qua, tuy nhiên đặc biệt ở phụ nữ. Hội chứng tiền mãn kinh và mãn kinh khiến cơ thể chị em phải trải qua những biến động lớn về sức khỏe, tâm lý và tinh thần. Biểu hiện thường thấy nhất ở phụ nữ tuổi trung niên  là sự thay đổi thể chất, xuất hiện các triệu chứng như đau xương khớp, thừa cân, hiện tượng mất ngủ, buồn chán, cáu gắt, thờ ơ chán  chường với cuộc sống, một số người bị trầm cảm, thậm chí nghĩ đến cái chết…

Để giúp chị em có được những kiến thức nhằm thích ứng sự thay đổi tâm lý lứa tuổi và vượt qua giai đoạn "khủng hoảng" tuổi trung niên, Báo điện tử Sức khỏe&Đời sống – Suckhoedoisong.vn tổ chức buổi tư vấn truyền hình trực tuyến với chủ đề “Giúp chị em thích ứng với biến đổi tâm lý tuổi trung niên”.

Khách mời tham gia chương trình gồm:

BS Trịnh Tất Thắng – Giám đốc BV Tâm Thần TP.Hồ Chí Minh



TS.BS Lê Thị Thu Hà – Trưởng khoa Sản N1, Bệnh viện Từ Dũ


Dẫn chương trình: Ths.BS Nguyễn Hồ Vĩnh Phước


Chương trình được truyền hình trực tuyến trên Suckhoedoisong.vn, trên kênh Youtube và fanpage của Báo Sức khoẻ&Đời sống bắt đầu từ vào 15h00, thứ Sáu, ngày 24/8/2018. Bạn đọc có thể gửi câu hỏi về tòa soạn ngay từ bây giờ theo địa chỉ:

Email: bandientuskds@gmail.com

Hoặc gọi theo số 024 6661 8272 trong thời gian diễn ra chương trình

Hoặc điền vào mẫu phía dưới trang.

Trong mỗi chương trình chúng tôi cũng sẽ có những câu hỏi tương tác tới khán giả và những khán giả có câu trả lời chính xác và nhanh nhất, đồng thời like và share thông tin của chương trình sẽ nhận được những phần quà.

Báo điện tử Sức khoẻ&Đời sống (Suckhoedoisong.vn) trân trọng cảm ơn BS Trịnh Tất Thắng – Giám đốc BV Tâm Thần TP.HCM; TS.BS Lê Thị Thu Hà – Trưởng khoa Sản N1, Bệnh viện Từ Dũ đã nhận lời tham gia chương trình.

Mời độc giả tham gia chương trình tương tác truyền hình trực tuyến

Khán giả tương tác với chương trình:
1. Like Fanpage Báo Sức khoẻ và đời sống
2. Share link sự kiện của chương trình.
3. Trả lời câu hỏi của chương trình chính xác và nhanh nhất.

Những khán giả có câu trả lời chính xác nhất và nhanh nhất sẽ được chúng tôi công bố và nhận được những phần thưởng từ chương trình.

Câu hỏi tương tác 1:

Biểu hiện nào không phải là triệu chứng thường thấy trong giai đoạn tiền mãn kinh của phụ nữ trung niên?

A – Bốc hỏa,  vã mồ hôi

B - Buồn nôn, đau bụng kinh

C - Đau mỏi cơ và khớp

D – Nhức đầu

Đáp án đúng: B

Chúc mừng bạn Thế Tông đã nhận được phần thưởng của chương trình.

Câu tương tác số 2:

Những cách nào sau đây giúp bạn có thể thích ứng với những thay đổi tâm lý tuổi trung niên?

A-Theo dõi những thay đổi nội tiết

B- Tập thể dục phù hợp với sức khoẻ và thể trạng

C-Ngủ đủ giấc

D-Có chế độ ăn uống khoa học

E- Tất cả các phương án trên

Đáp án đúng : E

Chúc mừng bạn Trịnh Tuyết Nhung đã nhận được phần thưởng của chương trình


Trân trọng cảm ơn nhãn hàng GRANDAXIN - Thuốc giảm lo âu và điều trị rối loạn tâm thần đã đồng hành cùng chương trình.

Thiên Chương

NỘI DUNG CÂU HỎI GIAO LƯU :
MC - ThS. BS. Nguyễn Hồ Vĩnh Phước
Nhiều phụ nữ đang vui vẻ lạc quan thì khi bước vào tuổi trung niên, thậm chí có người chỉ mới ngoài tuổi 35 đã đột nhiên mắc phải chứng trầm cảm, lo lắng, mất ngủ, tâm tính thay đổi. Số khác lại bị đau lưng, biếng ăn, có người lại tăng cân rất nhanh. Xin hỏi các bác sĩ, điều gì đã khiến nhiều phụ nữ trung niên thay đổi như vậy?
TS.BS. Lê Thị Thu Hà :

Ta biết rằng, khi mình đang còn trẻ dưới tuổi 30, phụ nữ thường rất tươi vui, sức khỏe dồi dào, tràn đầy sinh lực. Mọi sự tốt đẹp. Nhưng đến trên 30 tuổi, chị em phụ nữ bắt đầu thay đổi, với nhiều chiều hướng khác nhau. Đa phần chuyển biến theo chiều hướng mệt mỏi hơn, nóng gắt hơn, dễ cáu giận, toát mồ hôi, đau lưng, nhức đầu, buồn nôn... Tại sao như vậy?

Người phụ nữ có một hệ thống điều tiết nội tiết tố, trục hạ đồi - tuyến yên - buồng trứng, điều khiển sinh lý của người phụ nữ. Và tuổi tác liên quan mật thiết đến trục này. Đến một lúc nào đó, nhất là khi phụ nữ bước vào tuổi trung niên, trục này giảm dần hoạt động ảnh hưởng đến các loại nội tiết, đặc biệt nội tiết bị ảnh hưởng nhiều nhất là estrogen - nội tiết chi phối sắc xuân, sức sống của người phụ nữ. 

Estrogen do buồng trứng tiết ra bị giảm đi sẽ ảnh hưởng đến tất cả hoạt động, chức năng, tâm sinh lý và tác động tiêu cực đến chất lượng cuộc sống của người phụ nữ. 

Cho nên, người phụ nữ vào giai đoạn này sẽ thay đổi khá nhiều. 

 

BS. Trịnh Tất Thắng

 

Cuộc đời chúng ta có những giai đoạn phát triển. Bắt đầu tuổi 30, các biểu hiện lão hóa ngày càng bộc lộ rõ. Cũng như BS. Hà chia sẻ, trong các hoạt động của người phụ nữ, hormone (nội tiết tố) estrogen là hormone liên quan đến sắc đẹp, tạo nên vóc dáng người phụ nữ mềm mại, eo thon đẹp rồi các bộ phận sinh dục phát triển để chuẩn bị cho nhiệm vụ sinh nở cũng như chức năng thiêng liêng của người mẹ. 

Thế thì đến tuổi 30 bắt đầu giai đoạn lão hóa, hệ thống hormone từ từ giảm đi. Chính vì vậy, phụ nữ chúng ta thay đổi tính tình, sắc xuân dần dần nhạt nhòa đi. Tất cả những yếu tố này tác động đến người phụ nữ.

Người phụ nữ rất sợ tuổi già. Đàn ông có thể coi nhẹ điều đó hơn người phụ nữ. Tuổi già đối với người phụ nữ là một điều rất nặng nề và là một "stress" lớn trong cuộc đời. 

Đến tuổi 40, 50, người phụ nữ lại đối mặt với nhiều vấn đề trong cuộc sống như cha mẹ già nhiều bệnh tật; những đứa con trưởng thành chuẩn bị rời khỏi gia đình, cha mẹ; chuẩn bị về hưu... Stress chồng stress. 

Nói chung, tuổi trung niên rất phức tạp. Và theo thống kê của các nước châu Âu, tuổi 40 - 50 lại là độ tuổi dễ gây ra nhiều mâu thuẫn giữa vợ và chồng. Đây là cái đỉnh thứ hai sau cái đỉnh thứ nhất sau khi kết hôn 1,2 năm. Cho nên, có thể nói, tuổi trung niên là tuổi nhiều khó khăn đối với người phụ nữ. Từ đó, rất nhiều chứng bệnh xuất hiện như chúng ta vừa nêu. 

 

MC - ThS. BS. Nguyễn Hồ Vĩnh Phước
Có phải toàn bộ phụ nữ trung niên biến đổi tâm sinh lý là do họ đang trong giai đoạn tiền mãn kinh hoặc mãn kinh? Làm sao có thể phân biệt được trầm cảm do đến tuổi mãn kinh với trầm cảm do bệnh lý?
TS.BS. Lê Thị Thu Hà :

Sự thay đổi về tâm tính không phải chỉ xuất hiện ở tuổi tiền mãn kinh - mãn kinh, mà còn ở nhiều phụ nữ còn khá trẻ không liên quan đến tiền mãn kinh - mãn kinh. Nhiều yếu tố tác động, chẳng hạn như tuổi còn quá trẻ và trạng thái dễ bị kích động. Nhưng riêng đối với phụ nữ tiền mãn kinh - mãn kinh, sự thay đổi tâm tính bị ảnh hưởng nhiều hơn với tỷ lệ cao. Người ta ước tính khoảng 80 - 90% chị em phụ nữ bước vào tiền mãn kinh - mãn kinh có sự thay đổi về tâm tính là vì có sự thay đổi về nồng độ estrogen. 

Nhưng cũng có nhiều chị em vẫn tâm tính dễ chịu, vui vẻ khi bước vào giai đoạn này vì họ trải qua giai đoạn này một cách nhẹ nhàng. Vì vậy, nhiều nghiên cứu hiện nay đang được thực hiện để tìm hiểu xem làm cách nào phụ nữ trải qua giai đoạn này một cách nhẹ nhàng, không gây bực dọc cho chồng con và những người xung quanh. 

 

BS. Trịnh Tất Thắng

 

Làm sao có thể phân biệt được trầm cảm do đến tuổi mãn kinh với trầm cảm do bệnh lý?

Về nguyên nhân gây trầm cảm cũng đã khá rõ như ban nãy tôi trình bày khi người phụ nữ ở tuổi trung niên đối đầu với nhiều vấn đề khó khăn trong cuộc sống. 

Estrogen thật sự là một yếu tố "kích thích", giúp con người hưng phấn. Khi estrogen tăng, nhất là trong khi tiền mãn kinh - mãn kinh, có giai đoạn estrogen tăng cao đột ngột, tính nết con người cũng bị ảnh hưởng dẫn đến dễ nóng giận, bực bội, mất ngủ. Từ đó, người phụ nữ dễ nảy sinh xung đột. Chính vì vậy, một người phụ nữ có thể bị biến đổi tâm tính trở nên dế nóng nảy khó chịu, và trở thành một stress. 

Stress không được giải quyết sẽ dẫn đến trầm cảm, lo âu. Đó là bệnh bị ảnh hưởng trực tiếp bởi hormone bất thường, khi tăng khi giảm. 

Ngoài ra, chính trong độ tuổi này, nhiều bệnh tiềm ẩn bắt đầu bộc phát ra. Nhiều phụ nữ, ngày trước, đã từng bị những cơn trầm cảm hoặc rối loạn lo âu, trong những giai đoạn này, càng có điều kiện bùng phát. 

Để phân biệt, người phụ nữ cần được bác sĩ khám và hỏi han bệnh sử, thực hiện các xét nghiệm kiểm tra các hormone liên quan đến phụ nữ như estrogen, progesteron... Kết hợp cận lâm sàng và lâm sàng, chúng ta mới phân biệt được do hormone biến động hay do bệnh có từ trước hoặc do cả hai hoặc nhiều yếu tố kết hợp. 

MC - ThS. BS. Nguyễn Hồ Vĩnh Phước
Sự thay đổi nội tiết tố giữ vai trò như thế nào trong việc thay đổi cảm xúc, tâm tính của phụ nữ trung niên? Ở tuổi này thì có bao nhiêu nội tiết tố bị xáo trộn?
TS.BS. Lê Thị Thu Hà :

Trong tuổi trung niên, hoạt động buồng trứng giảm đi, không chỉ estrogen thay đổi mà còn một nội tiết nữa là progesteron. Progesteron xuất hiện và nồng độ tăng khi trứng rụng và phóng noãn. Do giai đoạn tiền mãn kinh - mãn kinh, trứng không rụng đều. Phụ nữ bước vào tuổi trung niên, có những chu kỳ có phóng noãn, có những chu kỳ không phóng noãn. Với những chu kỳ có phóng noãn, phụ nữ mới có progesteron; và ngược lại.

Ví dụ, mỗi tháng phụ nữ có một lần phóng noãn nên một năm thường có 12 chu kỳ khi còn trẻ, đến giai đoạn này, phụ nữ có thể chỉ có 3 - 4 lần phóng noãn thôi nên nồng độ chung của progesteron sẽ giảm đi.

Hai nội tiết estrogen và progesteron bị giảm đi đó lại liên quan rất nhiều đến các cơ quan của người phụ nữ, không riêng về tâm tính kể cả về da, vóc dáng, vòng ngực, vòng bụng... Và đặc biệt estrogen giảm liên quan đến một chất gọi là serotonin - một chất hoá học trong não có liên quan đến chứng trầm cảm. Khi serotonin giảm khiến người phụ nữ dễ u uất, không hưng phấn, dễ buồn, dễ chán, cảm thấy mệt mỏi, không có sức sống, mọi thứ xung quanh không có gì đáng vui vẻ.

 

MC - ThS. BS. Nguyễn Hồ Vĩnh Phước
Thưa hai bác sĩ, tại Bệnh viện Tâm Thần TP.HCM và Bệnh viện Từ Dũ, lượng phụ nữ đến khám ở độ tuổi tiền mãn kinh và mãn kinh có nhiều không và có trường hợp nào gây ấn tượng cho bác sĩ, bác sĩ có thể chia sẻ không?
BS Trịnh Tất Thắng :

Những năm gần đây, tỷ lệ các bệnh tâm thần, như rối loạn lo âu hay rối loạn trầm cảm, đến khám tại BV Tâm thần TP.HCM rất nhiều. Ước tính, mỗi ngày bệnh viện tiếp nhận và khám từ 800 - 1.000 bệnh nhân, tỷ lệ lo âu và trầm cảm lên đến 30 - 40%. Trong đó, nhiều chị em trong độ tuổi trung niên, tiền mãn kinh - mãn kinh tìm đến vì nhiều vấn đề khó khăn xảy ra. Ở tuổi này, thật sự còn một hormone nữa ảnh hưởng trực tiếp đến chuyện chăn gối hay các ham muốn tình dục của chị em phụ nữ, androgen cũng sụt giảm. 

Như BS. Hà đã đề cập đến một chất dẫn truyền thần kinh serotonin - một yếu tố giúp tăng khí sắc, tăng năng lượng, sức sống, tăng sự lạc quan - khi sụt giảm cũng ảnh hưởng nhiều đến tâm thần kinh của người phụ nữ. 

Ở góc độ bác sĩ tâm thần, nhiều trường hợp cũng cần phải được điều trị bằng thuốc làm tăng nồng độ serotonin lên, bên cạnh các liệu pháp điều trị và tư vấn bằng tâm lý. 

 

BS Lê Thị Thu Hà

 

Còn tại BV Từ Dũ, số lượng phụ nữ tiền mãn kinh - mãn kinh đến khám khoảng 20% trong tổng 2.000 - 2.5000 lượt khám/ngày vì những rắc rối thường gặp trong giai đoạn này:

- Khô âm đạo, quan hệ tình dục khó khăn

- Tiểu gắt

- Đau nhức mình mẩy, mệt mỏi

- Cơn bừng bốc hỏa

Đối với các chị em trầm cảm, rối loạn lo âu có lẽ đa phần thường đến khám ở BV Tâm Thần TP.HCM

Còn những trường hợp nào ấn tượng, khiến bác sĩ như tôi nhớ nhất... 

Tôi từng gặp một người phụ nữ làm công việc kinh doanh khá thành đạt. Đó là một người phụ nữ giỏi, thường đi các nước để giao dịch. Một ngày nọ, khi bắt đầu bước vào tuổi 40, 42, chị muốn vứt bỏ hết, không muốn tiếp tục công việc vì quá mệt mỏi. Gia đình vốn có truyền thống kinh doanh nên khó chấp nhận được việc bỏ ngang như vậy. 

Ban đầu, người chồng tưởng rằng vợ thất bại trong kinh doanh, nhưng thật ra không phải. Chị ấy dần đã có thay đổi rất nhiều trong cảm nhận của chính mình, cách cư xử trong gia đình. Nên người chồng nghi ngờ vợ đang rơi vào tuổi tiền mãn kinh - mãn kinh. Người chồng cũng có nhiều hiểu biết, nên đã đưa vợ đi khám và tìm nguyên nhân vì cảm thấy vợ mình có một sự thay đổi quá lớn, trước đây chị rất yêu nghề, mê say công việc kinh doanh. 

Trước đó, chị cũng đã đi khám nhiều nơi vì các khó chịu của mình. Ngoài khó chịu trong tâm trạng, chị còn có các triệu chứng như cơn bừng bốc hỏa, cáu gắt, đau lưng. 

Kết quả cho thấy, người phụ nữ này có sự thay đổi rõ ràng về nội tiết nên chúng ta có thể điều trị bằng cách bổ sung vì chị không có chống chỉ định. Chỉ trong vòng 3 tháng sau, người phụ nữ này hoàn toàn thay đổi, theo chiều hướng tích cực. Sau đó, cuộc sống của hai anh chị rất vui vẻ, nhẹ nhàng. 

 

MC - ThS. BS. Nguyễn Hồ Vĩnh Phước
Trong giai đoạn tiền mãn kinh, do sự thay đổi nội tiết, có một số phụ nữ cho biết có khoảng thời gian họ cảm thấy tràn trề sinh lực, như trẻ lại, mà nhiều người gọi là hồi xuân, vậy về y học lý giải điều này thế nào? Mãn kinh và hồi xuân cái nào đến trước? Giai đoạn “Hồi xuân” kéo dài bao lâu?
TS.BS. Lê Thị Thu Hà :

Tuổi "hồi xuân" là gì? "Hồi" có nghĩa là "trở lại", "xuân" đồng nghĩa với "trẻ, vui tươi". Tại sao người phụ nữ lại "hồi xuân" vui vẻ như thời trẻ và điều này xảy ra trong giai đoạn nào?

"Hồi xuân" xảy ra vào tuổi tiền mãn kinh trước khi mãn kinh có nghĩa là có sự sụt giảm nồng độ estrogen nhưng chưa nghiêm trọng, buồng trứng vẫn còn hoạt động. Đến lúc estrogen giảm đến một mức độ nào đó, giống như đèn dầu bỗng bùng sáng trước khi tắt, nồng độ estrogen đạt ngưỡng cao hơn lúc bình thường, trong khi nồng độ androgen giảm không tương xứng với nồng độ estrogen

Cho nên, sự thay đổi về tính cách của người phụ nữ, đặc biệt là ham muốn về tình dục thay đổi. Khi vào giai đoạn tiền mãn kinh - mãn kinh, người phụ nữ thường bị sụt giảm ham muốn tình dục vì khô rát âm đạo, nhưng vào giai đoạn "hồi xuân", người phụ nữ lại ham muốn nhiều hơn nhưng lại e ngại vì tâm lý "tuổi này mà còn ham muốn thì kỳ quá!" 

Hồi xuân đến trước mãn kinh, vẫn còn trong giai đoạn tiền mãn kinh. Khi đó, chu kỳ kinh nguyệt vẫn còn nhưng không còn đều nữa và bị rối loạn. Phụ nữ khi "hồi xuân" cần phải lưu ý vì vẫn còn khả năng mang thai. Mãn kinh là không còn kinh trong 12 tháng liên tục. 

Giai đoạn hồi xuân thường kéo dài từ 2 - 5 năm. Nhiều phụ nữ muốn kéo dài giai đoạn hồi xuân này dài hơn nữa. Nhưng chỉ có khoảng 50 - 60% phụ nữ trải qua giai đoạn hồi xuân, còn lại người phụ nữ bước vào giai đoạn tiền mãn kinh rồi từ từ bước luôn vào giai đoạn mãn kinh. 

Biểu hiện hồi xuân:

- Trẻ ra, thích chưng diện hơn, thích "nhí nhảnh", thích quần áo màu sắc như thời trẻ

- Năng động hơn

- Nhõng nhẽo hơn

 

BS. Trịnh Tất Thắng

 

Vai trò của người chồng giúp người phụ nữ của cuộc đời mình như thế nào trong giai đoạn "hồi xuân"?

 

Đây cũng là giai đoạn quan trọng của người phụ nữ nên trách nhiệm của người đàn ông là làm sao "kéo dài tuổi hồi xuân" cho người phụ nữ như động viên, "nịnh" để người phụ nữ ăn mặc đẹp hơn vì đó là giai đoạn hết sức hạnh phúc đối với người phụ nữ. 

 

BS. Thu Hà

 

Làm sao kéo dài tuổi "hồi xuân" vì đây là giai đoạn hạnh phúc, vui vẻ nhìn cuộc đời và mọi người xung quanh?

 

- Vì estrogen đóng vai trò quan trọng trong cuộc sống của người phụ nữ, nên giai đoạn này, bổ sung là cần thiết. 

- Tham gia vào các hoạt động như hội nhóm, tập thể, tham gia vào các hoạt động xã hội; vận động để nâng cao sức khỏe 

- Dinh dưỡng: Chế độ ăn đầy đủ chất, không nên ăn uống kham khổ, kiêng khem nhiều quá; bảo đảm đầy đủ chất khoáng và vitamin 

- Kiểm soát cân nặng để tránh tình trạng dư cân - béo phì, dễ dẫn đến tự ti về cơ thể 

- Sống lạc quan

- Tự mình phải biết chăm chút bản thân mình. Chính sự chăm chút giúp người phụ nữ yêu đời hơn. Khi nâng niu bản thân, người phụ nữ sẽ càng đề cao ý tưởng người khác "ngưỡng mộ" chính mình và sẽ càng cảm thấy hạnh phúc hơn

- Ngoài ra, hoạt động tình dục cũng ảnh hưởng khá nhiều đến giai đoạn này. Chị em phụ nữ cũng không nên ngại ngần gì khi sử dụng các hỗ trợ trong chuyện chăn gối như thuốc bôi trơn hoặc đặt thuốc. Chị em cần mạnh dạn đến gặp bác sĩ và trình bày các rắc rối của bản thân trong giai đoạn đó. Người ta ghi nhận nếu tần suất giao hợp của hai vợ chồng đều đặn cũng giúp kéo dài tuổi hồi xuân. 

MC - ThS. BS. Nguyễn Hồ Vĩnh Phước
Những triệu chứng thường thấy nhất của những phụ nữ ở độ tuổi tiền mãn kinh là gì? Có người mãn kinh đến sớm, nhưng cũng có người mãn kinh đến muộn. Điều này có ảnh hưởng gì tới sức khỏe không thưa các chuyên gia?
TS.BS. Lê Thị Thu Hà :

Triệu chứng thông thường:

- Cơn bừng bốc hỏa, nóng nảy, bứt rứt trong người trong khi người khác cảm thấy thời tiết bình thường; vã mồ hôi

- Khó ngủ

- Rối loạn kinh nguyệt do buồng trứng hoạt động không đều, chu kỳ phóng noãn lúc có lúc không. Nội tiết bị ảnh hưởng tác động lên nội mạc tử cung nên dễ gây ra: rong kinh hoặc rong huyết, kinh thưa, cường kinh 

- Tâm lý, tính tình: dễ cáu gắt, nóng giận; có người rơi vào trầm cảm

- Tiểu nhắt

- Giao hợp đau do khô âm đạo

- Đau lưng, loãng xương...

Nhiều người rơi vào giai đoạn tiền mãn kinh sớm, nhưng cũng có người rơi vào giai đoạn tiền mãn kinh muộn. Và nó ảnh hưởng đến sức khỏe như thế nào? 

Tiền mãn kinh là giai đoạn chuyển tiếp từ những năm tháng "tuổi trẻ" với các chu kỳ kinh nguyệt bình thường cho đến mãn kinh, không còn kinh nguyệt nữa. Tiền mãn kinh thường xuất hiện ở độ tuổi 45 - 50. 

Nếu tiền mãn kinh xuất hiện trước 40 tuổi gọi là tiền mãn kinh sớm và nếu sau 60 tuổi thì gọi là muộn. 

Tiền mãn kinh sớm sẽ tác động khá nhiều đến sức khỏe của người phụ nữ bởi vì sự sụt giảm nội tiết, trong đó có estrogen, ảnh hưởng lên nhiều cơ quan và chức năng của người phụ nữ. Quá sớm cũng như cung cấp không đủ dưỡng chất cho cây, cái cây sẽ bị "khô" sớm.

Con người cũng vậy, tiền mãn kinh sớm sẽ bị loãng xương sớm, dễ bị đột quỵ, khô âm đạo sớm, tính khí thất thường sớm ảnh hưởng đến công việc, quan hệ trong gia đình...; thậm chí ảnh hưởng đến cả răng. Nhiều phụ nữ tiền mãn kinh sớm, răng yếu hơn dễ bị rụng răng, thị lực cũng giảm đi, nguy cơ cao dễ mắc các bệnh tim mạch. 

Những người dễ bị mãn kinh sớm là những người:

- Nghiện hút thuốc lá

- Lạm dụng các chất kích thích như rượu bia

- Thức khuya nhiều quá

- Đang điều trị bệnh gây ảnh hưởng đến nội tiết

- Bị cắt tử cung hay buồng trứng sớm; hoặc hóa trị hay xạ trị...

Tiền mãn kinh - mãn kinh muộn, điều gì sẽ xảy ra? 

Buồng trứng hoạt động dài sau 60 mới được "nghỉ ngơi", sức khỏe tốt hơn như bộ xương khỏe hơn, não minh mẩn hơn, có thể làm việc kéo dài mà không cảm thấy mệt mỏi, ít mắc bệnh tim mạch hơn... 

 

BS. Trịnh Tất Thắng

 

Nói chung, các hormone sinh dục nữ tác động giúp hệ cơ - xương - khớp khỏe mạnh, hệ tim mạch hoạt động đều đặn... Nên khi bị giảm sút, cơ thể người phụ nữ chịu nhiều tác động tiêu cực.  

MC - ThS. BS. Nguyễn Hồ Vĩnh Phước
Trong cuộc sống, có nhiều thói quen sinh hoạt như ăn uống không điều độ, không tập thể dục, béo phì…. những điều này có ảnh hưởng tới thời kỳ mạn kinh của phụ nữ không, có làm triệu chứng mãn kinh nặng hơn không? Muốn biết chính xác một người bắt đầu bước vào thời kỳ mạn kinh nên khám ở đâu? Bác sĩ sản phụ khoa, bác sĩ tâm lý, bác sĩ chuyên khoa thần kinh hay bác sĩ nội tiết?
TS.BS. Lê Thị Thu Hà :

Chế độ dinh dưỡng ảnh hưởng như thế nào đến tình trạng tiền mãn kinh - mãn kinh, làm nặng thêm hay nhẹ đi các triệu chứng tiền mãn kinh - mãn kinh? 

Dinh dưỡng tác động khá lớn lên hậu quả của tiền mãn kinh - mãn kinh. Ví dụ, trong khẩu phần ăn thiếu canxi, tình trạng loãng xương ở giai đoạn tiền mãn kinh - mãn kinh sẽ nặng hơn. Chế độ ăn thiếu khoáng chất và vitamin, da dẻ dễ bị chảy xệ hơn. Không tập thể dục, cơ thể trở nên yếu ớt hơn và đau nhức nhiều hơn. Con người thụ động một chỗ, máu huyết không lưu thông cũng ảnh hưởng đến vấn đề về tim mạch. 

Cuộc sống, chế độ dinh dưỡng, thói quen vận động đều ảnh hưởng đến sức khỏe của người phụ nữ nói chung và giai đoạn tiền mãn kinh - mãn kinh nói riêng. Vì vậy, nếu người phụ nữ bước vào giai đoạn trung niên muốn khỏe mạnh cần một lối sống lành mạnh, tích cực, dinh dưỡng phù hợp. 

 

BS. Trịnh Tất Thắng

 

Tùy từng mức độ của từng người. Nếu triệu chứng nhẹ nhàng, người phụ nữ có thể đến gặp bác sĩ sản phụ khoa hoặc bác sĩ nội tiết. Còn những trường hơp mà hội chứng trầm cảm hoặc rối loạn lo âu quá nặng nề, bệnh nhân nên đến các bác sĩ chuyên khoa tâm thần và cũng nên gặp các nhà tâm lý. Bởi vì, tuổi trung niên của phụ nữ phải đối mặt với nhiều vấn đề để có những hỗ trợ giúp người phụ nữ vượt quá giai đoạn tương đối khó khăn này. 

MC - ThS. BS. Nguyễn Hồ Vĩnh Phước
Thưa bác sĩ, theo lý thuyết, tiền mãn kinh bắt đầu từ tuổi nào và thường kéo dài trong bao lâu? Tuổi mãn kinh thường bắt đầu khi nào? Độ tuổi nào được cho là mãn kinh sớm? Những nguyên nhân nào có thể khiến quá trình tiền mãn kinh và mãn kinh đến sớm?
TS.BS. Lê Thị Thu Hà :

Độ tuổi tiền mãn kinh - mãn kinh trung bình rơi vào giai đoạn 45 - 50. Mãn kinh sớm xảy ra trước 40 tuổi và liên quan đến hoạt động của buồng trứng suy giảm hay còn gọi là suy buồng trứng sớm. Nguyên nhân:

- Bệnh lý của người phụ nữ liên quan đến hoạt động buồng trứng, như phẫu thuật cắt buồng trứng

- Chế độ ăn, sinh hoạt không điều độ 

- Tiền sử gia đình: Mẹ hay chị gái mãn kinh sớm

- Bị suy dinh dưỡng hoặc làm việc kiệt sức, không có thời gian nghỉ ngơi

Chúng ta cần có một lối sống lành mạnh ngay từ khi còn trẻ để giúp hạn chế tình trạng tiền mãn kinh - mãn kinh đến sớm. 

 

MC - ThS. BS. Nguyễn Hồ Vĩnh Phước
Rối loạn tiền mãn kinh dẫn đến chứng căng thẳng, trầm cảm, buồn chán lo âu ở tuổi trung niên được điều trị như thế nào? Các loại thuốc dùng điều trị rối loạn tâm thần thường là thuốc gì, chúng được khuyến cáo sử dụng ra sao. Ai là những người không nên dùng thuốc?
BS Trịnh Tất Thắng :

Ngoài những điều trị thay thế nội tiết thường được chỉ định điều trị bởi các bác sĩ sản phụ khoa hoặc bác sĩ nội tiết, những trường hợp rơi vào trạng thái trầm cảm hoặc rối loạn lo âu, chúng ta phải điều trị như bệnh nhân mắc bệnh rối loạn trầm cảm hay rối loạn lo âu theo các phác đồ điều trị đã được hướng dẫn. 

Chúng ta hiện nay có một thuận lợi là nhóm thuốc điều trị chống trầm cảm có thể giải quyết cả trầm cảm lẫn rối loạn lo âu. Trước đây, nhóm thuốc điều trị trầm cảm có thể gây lờ đờ, hoặc gây ra quen và lờn thuốc. Thuốc chống trầm cảm hiện nay hiệu quả điều trị rất tốt đối với cả trầm cảm và lo âu.

Về mặt điều trị, chúng ta cần điều trị với một thời gian đầy đủ đối với các bệnh nhân bị hội chứng trầm cảm hoặc rối loạn lo âu, từ 9 tháng đến 1 năm. Nếu chúng ta điều trị ngắn ngày, hiệu quả không đạt được và thậm chí còn dẫn đến nguy cơ tái phát. 

Bên cạnh đó, chị em phụ nữ khi bước vào tuổi trung niên cần phải có những thông tin từ các nhà chuyên môn để nắm được diễn tiến tâm sinh lý, các bệnh thực thể và các triệu chứng của nó, cũng như các dấu chứng về tâm thần, tinh thần. Khi đó, người phụ nữ có thể hình dung được phương hướng, biện pháp giúp bản thân vượt qua dễ dàng và bớt bị động. 

Tôi cũng gặp không ít trường hợp thiếu thông tin, thậm chí là không có thông tin, dịch vụ y tế thiếu... Bệnh nhân không biết mình mắc cái chứng gì. Chính điều đó càng dấn thêm những khó khăn trong giai đoạn trung niên của người phụ nữ.

MC - ThS. BS. Nguyễn Hồ Vĩnh Phước
Ngoài việc điều trị bằng thuốc, những phụ nữ trung niên phải làm gì đề thích ứng với những thay đổi của cơ thể? Chế độ dinh dưỡng có vai trò như thế nào trong điều trị?
TS.BS. Lê Thị Thu Hà :

Ngoài việc sử dụng thuốc, phụ nữ tuổi trung niên sẽ có những cách hỗ trợ bản thân vượt qua giai đoạn này, giúp cơ thể khỏe mạnh hơn:

- Giữ tinh thần lạc quan, tươi vui: Tự tìm nguồn vui, tham gia công tác xã hội, rủ bạn bè đi xem kịch, coi một bộ phim... 

- Tập thể dục với các môn nhẹ nhàng như đi bộ, bơi lội, yoga, nhóm khiêu vũ... Cuộc sống cần vận động và di chuyển. 

- Tránh các chất kích thích: thuốc lá, rượu bia... 

- Không nên thức khuya, không nên làm việc quá sức

- Kiểm soát stress, không nên làm mình căng thẳng quá mức

- Dinh dưỡng đầy đủ và hợp lý: Không nên ăn quá nhiều nhưng phải ăn đầy đủ chất. Những chất cần bổ sung trong giai đoạn này bao gồm: canxi (sản phẩm sữa hay thủy hải sản), rau và trái cây tươi, các loại vitamin. Không nên dùng nhiều muối, vì quá nhiều muối sẽ làm thải canxi ra ngoài dẫn đến tình trạng loãng xương. Không nên dùng nhiều đường vì có thể dẫn đến nguy cơ đái tháo đường. Tuổi trung niên cũng là tuổi dễ mắc căn bệnh mạn tính này. 

- Uống nhiều nước và ăn nhiều chất xơ

- Các mối quan hệ, đặc biệt trong quan hệ vợ chồng: Không nên quá "kiêng" vì e ngại không nên quan hệ tình dục trong lứa tuổi này. Đây là một trong những phương pháp giúp cuộc sống của người phụ nữ ở tuổi này tốt đẹp hơn. 

MC - ThS. BS. Nguyễn Hồ Vĩnh Phước
Thưa các chuyên gia, có thể làm chậm quá trình bước vào tuổi mãn kinh không? Làm cách nào để chuẩn bị tâm lý và sức khỏe để người phụ nữ vượt qua thời kỳ này một cách nhẹ nhàng?
BS Trịnh Tất Thắng :

Những biện pháp làm chậm lại quá trình tiền mãn kinh - mãn kinh đã được BS. Thu Hà đề cập ở trên. 

Cuộc sống cần có một đam mê để kéo dài sự tươi trẻ và hỗ trợ về mặt tinh thần được thoải mái hơn. Quan trọng nhất, người phụ nữ nên sinh hoạt chăn gối một cách đều đặn. Nhờ đó, người phụ nữ có thể làm chậm quá trình mãn kinh. 

Nguyễn Văn Điệp (Định Quán, Đồng Nai)
Xin chào các bác sĩ, vợ tôi năm nay 40 tuổi, không hiểu sao trong gần một năm trở lại đây, cô ấy nhìn mọi thứ với cách tiêu cực, thường xuyên nghĩ đến những điều xấu, rất hay cáu gắt, dễ xúc động. Liệu có phải vợ tôi đã bắt đầu bước vào trầm cảm giai đoạn tiền mãn kinh? Tôi phải làm sao để giúp vợ mình?
BS Trịnh Tất Thắng :

Những triệu chứng vừa nêu không đủ, nhưng cũng đưa ra một số vấn đề về chứng trầm cảm. Ví dụ, một người phụ nữ bước vào tuổi trung niên tự nhiên nhìn cái gì cũng tiêu cực là một trong những đặc trưng của bệnh trầm cảm. 

Đối với trầm cảm, người ta thường nhìn thấy mặt trái của vấn đề mà thường không bao giờ nhìn thấy mặt tích cực; nhìn tương lai rất ảm đạm, không tích cực. Ngoài ra, sức khỏe giảm sút. 

Nếu có thêm những triệu chứng như mất ngủ hoặc ngủ nhiều, ăn ít hoặc ăn nhiều, hoặc không thể làm việc được nữa, thú vui không còn, có những suy nghĩ còn tiêu cực hơn nữa như nghĩ đến sự chết chóc... Như vậy, chúng ta mới có thể chẩn đoán. 

Nếu có những biểu hiện như nêu trên trong thời gian chỉ cần 2 tuần thôi, đủ để chẩn đoán chị ấy mắc chứng trầm cảm. 


Trần Thị Mỹ (Hóc Môn – TP.HCM).
Thưa bác sĩ, tôi mới 33 tuổi nhưng đã có dấu hiệu rối loạn kinh nguyệt. Trước đây tôi có kinh đều đặn nhưng một năm trở lại đây có khi hơn 2 tháng mới có kinh một lần. Chẳng nhẽ mới ngoài ba mươi mà tôi đã tiền mãn kinh? Giờ tôi muốn biết chính xác thì phải làm sao?
TS.BS. Lê Thị Thu Hà :

Theo câu hỏi, chị Mỹ có sự thay đổi rối loạn kinh nguyệt ở tuổi 33 mà trước đó chu kỳ kinh của chị bình thường. Rối loạn kinh nguyệt có thể do nhiều nguyên nhân:

- Do thông tin trong câu hỏi này chưa được đầy đủ, nên không biết chị có thay đổi gì về cuộc sống hay không. Nhiều khi thay đổi lối sống cũng làm ảnh hưởng đến kinh nguyệt

- Hoặc là chị có đang điều trị bệnh gì khác hay không? Thuốc điều trị bệnh có thể gây ảnh hưởng đến chu kỳ kinh nguyệt

- Chị có gặp phải vấn đề gì buồn rầu hay không? 

- Hoặc thay đổi này có thể liên quan đến vấn đề tiền mãn kinh

Nếu đã loại trừ hết các nguyên nhân và để biết chắc rối loạn kinh nguyệt có liên quan đến vấn đề tiền mãn kinh hay không, chị nên đi khám để bác sĩ đánh giá hết toàn bộ sức khỏe, hỏi kỹ hơn về bệnh sử của chị. 

Nhưng nếu chị rơi vào tiền mãn kinh ở tuổi này thật sự đúng là sớm. 

Độc giả ở Tiền Giang
(xuanmainguyen@gmail.com)
Không hiểu sao gần một năm nay tôi không thể ngủ ngon. Đặc biệt hơn một tháng trở lại đây tôi gần như không ngủ được. Thêm nữa, tôi nhìn gì cũng không thấy thèm và rất chán ăn. Liệu đây có phải là dấu hiệu của tiền mãn kinh không? Tôi đã đi khám bác sĩ thần kinh và được cho uống thuốc để ngủ nhưng cũng không sao chợp mắt. Xin bác sĩ tư vấn giúp. Trân trọng cảm ơn.
BS Trịnh Tất Thắng :

Chứng mất ngủ có trong giai đoạn tiền mãn kinh - mãn kinh. Nếu mất ngủ do tác động của hormone, và không có chống chỉ định, chúng ta có thể dùng liệu pháp hormone thay thể.

Nói đến mất ngủ, nhiều nguyên nhân gây ra:

- Bệnh mạn tính gì khác như đau mạn tính, bệnh tim mạch, tiểu đường, cao huyết áp... 

- Khi tất cả những biểu hiện về các bệnh mạn tính không có, chúng ta có thể nghĩ đến vấn đề tâm lý

Chữa mất ngủ có nhiều phương pháp, có thể là thư giãn có thể là tập yoga, tập thở; hoặc dùng thuốc. 

Thuốc, tôi không biết chị uống thuốc gì. Nhiều thuốc giúp điều trị mất ngủ từ đông y đến tây y. Do đó, chị nên đến các bác sĩ thần kinh hoặc tâm thần để được kiểm tra và cho thuốc thích hợp. Uống thuốc cũng phải uống cho đúng liều. Nếu thuốc chị đang dùng không thể giải quyết vấn đề, rất nhiều thuốc khác có thể thay thế. 

Thủy – Bà Rịa Vũng Tàu
Thưa bác sĩ, tiền mãn kinh xảy ra khi cơ thể có sự thay đổi. Vậy có trường hợp nào kéo dài tình trạng cáu gắt, bốc hỏa đến cả thời kỳ mãn kinh không? Bản thân tôi năm nay đã ngoài 50 mà vẫn bóng bừng ở mặt và ngực mỗi sáng. Tôi cũng rất dễ “nổi điên” và kiềm chế kém hơn trước. Giờ tôi phải làm sao?
TS.BS. Lê Thị Thu Hà :

Theo câu hỏi của chị Thủy, cơn bừng bốc hỏa, cáu gắt khiến chị muốn "nổi điên" kéo dài đến khi chị 50 tuổi, tôi không biết khởi phát của các triệu chứng này vào năm nào, cách đây bao lâu. Lúc đó, chị bao nhiêu tuổi? 

Nhưng triệu chứng tiền mãn kinh có thể kéo dài đến 10 năm từ khi bắt đầu giai đoạn tiền mãn kinh cho đến khi rơi vào tình trạng mãn kinh. Hiện tại, tôi không biết chị đã mãn kinh chưa hay bây giờ thỉnh thoảng chị vẫn vài tháng có kinh một lần. Mãn kinh được định nghĩa là liên tục 12 tháng chị hoàn toàn không có kinh. 

Hiện nay, chị gặp khó khăn trong cuộc sống, khó chịu trong sinh hoạt, dễ cáu gắt, tốt nhất chị nên đến bác sĩ sản phụ khoa khám về tình trạng này. Và nếu cần thiết, bác sĩ sản phụ khoa có thể giới thiệu chị sang chuyên khoa tâm thần kinh của BS. Thắng, phối hợp điều trị làm sao cho cuộc sống của chị có chất lượng hơn. 

Bạn đọc (43 tuổi, HCM)
Kính chào bác sĩ Thắng, em 43 tuổi. Trước đây em là người lạc quan nhưng khoảng 3 năm trở lại đây em không tự tin nữa. Chuyện lớn chuyện nhỏ em đều lo âu và cứ nghĩ ngợi, kém tập trung tới mức chạy xe đâm vào người đi trước. Xin bác sĩ tư vấn?
BS Trịnh Tất Thắng :

Đột nhiên nghĩ đến những chuyện tiêu cực, buồn, không tập trung chú ý có thể do nhiều nguyên nhân. Nhưng ở trường hợp của chị, bước vào tuổi 43, thường đã vào giai đoạn tiền mãn kinh. Vì vậy, có thể do lượng hormone biến đổi, giảm sút, sinh ra những triệu chứng đó. 

Hoặc giả là do bệnh rối loạn lo âu xuất hiện ở độ tuổi trung niên này. Với một số thông tin còn rất hạn chế như thế, tôi chưa thể đưa ra một nhận định hoặc chẩn đoán chính xác. Tôi cần thêm những thông tin khác và chị cũng nên đến những bác sĩ về tâm thần để chúng tôi có thể tổng hợp thêm các thông tin và đưa những chẩn đoán đúng, chính xác hơn. 

Nếu chỉ có lo âu, không tập trung chú ý, nghĩ nhiều rồi đâm vào xe của người đi trước có đôi khi tôi cũng đâm vào người ta như vậy. Vì vậy, những chia sẻ không đầy đủ trên chưa đủ kết luận là một bệnh. 

Tuyết Đào – Quận 1, TP.HCM
Thưa bác sĩ, tôi năm nay 38 tuổi, đã có hai con, kinh nguyệt tôi vẫn đều nhưng không hiểu sau vài tháng gần đây tôi luôn cảm thấy buồn không có nguyên nhân và ngủ rất ít. Đôi lúc tôi thấy chán nản đến mức muốn đi tu hoặc thậm chí muốn tìm đến cái chết. Cả nhà lo lắng bảo tôi bị bệnh tâm thần. Với những biểu hiện trên, liệu tôi có bị tâm thần không thưa bác sĩ. Rất mong được các bác sĩ tư vấn giúp ạ!
BS Trịnh Tất Thắng :

Một người tự nhiên buồn, chán, có suy nghĩ đến cái chết là biểu hiện của hội chứng trầm cảm. Bệnh trầm cảm đừng nghĩ là cái gì đó ghê gớm. Tỷ lệ bệnh trầm cảm đến nay có thể lên đến 4 - 5% trong dân số. Tức là cứ 100 người có 5 người mắc bệnh trầm cảm. 

Cả đời người, đối với người phụ nữ, nguy cơ mắc bệnh trầm cảm lên đến 15%; còn ở nam giới, tỷ lệ này là 9 - 10%. 

Nói như thế để biết rằng bệnh trầm cảm hoàn toàn bình thường, đừng suy nghĩ là căn bệnh tâm thần gì đó nặng nề. Và đã là bệnh, trầm cảm cần được điều trị. Nếu không điều trị, hậu quả của bệnh rất nguy. 

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đánh giá đến 2020, tổn thất do bệnh trầm cảm gây ra cho xã hội đứng thứ hai chỉ sau bệnh tim mạch. Trầm cảm gây ra rất nhiều hệ lụy cho cuộc sống cũng như chất lượng cuộc sống, cũng như cho nghề nghiệp bản thân, cho gia đình. Do đó, tôi khuyên chị nên đến điều trị ở các bác sĩ chuyên khoa.

Vai trò của các thành viên khác trong gia đình?

 Tất nhiên, điều trị trầm cảm bao giờ cũng kết hợp giữa thuốc và điều trị tâm lý. Đối với trị liệu tâm lý, ngoài tâm lý nâng đỡ, tâm lý cá nhân, gia đình đóng một vai trò quan trọng. Gia đình phải biết tâm tính của người bệnh, hiểu rõ triệu chứng bệnh của người ấy như thế nào, qua đó chia sẻ và giúp đỡ người bệnh. 

Ví dụ, người bệnh trầm cảm mất hết những hứng thú, mất hết niềm vui và nghĩ gì cũng tiêu cực, không tập trung chú ý, không còn sức lực để làm việc, ngủ ít, thức khuya... Tất cả làm rối loạn nhịp sống bình thường. Nếu thành viên trong gia đình cứ phê bình, trách móc gây ra mâu thuẫn, có thể dẫn người bệnh đến giai đoạn trầm trọng hơn. 

 

Nguyễn Thị Thanh Thảo, 39 tuổi (Cần Giờ, TP.HCM)
Thưa bác sĩ, khoảng một năm trở lại đây tôi thường xuyên bị tình trạng có kinh kéo dài (hơn 10 ngày, trong khi trước kia chỉ khoảng 4 ngày), mỗi lần như vậy tôi bị ra huyết nhiều hơn và sau khi đó thì chỗ kín có mùi hôi. Thêm nữa, mỗi lần có kinh tôi lại đau bụng nhiều hơn trước khiến tôi cảm thấy nặng nề và khó chịu. Xin bác sĩ Hà cho tôi hỏi liệu tôi có phải đang có triệu chứng của tiền mãn kinh không?
TS.BS. Lê Thị Thu Hà :

Theo câu hỏi của chị Thảo, 39 tuổi mà có kinh kéo dài trên 10 ngày và lượng kinh nhiều hơn, đồng thời kèm theo đau bụng...; sau kỳ kinh có mùi hôi. Như vậy, những biểu hiện này của chị đều bất thường hết.

- Kỳ kinh bình thường từ 3 - 5 ngày, chu kỳ của chị kéo dài đến 10 ngày, người ta gọi là rong kinh 

- Lượng máu kinh nhiều gọi là cường kinh, kèm theo đau bụng 

Trước hết, chị phải đi khám để bác sĩ kiểm tra xem nội mạc tử cung có dày không. Những trường hợp rong kinh kết hợp với cường kinh và nội mạc dày coi chừng là bệnh lý của nội mạc tử cung ví dụ như tăng sinh nội mạc tử cung, mà nếu tăng sinh phức tạp là biểu hiện của tiền ung thư nội mạc tử cung. 

Nên khoan nghĩ đến tiền mãn kinh mà nghĩ đến các bệnh lý phụ khoa. Chị nên đi khám để xem có nhân xơ tử cung không, trong lòng tử cung có polyp không, hay cổ tử cung có tổn thương gì đó...  

Sau khi loại trừ hết các bệnh thực thể trên buồng trứng, tử cung, cổ tử cung, chúng ta mới nghĩ đến các rối loạn chức năng do rối loạn nội tiết mà thôi. Khi đó, bác sĩ mới tiền hành điều chỉnh nội tiết cho mình. Nếu chúng ta cứ nghĩ đến rối loạn chức năng do tuổi tác có thể bỏ sót các bệnh lý và vô tình làm lỡ mất thời gian tốt nhất để chẩn đoán chính xác và điều trị sớm. 

 

 

Nguyệt (Long Thành, Đồng Nai)
Thưa các bác sĩ, có phải có kinh sớm thì sẽ tiền mãn kinh và mãn kinh sớm không? Con gái tôi mới 8 tuổi đã có kinh nên tôi cảm thấy rất lo lắng?
TS.BS. Lê Thị Thu Hà :

Thông thường, bé gái dậy thì ở tuổi 13 - 14, 15 - 16 tuổi bắt đầu hành kinh. Một bé gái dưới 10 tuổi mà đã hành kinh được gọi là dậy thì sớm. Dậy thì sớm không liên quan đến tiền mãn kinh - mãn kinh sớm. Nghĩa là tình trạng dậy thì sớm chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe của bé như chiều cao sẽ không đạt như mong muốn. Chiều cao của bé gái dưới 10 tuổi ít bao giờ đạt đến 1,5m. 

Và khi hành kinh rồi, chiều cao của bé gái sẽ không tăng lên bao nhiêu so với nhứng năm trước đó. Nên cuối cùng chiều cao của bé sẽ bị thấp. Ngoài ra cơ thể của trẻ dậy thì sớm cũng bị ảnh hưởng. 

Vì vậy, với tình trạng dậy thì sớm như thế này, chị nên cho cháu đi khám. 

Người ta chưa ghi nhận mối liên quan giữa dậy thì sớm và tiền mãn kinh - mãn kinh sớm. Thậm chí đôi khi, có trường hợp đến 20 tuổi mới bắt đầu có kinh. Dậy thì trễ như vậy nhưng có thể là mãn kinh sớm. 

Trần Thị Hoa
Thưa bác sĩ Thắng, tôi 41 tuổi sống ở Lâm Đồng. Do kinh nguyệt không đều nên tôi đi khám phụ khoa và được các bác sĩ nói tôi đang ở tuổi tiền mãn kinh. Từ đó đến nay đã hơn 2 năm, tôi luôn bị đau đầu chóng mặt và giảm cân do ăn uống không ngon miệng. Tôi đi khám đau đầu thì không tìm được nguyên nhân. Vậy có phải đây là triệu chứng của tiền mãn kinh không? Nếu đúng thì tôi phải làm sao?
BS Trịnh Tất Thắng :

Đau đầu cũng nằm trong chùm triệu chứng của tiền mãn kinh. Nếu đúng vậy, chị nên đi khám ở bác sĩ sản phụ khoa trước để xác định chính xác và có phương hướng điều trị. 

Sau đó, nếu vẫn chưa giải quyết được vấn đề đau đầu, chóng mặt, chị nên đi khám các chuyên ngành khác như tâm thần hoặc thần kinh. 

Đau đầu hiện nay có nhiều thuốc để điều trị nhưng nguyên nhân là gì, chúng ta cần phải tìm hiểu thêm. 

Thùy Dung Đặng – Hà Tĩnh
Thưa bác sĩ, tôi đang bị trầm cảm do tiền mãn kinh (đã đi khám). Liệu hiện tượng trầm cảm có hết đi sau khi tôi hết tiền mãn kinh hay không? Trầm cảm do tiền mãn kinh có khác với trầm cảm do các nguyên nhân khác không và cách điều trị ra sao?
BS Trịnh Tất Thắng :

Không cần phân biệt nhiều trầm cảm do tiền mãn kinh hay không do tiền mãn kinh. Nếu được chẩn đoán là trầm cảm, hầu như bắt buộc chị cần phải điều trị bằng hóa dược cùng với tâm lý.

Nhóm thuốc điều trị trầm cảm rất nhiều, tác dụng phụ lại không còn nhiều như thế hệ thuốc của các năm trước đó có thể gây khó chịu khi uống vào. Thời gian điều trị phải kéo dài ít nhất là khoảng 1 năm. 

Thuốc phải theo đúng chỉ định của bác sĩ và phải kiên trì vì tác dụng của thuốc chống trầm cảm bao giờ cũng chậm, cần thời gian từ 2 tuần đến 1 tháng. Do đó, giai đoạn đầu của điều trị chưa có tác dụng nhiều. 

Minh Tuyết (Hòa Bình)
Thưa các bác sĩ, việc điều trị lo âu và rối loạn tâm thần bằng thuốc có gây lờn thuốc hoặc phụ thuộc vào thuốc không? Ngoài thuốc, cần phải làm gì để giảm lo âu, trầm cảm?
BS Trịnh Tất Thắng :

Rối loạn lo âu và trầm cảm được nhiều tác giả cho vào chung một phổ bệnh. Nếu lo âu nhiều có khả năng cao dẫn đến trầm cảm. Trong trầm cảm lại có 60 - 70% có rối loạn lo âu, nghĩa là chúng "đồng diễn" với nhau. 

Hiện nay, với nhiều tiến bộ của ngành dược, người ta tìm được các loại thuốc điều trị cả hai bệnh đồng thời nên rất thuận tiện trong điều trị. Chúng ta cũng đừng nghĩ rằng cứ uống thuốc sẽ dẫn đến lờn thuốc. Các bác sĩ có trách nhiệm chỉ định thuốc cho bệnh nhân đúng liều và theo đúng phác đồ; thậm chí các chuyên gia y tế sẽ có cách để giúp bệnh nhân ngưng thuốc. 

Tôi khẳng định thuốc điều trị lo âu và trầm cảm không gây nghiện hay lờn thuốc nếu bệnh nhân tuân thủ đúng chỉ định điều trị của bác sĩ. 

MC - ThS. BS. Nguyễn Hồ Vĩnh Phước
Trước khi kết thúc buổi trò chuyện, xin hai bác sĩ một lần nữa dành những lời khuyên dành cho chị em trong độ tuổi trung niên – những người đang phải chịu nhiều áp lực tâm sinh lý của giai đoạn tiền mãn kinh và mãn kinh. Xin trân trọng.
TS.BS. Lê Thị Thu Hà :

Trung niên là giai đoạn gây khá nhiều khó khăn trong cuộc sống của chị em phụ nữ. Và mong muốn của chị em phụ nữ là làm sao chất lượng của sống của bản thân phải tốt. Muốn như vậy, chị em chúng ta cần làm gì? 

- Lối sống lành mạnh

- Biết chăm chút bản thân

- Dinh dưỡng tốt, phù hợp và đầy đủ chất, đừng quên dùng thêm canxi vì cơ thể người phụ nữ ở tuổi trung niên, trong giai đoạn tiền mãn kinh - mãn kinh, dễ bị loãng xương

- Tăng cường rau xanh, trái cây tươi và uống nhiều nước

- Nên tập thể dục phù hợp với sức khỏe của mình: bơi lội, khiêu vũ, yoga... Không nên cố gắng tập quá sức

- Tránh thức khuya

- Tránh các chất kích thích

- Tìm niềm vui trong công việc, hay trong các sinh hoạt tập thể hoặc tham gia hoạt động xã hội

- Tình cảm vợ chồng phải luôn mặn nồng như lúc còn trẻ

 

KHÁCH MỜI THAM DỰ
ĐẶT CÂU HỎI :
Bình luận
  • Thuynguyen (Thuynguyen.gkfx@gmail.com)

    Em năm nay 25 tuổi, đến kỳ kinh nguyệt đau bụng dữ dội và hay cáu gắt khó chịu, da dần sạm và đã có nám, khoảng 4 tháng gần đây e ko thấy kinh nguyệt, bác sĩ tư vấn giùm em. Em cảm ơn!
  • kim chung (chungkim 67@gmail.com)

    thưa các bác sỹ, phụ nữ độ tuổi 50 trở lên nên tập luyện và vận động bộ môn gì cho phù hợp để giữ được sức khỏe và ổn định về mặt tinh thần? Tôi cám ơn các bác syx!
  • (tuanh@gmail.com)

    Tôi đang bi khủng hoảng tâm lý tuôi trung niên có cách nào khắc phục được không thưa bác sĩ?
  • Ngô Thái (ngothai@gmail.com)

    Năm nay tôi 55 tuổi và luôn có dấu hiệu người buồn bực tính khi rất dễ cáu, tâm lý rất nhạy cảm. có cách nào khắc phục được tâm lý của tôi không ạ?
  • Lương Giang (luonggiang@yahoo.com)

    Xin chào bác sĩ. tôi năm nay 44 tuổi. trước đây có các dấu hiệu của bệnh trên, tôi có đi khám ở bv tâm thần tp hcm. bác sĩ chẩn đoán rối loạn lo âu và có điều trị thuốc đc hơn một năm. tình trạng bệnh cũng tạm ổn đc 1 thời gian. gần đây mỗi lần có việc gì căng thảng tuy không có gì quan trọng tôi lại bị các triệu chứng lo lắng quá mức, suy nghĩ tiêu cực và đầu ốc không tập trung làm đc việc gì cả. lên mạng tìm hiểu tôi thấy ở đây khám và điều trị bệnh này nên muốn nhờ tư vấn điều trị căn bệnh trên, cảm ơn BS
  • Dung (0936554xxx)

    Bs cho tôi hỏi mẹ tôi 49 tuổi, trước đây mẹ tôi rất vui vẻ với con cái, gia đình nhưng gần năm nay mẹ rất hay mệt mỏi, dễ nổi nóng, ăn uống không ngon miệng. Bs cho tôi lời khuyên
  • Hằng (minhhang88@gmail,com)

    Dạo gần đây em gái tôi có biểu hiện là có cảm giác sợ hãi ở những chỗ đông người, vì vậy mà suốt ngày chỉ ở nhà không ra ngoài. Sức khỏe của em thì ngày càng giảm sút. Tôi muốn hỏi bác sĩ em tôi đang bị bệnh gì vậy ạ.
  • hoàng Ánh (anhhoang09@gmail.com)

    Chào bác sĩ .năm nay em 27t từ hơn 1 năm nay em rất sợ và cảm thấy khó chiệu . Ví dụ như 1 người nói chuyện khàn khàn . Hoạc cổ họng nghe như bị vướng đàm khù khù .khi nghe vậy cảm giác bồn chồn.lồng ngực như bị châm chích nói chung là cảm giác rất khó chiệu .ko muốn nghe âm thanh như vậy ,bình thường từ nhỏ đến giờ em rất hay suy diễn và tưỡng tượng ra những việc xấu ko tốt ,đau thương xảy ra trong mọi hoàn cảnh lúc nào cũng có thể nghĩ lung tung hết . Xin bs tư vấn cho e biết có phải e bị bệnh ko ? Cám ơn rất nhiều
  • AnhMai (fb: Maianh)

    Thưa chuyên gia, em năm nay 37 tuổi, đã có 2 cháu 5 tuổi và 3 tuổi. Nhưng nửa năm nay tôi rất dễ nổi cáu, không muốn gần gũi chồng. Nhìn chồng con thấy mệt mỏi nhiều lúc không muốn sống nữa. Vậy tôi có phải bị trầm cảm không?
  • minh (thanhminh78@gmail.com)

    Chào các bác sĩ. Em gái em năm nay vừa thi Đại học xong, em ấy đã vượt qua kỳ thi đó với kết quả khá cao và đỗ đc trường mà em ấy đăng kí nguyện vọng 1. Nhưng chính vì vậy, mà em ấy tự tạo áp lực cho mình rất lớn, sợ không theo kịp các bạn vì trường đó đào tạo bằng hầu hết tiếng anh. 1 tuần gần đây, em ấy thường xuyên mất ngủ, đêm nào chợp mắt cũng mơ về cổng trường Đại học và nỗi ám ảnh là thầy dạy em không hiểu gì cả. Tỉnh dậy thì em ấy khóc lóc và nói rằng em không biết phải làm gì, em ấy chỉ muốn chết. Em cứ ăn là lại buồn nôn. Các bác sĩ tư vấn giúp về trường hợp của em gái em với. Và bây giờ cả nhà em nên làm gì để em ấy có thể bình thường trở lại. Cả nhà đã cho em ấy thoải mái lựa chọn, không ép buộc gì cả động viên rất nhiều và cho em ấy đi chơi để thay đổi không khí rồi ạ, nhưng kết qủa không thành công. Em rất mong sớm nhận đc phản hồi của các bác sĩ. Em xin chân thành cảm ơn.
  • thành (thanhnam@gmail.com)

    Tôi bị bệnh này đã mấy năm nay, hy vọng các bác sĩ có thể giúp tôi
  • oanh (ngooanhht@gmail.com)

    Xin chào bác sĩ! Năm nay em 33 tuổi,sau khi đọc các triệu chứng như trên em thấy mình rất giống. Từ khj còn nhỏ e đã rất sợ khi phải làm j đó trước đám đông,khj còn đi học mỗi khi trả bài hay đọc bài trước lớp em đã run không đọc được,giờ đi làm mỗi khi phát biểu trong cuộc họp em cũng không làm đc,đứng lên là run lập cập,vã mồ hôi,tim đập nhanh và không làm chủ được mình. Căn bệnh này làm em mất tư tin và không dám đóng góp ý kiến trog cuộc họp,điều này làm em rất hạn chế trog cviec.Mỗi lần vậy là tay chân e run,đầu cũng run và nói ko đc gì a! Bệnh em có phải rối loạn lo âu không ạ,điều trị có khỏi không bác sĩ?em cảm ơn
  • tho (phanthopxp@gmail.com)

    chào chuyên gia, cho tôi hỏi vợ tôi năm nay 43 tuổi, khoảng 1 năm lại đây rất hay bốc hỏa, cáu gắt, rồi tâm trạng thay đổi thất thường dễ khóc. Tôi có hỏi han nhưng càng hỏi càng thấy bà ý cáu mà không có nguyên nhân. Vậy vợ tôi bị sao?
  • Ngân (ngannguyenthi6x@gmail.com)

    Bs cho tôi hỏi, tôi sinh năm 65, thời gian gần đây tôi thấy trong người luôn bực dọc, khó chịu rất dễ nổi cáu dù không có chuyện gì? vậy có phải tôi bị rối loạn tâm lý tiền mãn kinh không? tôi nên làm gì?
  • hoàng hà (hanguyen@gmail.com)

    thời gian gần đây em thấy mình lo lắng quá mức nhưng không tài nào thoát ra được cảm giác lo âu cả .em thấy như có cục gì đấy cứ chán ngang cổ họng của em vậy ,còn về ăn uống thì em ăn không ngon miệng như trước đây nữa .anh chị cho em hỏi cái cảm giác có cái gì đấy chắn ngang cổ họng mình như thế có phải là một biến đổi thông thường của cơ thể khi mình bị lo âu không a ?anh chị giúp em giải đáp với nhé
  • Thuong (huongbrand@gmail.com)

    Tôi thấy nói là nếu duy trì tốt hoạt động hệ trục não bộ - tuyến yên - buồng trứng thì trầm cảm sẽ không đến sớm, có đúng không ạ? gradaxin kia giúp cải thiện ntn à bác sĩ?
  • Trinh (trinhthibao2018nt@gmail.com)

    Cho tôi hỏi chút là tầm tuổi này rồi hay bị suy giảm nội tiết tố nữ và cơ thể lão hóa dần là điều không thể tránh khỏi, nhưng lúc tiền mãn kinh này thì biến đổi và rối loạn tâm lý có nguyên do từ trên không ạ? Cải thiện tốt nhất như thế nào?
  • Bình (Bnh_lyhoa@yahoo.com)

    Tại sao tôi thấy mình càng ngày càng trẩm cảm đi vậy? tôi phải làm sao bây giờ
  • Mai Thị Nguyệt Minh (0914552698)

    Biến đổi tâm lý với nữ giới khi đến tuổi trung niên là các bệnh lý như thế nào à bác sĩ? Có biểu hiện nào có thể phát hiện không ạ? Bệnh nào sẽ dễ mắc, những nguyên nhân tác động nào sẽ khiến chị em chúng em bị biến đổi tâm lý ạ?
  • Mai Thị Nguyệt Minh (0914552698)

    Biến đổi tâm lý với nữ giới khi đến tuổi trung niên là các bệnh lý như thế nào à bác sĩ? Có biểu hiện nào có thể phát hiện không ạ? Bệnh nào sẽ dễ mắc, những nguyên nhân tác động nào sẽ khiến chị em chúng em bị biến đổi tâm lý ạ?
  • hồ thị tuyết (01698758919)

    những giai đoạn nào từ 30 trở lên ở phụ nữ dễ bị biến đổi tâm lý và rối loạn thần kinh à bác sĩ? từng giai đoạn thì cần chú ý gì để ngăn ngừa ạ? cháu sợ dùng thuốc sẽ gây lệ thuộc vào thuốc mất
  • Phạm Thị Thảo (thaopham@gmail.com)

    Để thích ứng sự thay đổi tâm lý lứa tuổi và vượt qua giai đoạn khủng hoảng tuổi trung niên, cần chú ý đến những vấn đề gì?
  • Lưu Hồng Thắm (01648773xxx)

    Làm thế nào để ứng phó và vượt qua giai đoạn khủng hoảng tâm lý ở tuổi trung niên?
  • Phạm Thị Lê (0977350xxx)

    Đặc điểm tâm lý phụ nữ của tuổi trung niên là gì? Giai đoạn nào dẫn đến khủng hoảng tâm lý ở tuổi trung niên?
  • Đặng Nhật Mai (maind@gmail.com)

    Khủng hoảng tâm lý ở tuổi trung niên là gì và nguyên nhân nào gây nên khủng hoảng tâm lý ở tuổi trung niên?

Gửi bài viết cho tòa soạn qua email: bandientuskds@gmail.com

ĐỌC NHIỀU NHẤT