DÒNG SỰ KIỆN

Đường dây nóng:

1900 90 95 duongdaynongyte@gmail.com
0942592738 bandientuskds@gmail.com
Truyền hình trực tuyến: Bụi mịn, ô nhiễm không khí với bệnh hô hấp
Dương Hải - 12:25 24/03/2020 GMT+7
Suckhoedoisong.vn - Báo điện tử Sức khỏe&Đời sống tổ chức buổi tư vấn truyền hình trực tuyến với chủ đề “Bụi mịn, ô nhiễm không khí với bệnh hô hấp” vào 15h00 thứ Ba, ngày 24/03/2020. Chương trình được phát trực tiếp trên báo điện tử Suckhoedoisong.vn, trên kênh Youtube và fanpage của báo Sức khoẻ&Đời sống.
PGS.TS. Nguyễn Thị Diệu Thúy

Trưởng bộ môn Nhi trường Đại học Y Hà nội.Phó trưởng khoa miễn dịch dị ứng, bv Nhi Trung ương.

Mời độc giả theo dõi video chương trình:


Ô nhiễm không khí cùng với biến đổi khí hậu đang trở thành vấn đề hết sức cấp bách và đáng báo động trên toàn thế giới cũng như ở Việt Nam. Sự phát triển nhanh chóng của công nghiệp hóa, đô thị hóa và phát triển kinh tế làm cho tình hình ô nhiễm không khí ngày càng tăng nhanh và trở thành mối đe dọa đến sức khỏe cộng đồng.

Theo số liệu của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), 4,2 triệu người tử vong mỗi năm do tiếp xúc với ô nhiễm không khí; 3,8 triệu người tử vong mỗi năm do tiếp xúc với khói bếp và nhiên liệu bẩn; 91% dân số thế giới sống ở những nơi có chất lượng không khí vượt quá giới hạn cho phép của WHO.

Các chuyên gia cho biết, trong các thành phần gây ô nhiễm không khí, bụi mịn là yếu tố quan trọng nhất đối với chất lượng không khí. Bụi mịn, bụi siêu mịn (PM2.5) gây ra nguy cơ rất cao với sức khỏe con người. Do chúng có kích thước quá nhỏ nên khi con người hít phải không cảm nhận được và không thể đẩy ra ngoài.

Bụi mịn không những có thể xâm nhập vào hệ hô hấp gây các bệnh lý hô hấp mà còn có thể đi qua màng phế nang mao mạch ở phổi để vào tuần hoàn máu, đi tới các cơ quan khác trong cơ thể và gây ra các tác hại nghiêm trọng với cơ thể con người. Các hậu quả này rất nguy hại cho sức khỏe nhưng lại không xuất hiện ngay lập tức, chỉ sau thời gian dài mới thể hiện rõ và khó phục hồi.

Nhằm cung cấp cho bạn đọc những hiểu biết đúng đắn về vấn đề ô nhiễm không khí, tác hại của bụi mịn, ảnh hưởng của chúng đến hệ hô hấp thế nào? Chúng ta phải làm gì để giữ hệ hô hấp luôn khỏe mạnh... Báo điện tử Sức khỏe&Đời sống tổ chức buổi tư vấn Truyền hình trực tuyến “Bụi mịn, ô nhiễm không khí với bệnh hô hấp”.

Khách mời tham gia chương trình gồm:

PGS.TS Phạm Tuấn Cảnh - Giám đốc BV Tai Mũi Họng Trung ương; Chủ nhiệm Bộ môn Tai Mũi Họng, Trường Đại học Y Hà Nội.

PGS.TS. Nguyễn Thị Diệu Thúy - Trưởng Bộ môn Nhi, Trường Đại học Y Hà Nội.

 

Dẫn chương trình: Việt Tú

Chương trình được truyền hình trực tuyến trên báo điện tử Suckhoedoisong.vn, trên kênh Youtube và fanpage của Báo Sức khoẻ&Đời sống bắt đầu vào 15h00 thứ Ba, ngày 24/03/2020. Bạn đọc có thể gửi câu hỏi về tòa soạn ngay từ bây giờ theo địa chỉ:

Email: bandientuskds@gmail.com

Hoặc gọi theo số 0933 133 163 trong thời gian diễn ra chương trình

Hoặc điền vào mẫu phía dưới trang.

Mời độc giả tham gia chương trình tương tác truyền hình trực tuyến bằng cách:

1. Like Fanpage Báo Sức khoẻ và đời sống

2. Share link sự kiện của chương trình.

3. Trả lời câu hỏi của chương trình chính xác và nhanh nhất.

Câu hỏi tương tác 1:

Dấu hiệu nào cảnh báo mắc bệnh đường hô hấp do ô nhiễm không khí?

A. Ho, đau rát họng

B. Ngạt mũi, chảy mũi, triệu chứng giả cúm, lâu dần viêm đường thở, viêm phế quản, hen…

C. Đau vùng bụng

D. Cả 2 phương án A và B

Đáp án đúng là: D

Chúc mừng độc giả có facebook là Lộc Vũ đã trúng thưởng câu hỏi số 01 của chương trình !

Câu hỏi tương tác 2:

Những tác dụng khi dùng máy lọc không khí Sharp là gì?

A. Lọc được bụi siêu mịn từ 0.3 micromet

B. Loại bỏ mùi khó chịu, khói thuốc, phấn hoa, lông chó mèo

C. Cả 2 phương án trên

Đáp án đúng là: C

Chúc mừng độc giả có facebook là Khanh Vi đã trúng thưởng câu hỏi số 02 của chương trình !

Báo điện tử Sức khoẻ&Đời sống (Suckhoedoisong.vn) trân trọng cảm ơn PGS.TS Phạm Tuấn Cảnh - Giám đốc BV Tai Mũi Họng Trung ương; Chủ nhiệm Bộ môn Tai Mũi Họng, Trường Đại học Y Hà Nội; PGS.TS. Nguyễn Thị Diệu Thúy - Trưởng Bộ môn Nhi, Trường Đại học Y Hà Nội đã nhận lời tham gia chương trình.

Máy lọc khí Sharp với bộ lọc HEPA đã được kiểm tra theo tiêu chuẩn Jem1467 của Japan Electrical Manufacturers’ Association (JEMA)lọc đến 99.7% bụi siêu mịn từ 0.3 micromet và Công nghệ Plasmacluster ion ức chế chủng virus H5N1 được kiểm nghiệm năm 2008 - Hân hạnh đồng hành cùng chương trình.



Đáp án đúng là: D

Chúc mừng độc giả có facebook là Lộc Vũ đã trúng thưởng câu hỏi số 01 của chương trình !

Dương Hải

  • MC: :
    Câu hỏi đầu tiên xin được hỏi PGS.TS Phạm Tuấn Cảnh, ô nhiễm không khí có ảnh hưởng như thế nào đến sức khỏe con người, đặc biệt là vấn đề về tai mũi họng?

    PGS.TS Phạm Tuấn Cảnh :

    Chúng ta biết là từ khi chúng ta sinh ea luôn phải hít thở hằng ngày hàng giờ mà lượng không khí mà chúng ta đưa vào trong quá trình hô hấp rất là lớn. Nếu chất lượng không khí không tốt thì cơ thể chúng ta sẽ chịu một gánh nặng ảnh hưởng rất nhiều đến tình trạng cở thể của chúng ta. 

    Đặc biệt tai mũi họng là cái cửa ngõ đầy tiên của đường thở và sẽ chịu gánh nặng đầu tiên đối với ô nhiễm.

    Toàn bộ đường thở được cấu trúc bằng lớp miên mạc trụ giả tầng các đường truyển thế mà chức năng của lớp miên mạc ngoài tác dụng làm  ấm làm ẩm thì nó còn có tác dụng lọc bớt đi không khí giúp không khí vào phổi sẽ trong lành hơn đảm bảo độ ẩm cũng như là ấm để cho quá trình hô hấp được tốt hơn tuy nhiên tuy không khí không tốt hoặc bị ô nhiễm thì cơ thể sẽ chịu gánh nặng, sự bảo vệ của cơ thể hô hấp không tốt thì ô nhiễm sẽ vào trong cơ thể đi sâu vào phổi sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe của con người. 

  • MC: :
    Tôi có đọc thông tin báo chí đề cập nhiều đến bụi mịn trong không khí và những tác hại khủng khiếp của nó gây ra cho sức khỏe. Bác sĩ có thể chia sẻ rõ hơn về những nguy cơ gặp phải khi hít phải bụi mịn?

    PGS.TS Phạm Tuấn Cảnh :

    Như tôi đã chia sẻ khi chúng ta hít thở thì niêm mạc có nhiệm vụ ngăn cản bớt những tác nhân từ bên ngoài vào tuy nhiên bụi mịn có đường kính rất nhỏ và tác dụng ngăn cản không được nên bụi mụn sẽ lọt vào đường thở vào phế nang vào trong máu. Khi đi vào cơ thể thì không đào thải được bụi mịn và nó đi sâu vào các bộ phận trong cơ thể tích lũy dần, chính bụi mịn này đi vào các tế bào, theo nghiên cứu bụi mụn này có thể thay đổi được cấu trúc của tế bào và gây ra một loạt các dấu hiệu bệnh lý trong đó có bệnh lý tim mạch và ung thư....vấn đề bụi mịn tích lũy từng ngày từng ngày không có các biểu hiện triệu chứng khi đến một thời gian nhất định mới phát tác ra bệnh.

     

    PGS.TS. Nguyễn Thị Diệu Thúy bổ sung: thực ra bụi mịn có rất lâu nhưng gần đây mọi người mới quan tâm. Do kinh tế phát triển, mô hình bệnh tật cũng thay đổi, trước đây không nhiều bệnh lý không lây nhiễm mà hiện nay bệnh lý ngày một gia tăng. Rõ ràng thấy mô hình bệnh tật đã thay đổi nhiều hơn, gần đây nhất sau khi cháy nhà máy rạng đông thì mọi người quan tâm đến nhiều hơn vấn đề này.

    Bụi mịn không giống như bụi khác nó siêu nhỏ nên mắt thường không nhìn thấy nhưng thành phần bay lơ lửng và khi ta hít thở vào theo thời gian tích lũy gây ra bệnh lý mạn tính, như hen phế quản, dị ứng hô hấp, tim mạch, ung thư gây đến gánh nặng về kinh tế.

  • MC: :
    Thưa các chuyên gia, như chúng ta đều biết tình hình dịch bệnh COVID-19 hiện nay đang có nhiều diễn biến phức tạp. Thực tế ghi nhận tại một số bệnh viện cho thấy tình trạng người bệnh ngại đi khám bệnh, ngại đến bệnh viện hoặc đi tái khám do sợ bị lây bệnh, lây nhiễm chéo trong bệnh viện. Vậy các bác sĩ có chia sẻ gì cho người dân?

    PGS.TS. Nguyễn Thị Diệu Thúy :

    Tôi nghĩ thời điểm này toàn dân toàn quốc rất căng thẳng để chiến đấu chống bệnh dịch COVID-19 và theo khuyến cáo hạn chế ra đường. Như chúng tôi bắt buộc phải di chuyển còn nếu nghề nào làm việc được online thì nên ở nhà vì điều này sẽ hạn chế đường lây nhiễm trong cộng đồng.

    Bản thân thời điểm này vì lý do nào đó có các biểu hiện bất thời hô hấp thì cần tới cơ sở y tế để khám. Với trẻ nhỏ bỏ bú, quấy khóc, sốt cáo thì cần đến bệnh viện. Nếu sốt nhẹ thì nên theo dõi tại nhà

    Với người lớn nếu có tiếp xúc hoặc nghi ngờ tiếp xúc với vùng dịch thì phải thông báo với các cán bộ y tế để được hướng dẫn đến nơi khám giúp giảm thiểu lây nhiễm cho người khác tại cộng đồng.

  • MC: :
    Có câu Lai rai như tai mũi họng, phải chăng các bệnh lý về tai mũi họng khó chữa dứt điểm, và hay tái phát khiến chất lượng cuộc sống của người bệnh giảm sút? Hiện nay việc điều trị các bệnh lý hô hấp đã có những tiến bộ mới nào?

    PGS.TS Phạm Tuấn Cảnh :

    Đúng là chúng tôi thường được nhắc đến tình trạng bệnh lý dễ tái phát, do đặc điểm cấu trúc tại cơ thể là lỗ tự nhiên ( tai, mũi, miệng) đây là nơi tiếp xúc đầu tiên của môi trường. Và khi môi trường tự nhiên không lành mạnh, ô nhiễm sẽ dẫn đến bệnh tật. Tần xuất sẽ nhiều hơn sẽ bộ phận khác, do hằng ngày chúng ta  hít thở ăn uống, nếu không an toàn sẽ dẫn đến viêm nhiễm.

    Về mặt cấu trúc là hốc tự nhiên được cơ quan cấu tạo đặc biệt nên sẽ điều trị khó khăn hơn. Nếu viêm nhiễm bình thường điều trị kháng sinh 5-7 ngày là điều trị sẽ khỏi tuy nhiên nếu viêm mũi xoang điều trị 5-7 ngày điều trị chỉ đỡ và triệu chứng nên điều trị dài ngày đến 10 – 12 ngày mới khỏi, có bệnh nhân phải dùng dài hơn. Nên nếu khi đỡ mà không tuân thủ điều trị sẽ dẫn đến lai rai. Do đó việc điều trị phải tuân thủ  theo chỉ định của bác sĩ .

     

    Như vậy có thể nói, tần xuất thì mắc nhiều, điều trị khó khăn hơn, ngoài ra bệnh nhân có tuân thủ điều trị không và điều này dẫn đến bệnh dễ tái phát, kháng thuốc dễ xảy ra. 

     

  • MC: :
    Ở trẻ em thì sao ạ? Đây là đối tượng khá nhạy cảm, ô nhiễm không khí có thể gây ra những tác hại thế nào với sức khỏe của trẻ nhỏ thưa PGS.TS Nguyễn Thị Diệu Thúy?

    PGS.TS. Nguyễn Thị Diệu Thúy :

    Như BS Cảnh nói đường thở rất quan trọng đối với chúng ta, chúng ta có thể không ăn, không tắm trong 1 ngày nhưng nếu không thở một vài phút sẽ nguy hiểm đến cơ thể. Đường thở là vấn đề rất quan trọng, và trẻ nhỏ, người già là đối tượng rất đặc biệt do cấu tạo về đường thở có tính chất riêng.

    Do trẻ nhỏ non yếu, chưa thích nghi với môi trường xung quanh và khi trẻ em dễ mắc bệnh lý hô hấp và khi mắc dễ bị nặng và có nguy cơ biến chứng rất cao.

     Bệnh lý hô hấp là bệnh lý chính ở trẻ em, nếu 1 ngày khám cho 100 trẻ em thì có đến 70-80% trẻ mắc các bệnh lý về hô hấp và chủ yếu là nguyên nhân của môi trường. Và khi trẻ đến 10-12 tuổi hệ hô hấp hoàn thiện và sức đề kháng của trẻ tăng thì bệnh hô hấp sẽ giảm hơn so với trẻ nhỏ.  

  • MC: :
    Còn ở đối tượng người lớn thì sao ạ, việc không tuân thủ điều trị bệnh, rồi chữa bệnh theo truyền miệng, các bài thuốc đông y không rõ nguồn gốc… có diễn ra phổ biển không thưa PGS. Cảnh? Có trường hợp nào biến chứng nặng phải đến bệnh viện cầu cứu các bác sĩ không ạ?

    PGS.TS Phạm Tuấn Cảnh :

     

    Cũng như chúng tôi nói từ trước và GS Thúy cũng chia sẻ hiện nay quan trọng nhất là việc dùng thuốc không đúng chỉ định, không đúng bệnh, không đúng loại thuốc  ( nhiều người tự mua thuốc) đây chính là sai lầm nhiều người không biết đó là việc kháng thuốc, có những bệnh điều trị đúng hậu quả ít ví dụ như cháu viêm tai màng thủng rồi khi đi khám thì bác sĩ sẽ điều trị thuốc toàn thân và nhỏ tai nhưng lại nghe mách bảo  khi đến với chúng tôi tai đã đông cứng, có bệnh nhân đến đã viêm tai giữa và điếc không phục hồi.

    Nhiều bệnh nhân bị điếc đột ngột nếu đến khám đúng điều trị đúng sẽ phục hồi nhưng sau thời gian dài khi đến thì việc điếc điều trị không phục hồi. ...

     

  • MC: :
    Mũi họng là cửa ngõ của đường hô hấp, là bộ phận đầu tiên tiếp xúc với không khí ô nhiễm. Vậy theo các bác sĩ, cần làm gì để bảo vệ bộ phận cửa ngõ của đường hô hấp này trước các tác nhân ô nhiễm môi trường?

    PGS.TS Phạm Tuấn Cảnh :

    Việc chống ô nhiễm là toàn xã hội cùng với ý thức của mọi người. Ngành y chỉ giải quyết hậu quả của việc ô nhiễm. Giảm việc mắc bệnh thì việc phải phòng bệnh khi đó thì mỗi người phải tuân thủ ý thức tự dùng thuốc, mỗi người phải có ý về rác thải. Còn về xã hội cần có chế tài như xây dựng công trường phải có luật, ô tô, xe máy tham gia giao thông hạn chế làm sao..

    Điều này đòi hỏi rất nhiều cơ quan chức năng.

    Còn đối với chuyên khoa tai mũi họng việc phòng bệnh là cần mang khẩu trang khi tham gia giao thông, sau mỗi ngày cần rửa mũi bằng nước muối (  tuy nhiên chỉ rửa được bụi thường, bụi mịn không có tác dụng) . Hiện nay bụi mịn chưa có giải pháp gì để loại bỏ được bụi mịn khỏi cơ thể. Tại nhà cần vệ sinh sạch sẽ.

  • Lê Văn Quân, Hải Phòng :
    Thưa bác sĩ, tôi năm nay 48 tuổi, thời gian khoảng hơn 1 tháng nay tôi thi thoảng thấy khô họng, miệng; nhiều khi khô miệng nói cũng cảm thấy khó, tôi có bị viêm họng mạn tính.Tôi muốn hỏi bác sĩ tôi đang mắc bệnh gì? Nên đi khám và điều trị ở đâu là tốt nhất. Cảm ơn bác sĩ.

    PGS.TS Phạm Tuấn Cảnh :

    Với triệu chứng của khán giả là khô họng, rát họng, nói cảm giác khó thì theo tôi chắc là có bệnh lý về họng mà có thể là viêm họng ở cái thể không điển hình lắm và như khuyến cáo của chúng tôi thì bệnh nhân nên đến cơ sở y tế chuyên khoa tai mũi họng, bệnh nhân ở hải phòng thì có thể đến bệnh viện Việt Tiệp để được các bác sĩ tư vấn khám cụ thể. 

  • 0987216xxx :
    Thưa Bác sĩ! Tôi bị chứng viêm xoang, họng do dị ứng với môi trường và thời tiết thay đổi. Xin hỏi Bác sĩ có cách nào trị hết được không?

    PGS.TS Phạm Tuấn Cảnh :

    Nếu như bạn khán giả đã bị viêm mũi xoang dị ứng mà vấn đề này chúng ta hiểu nôm na là cơ địa dị ứng phản ứng lại một tác nhân nào đó. Việc điều trị triệt để khỏi hẳn thì rất khó nếu điều trị thì sẽ giảm được tần xuất mắc bệnh, giảm được các biến chứng.

     

  • Bạn Hà Đức Minh, Hà Nội hỏi: :
    Với các bà mẹ thì nên bảo vệ con mình như thế nào khi ở trong nhà, khi ra đường thưa chuyên gia Nhi khoa? Tôi thấy một số bà mẹ đẩy xe nôi, bế trẻ sơ sinh tắm nắng bên vỉa hè đầy khói xe, bụi… sẽ có ảnh hưởng như thế nào đến trẻ nhỏ?

    PGS.TS. Nguyễn Thị Diệu Thúy :

    Trẻ nhỏ rất nhạy cảm do hệ miễn dịch non yếu, sức đề kháng kém, hệ hô hấp chưa hoàn thiện. Ô nhiễm có 2 phần trong nhà và ngoài nhà  trong nhà bố không hút thuốc, đun nấu bằng than, củi. Ô nhiễm môi trường do khói bụi nhưng do khuyến cáo trẻ phơi nắng nhưng phơi thời gian ngắn đúng cách ( cởi bỏ bớt áo bộc lộ gáy )  thì sẽ không sao nhưng phơi nhiều còn bị ốm.

  • Trần Nguyễn Nam, Hà Nam :
    Chào bác sĩ. Tôi bị bệnh viêm tai giữa được khoảng hơn 10 năm rồi. Lỗ tai bị chảy mủ hoài, tôi có điều trị nhiều rồi, nhưng không hết. Tôi không biết mình còn chữa được không? Bệnh này khiến tôi rất phiền toái, giữ vệ sinh cũng khó khăn, xin bác sĩ tư vấn giúp tôi cách chăm sóc, vệ sinh tai được an toàn? Khi ra đường bụi bẩn nhiều tôi có cảm giác khiến bệnh nặng hơn.

    PGS.TS Phạm Tuấn Cảnh :

    Bệnh lý viêm tai của chúng ta khá phổ biến nhưng cũng có giảm về ca mắc. Tuy nhiên với tình trạng của bạn có thể điều trị được ngoài việc điều trị kháng sinh hết viêm sau đó chúng tôi sẽ vá màng nhĩ vì vậy bạn cần đến cơ sở y tế được khám và điều trị.

  • Hoài Phương, nhân viên văn phòng :
    Con tôi năm nay 3 tuổi thường xuyên bị viêm đường hô hấp trên, nhất lúc thời tiết thay đổi, môi trường bí bách khó chịu, chăm sóc bé hết sức mệt mỏi. Vậy tôi xin hỏi, nguyên nhân gây bệnh, triệu chứng và cách phòng bệnh viêm đường hô hấp trên của bé? Tại sao các bé lại hay mắc bệnh hô hấp như vậy thưa bác sĩ. Chân thành cảm ơn.

    PGS.TS. Nguyễn Thị Diệu Thúy :

    Trẻ có biểu hiện rất chung chung, như tôi đã nói trẻ em chưa hoàn thiện và đang thích nghi với môi trường, hệ thống miễn dịch cũng tương tự nên trẻ nhỏ  rất hay dễ mắc bệnh. Trẻ em để có sức đề kháng tốt cần được bú mẹ hoàn toàn để truyền hệ miễn dịch từ mẹ, tránh tập trung đông người để giảm nguy cơ mắc, đi vệ sinh rửa tay, trước khi ăn rửa tay... bản thân bố mẹ cũng cần giữ vệ sinh chăm sóc con để tránh lây nhiễm bệnh.

  • MC :
    Xin bác sĩ có thể chia sẻ những dấu hiệu nào cảnh báo hệ hô hấp của chúng ta đang gặp trục trặc? Khi nào thì người bệnh nên đi khám?

    PGS.TS Phạm Tuấn Cảnh :

    Khi chúng ta thấy các triệu chứng ở đường hô hấp như: ngạt mũi, hắt hơi, chảy mũi, đau rát họng… cũng như bệnh lý tai mũi họng thông thường chúng ta nên cảnh giác và nên đi khám. Không những do tác hại của bụi mịn như đề cập mà còn ở những nguyên nhân khác do viêm nhiễm đường hô hấp. Bác sĩ sẽ chẩn đoán nguyên nhân gây rối loạn đường tai mũi họng là gì để đưa cách phòng tránh và biện pháp điều trị.  

  • MC :
    Có nhiều ý kiến cho rằng, với những người sống ở thành phố lớn, thường dễ mắc các bệnh hô hấp hơn những người sống ở các vùng quê do họ sống trong môi trường ô nhiễm, không trong lành như ở thôn quê. Vậy từ thực tế điều trị các bác sĩ có thấy đúng như vậy không ạ?

    PGS.TS. Nguyễn Thị Diệu Thúy :

    Theo ý kiến của tôi thì điều này là đúng, chúng ta thấy mật độ dân số ở thành phố quá cao, phương tiện giao thông phát triển. Bình thường ra đường chúng ta thấy đường đông nghịt xe, xả khói thì lượng ô nhiễm không khí, các công trình xây dựng rồi cuộc sống tạo ra rác thải thì việc ô nhiễm chắc chắn lớn hơn nông thôn (không phải nông thôn không có ô nhiễm). Nhưng nếu xét về độ ô nhiễm thì nông thôn thấp hơn thành thị. Nếu chúng ta ở vùng biển vào sáng sớm thì không khí trong lành, khả năng hít thở sâu dễ hơn. Về khoa học đo nồng độ ô nhiễm thì thành phố cao hơn chưa kể việc lây nhiễm bệnh tật ở nơi đông người sẽ nhiều hơn. Đặc biệt trong hoàn cảnh dịch đang  bùng phát, mọi người hạn chế ra đường   nên chúng ta cảm thấy ô nhiễm cũng giảm bớt.

    Việc nông thông vào lúc hết vụ mùa đốt rơm rạ cũng gây ảnh hưởng, tạo ô nhiễm góp phần tang ô nhiễm không khí.

  • MC :
    Có dịp tiếp xúc với nhiều bà mẹ và trẻ em, nhất là khi tư vấn điều trị cho họ về các bệnh lý hô hấp, PGS. Thúy có thể chia sẻ cho khán giả rõ hơn những sai lầm mà các cha mẹ rất hay gặp phải khi chăm sóc con mắc bệnh hô hấp? Từ sai lầm này, trẻ có thể gặp phải những biến chứng gì cho sức khỏe?

    PGS.TS. Nguyễn Thị Diệu Thúy :

    Như chúng ta biết trẻ em là đối tượng đặc biệt hơn và nhạy cảm hơn rất nhiều, tính trung bình ở trẻ em Việt Nam 1 năm với trẻ 1 tuổi thì 4-6 đợt viêm đường hô hấp trên, viêm tai, viêm mũi và viêm đường hô hấp dưới là viêm phổi, viêm phế quản. Đây là tần suất cao về giải phẫu là không ổn, miễn dịch không ổn, dinh dưỡng phụ thuộc vào bà mẹ. Trẻ dễ bị nhiễm trùng tái phát và trẻ bé bị nhiễm trùng do virus, vi khuẩn rồi trẻ lớn hơn chút ra môi trường nhiều, tiếp xúc nhiều đối tượng thì dễ lây virus, vi khuẩn, các dị nguyên, bụi mịn… bắt đầu tăng lên nên đối tượng trẻ em nhạy cảm và đặc biệt trong 5 năm đầu đời có chương trình riêng gọi là chương trình lồng ghép phòng chống bệnh tật trẻ em. Chương trình này dành riêng chẩn đoán,  phân loại, xử trí sớm trẻ dưới 5 tuổi mắc các bệnh hô hấp cho nên dưới 5 tuổi là tuổi nhạy cảm dễ tái phát, ngoài 6 tuổi trẻ sẽ ổn dần.

    Chúng ta biết số trẻ trong mỗi gia đình VN thông   thường 1-2 trẻ nên mọi việc dồn vào chăm sóc trẻ, lo lắng cho trẻ nên trẻ hơi ho một chút đã đưa đi khám và nơi khám thường đông và thấy bệnh lần này giống bệnh lần trước. Và điều mà ngành y tế lo sợ là việc lạm dụng thuốc, đến là muốn bác sĩ kê kháng sinh và cảm thấy an toàn. Trung bình 1 trẻ 4-6 lần trong năm và phải dung 4-6 lần kháng sinh. Vấn đề lạm dụng thuốc là vấn đề cực kỳ đáng lo và nhiều lúc các bà mẹ tự ý ra hàng thuốc mua và lần trước bác sĩ kê thấy khỏi, lần tới lại cầm đơn đó và thậm chí là đơn của hang xóm ra hàng thuốc  mua dung lại. Chưa một nước nào mà kháng sinh vừa ra 6-7 tháng sau đã có kháng kháng sinh. Đến lúc viêm phổi, viêm xoang nặng dùng thuốc mãi không khỏi, thậm chí có trẻ chưa dùng kháng sinh bao giờ cũng bị kháng vì chủng vi khuẩn đã ra cộng đồng kháng kháng sinh rồi.

    Nhiều trẻ do rửa mũi sai thành bị viêm tai gây hậu quả rất đáng tiếc. Không nên tùy tiện nghe hàng xóm khuyên, tùy tiện mua, sử dụng thuốc. Rồi việc sử dụng thuốc không có nguồn gốc rõ ràng.

  • MC :
    Dùng kháng sinh là câu chuyện khá phổ biến của người Việt Nam, thậm chí mua thuốc không cần đơn thuốc. Điều này sẽ có nguy hại như thế nào? Và với các bệnh lý về hô hấp, liệu rằng có phải lúc nào cũng cần dùng kháng sinh không thưa bác sĩ?

    PGS.TS. Nguyễn Thị Diệu Thúy :

    Bộ Y tế đã khuyến cáo rất nhiều, nhiều người dân và thậm chí một vài bác sĩ cứ lạm dụng kháng sinh. Thứ nhất kháng sinh phải có đơn mới được mua nhưng nhiều chỗ có thể mua kháng sinh mà không cần đơn và kháng sinh đôi khi được bán bừa bãi mà không biết loại bệnh này kháng sinh gì. Có những bệnh không cần uống kháng sinh, người ta thấy bệnh lý hô hấp khởi phát thì 60-70% là do virus và do virus thì không cần kháng sinh nhưng chúng ta đã dùng kháng sinh và lần trước dùng rồi thì lần này bắt buộc dùng và phải dùng loại cao cấp hơn (tâm lý chung như vậy), làm cho vi khuẩn đề kháng và lần sau phải dùng kháng sinh nặng hơn do vi khuẩn ra cộng đồng lây người khác và dù người khác chưa dùng kháng sinh bao giờ nhưng kháng sinh không còn đáp ứng được nữa.

    Có một nghiên cứu của một trưởng khoa Dược ở BV Việt Nam – Cu ba tính rằng tỉ lệ kê đơn không kháng sinh là 80% và đặc biệt nông thôn thì gần như đều dùng kháng sinh, thứ 2 bệnh nhân tự kê kháng sinh cho mình, một phần nữa do người bán thuốc kê đơn (ở VN bán thuốc thì có người là dược lý, dược tá, dược sĩ, có người còn không có bằng cấp).  

  • MC :
    Trong bối cảnh dịch bệnh COVID-19 như hiện nay cùng với vấn đề ô nhiễm không khí, làm thế nào để người dân có thể bảo vệ mình trước nguy cơ bệnh tật thưa bác sĩ?

    PGS.TS Phạm Tuấn Cảnh :

    Đối với những công nhân ngành than khi vào hầm lò thì người có biện pháp rửa phổi để lấy bụi ra và cũng có tác dụng và đó là những bụi lớn còn những bụi mịn thì chúng không nhận biết được là bụi đó đi vào tận trong phế nang và qua các hàng rào và vào máu và cơ thể không thể có biện pháp nào để thải ra. Bụi mịn là loại rất nguy hiểm còn các bụi lớn thì có một số giải pháp.

    Chúng ta cần làm sạch môi trường, trong gia đình có thể sử dụng một số phương tiện để lọc không khí và nó chỉ khu trú trong gia đình và nhà phải đủ kín thì mới lọc được còn hở thì rất khó.  

  • Huyền Anh, Hà Nội :
    Con tôi 32 tháng, rất dễ bị viêm đường hô hấp khi thời tiết thay đổi, đặc biệt là khi chuyển mùa. Xin hỏi mỗi khi có triệu chứng hắt hơi, sổ mũi, đau họng tôi nên làm gì để giảm khó chịu cho cháu? Liệu có nên cho cháu uống kháng sinh ngay không và làm thế nào để phòng tránh?

    PGS.TS. Nguyễn Thị Diệu Thúy :

    Thông tin chị đưa rất rõ ràng, trẻ 32 tháng tuổi. Bệnh tai mũi họng thì trẻ dưới 5 tuổi bị rất nhiều đặc biệt nhóm dưới 2 tuổi, con chị đã trên 2 tuổi rưỡi  rồi và như chị nói bệnh lý xảy ra không do nhiễm trùng mà do thời tiết lúc chuyển mùa. Người ta thường nói liên quan đến dị ứng, virus khởi phát như vậy. Triệu chứng đơn giản như: hắt hơi, sổ mũi, đau họng một chút thôi… và những trường hợp đó tuyệt đối không bao giờ dùng kháng sinh cả. Nếu các triệu chứng tái đi tái lại nhiều lần và tính chất định kỳ, xảy ra và thời điểm trong ngày, nhiều lần và khám thấy biến đổi ở niêm mạc mũi, họ chẩn đoán là viêm mũi dị ứng thì dùng thuốc điều trị dự phòng là lúc bị bệnh cũng dùng thuốc không bị bệnh cũng dùng thuốc để dự phòng tái phát loại dị ứng (dị ứng tái đi tái lại) còn viêm mũi thông thường, viêm mũi vận mạch không do nhiễm trùng có thể rửa mũi, súc họng và khi trẻ có bằng chứng nhiễm trùng thì mới dùng kháng sinh và phải có đơn của bác sĩ.

  • khán giả ở TP.HCM :
    Tôi năm nay 60 tuổi, tuổi già thì thường ít ngủ nên rất hay dậy sớm thể dục ngoài trời để tăng cường sức khỏe. Tuy nhiên ở TP.HCM nơi tôi sống thời gian gần đây liên tục có cảnh báo ô nhiễm, vậy nếu muốn tập thể dục thì phải làm thế nào để không nguy hại cho sức khỏe do hít thở phải luồng không khí không tốt?

    PGS.TS Phạm Tuấn Cảnh :

    Không chỉ TP.HCM mà ở Hà Nội đôi khi chúng ta nghe được các cảnh báo hiện tay không khí đang ô nhiễm và người dân không nên ra ngoài kể cả tập thể dục buổi sáng và chúng ta nên tuân thủ nhất là người cao tuổi. Tập thể dục là quan trọng và có thể tập trong nhà hoặc chọn nơi ít có ô nhiễm như gần hồ (và được dự báo ô nhiễm thấp).

  • Vân Anh (Hà Nội) :
    Tôi muốn gửi câu hỏi đến PGS.TS. Nguyễn Thị Diệu Thúy Dùng dung dịch xịt mũi (có chứa nước muối biển) xịt mũi cho trẻ hàng ngày có được không? Tôi nghe nói như vậy có tác dụng làm sạch đường mũi cho trẻ. Vyậ có nên xịt hàng ngày hay chỉ khi nào bị ngạt mũi, chảy nước mũi mới dùng? Người lớn bị viêm mũi, viêm xoang hay bị hắt hơi có nên dùng dung dịch vệ sinh xịt mũi để xịt mũi hàng ngày không? Cảm ơn bác sĩ! Cảm ơn chương trình!

    PGS.TS. Nguyễn Thị Diệu Thúy :

    Bình thường mũi chúng ta có hệ thống bảo vệ rất tốt như niêm mạc, giữ ấm, giữ ẩm không khí và ngăn cản yếu tố lạ vào và bản thân có hệ thống nhầy bảo vệ mũi. Bình thường chúng ta rửa mũi hằng ngày thì   giảm tải lượng chứ không thể rửa sạch hoàn toàn 100% được thì nguy cơ bị bệnh giảm nhiều. Tuy nhiên trong nhi khoa thì sợ nhất là việc rửa mũi không đúng cách  từ đó làm viêm tai về giải phẫu ở nhi khoa thì mũi và tai cấu tạo tương đối thẳng  và khác với người lớn cho nên áp lực quá lớn, trẻ khóc, chúng ta cố gắng ấn thì vào thì nguy cơ cao hơn. Và khi bị bệnh thì đường nhiên là phải rửa rồi còn khi không bị bệnh có khuyến cáo rửa một bên và hút ngay lập tức bên kia để nước chảy ra lập tức. Cần xem hướng dẫn  rửa cụ thể và nước muối sinh lý rất tốt.

    PGS.TS Phạm Tuấn Cảnh bổ sung: Việc rửa mũi bằng nước muối rất tốt, giúp cơ thể đẩy bụi bẩn, vi khuẩn đọng lại trên đường mũi họng, tuy nhiên phải đúng cách. Khi một bệnh lý về mũi thì mũi có thể bị ngạt, tắc lại, niêm mạc phù nề nếu ta không biết mà ra sức xịt vào làm tăng áp lực trong hốc mũi làm ảnh hưởng đến (nếu trẻ sẽ bị viêm tai) nếu muốn rửa mũi thì đường mũi phải thông thoáng thì bơm nước vào thì mới có đường để rửa. Nếu trẻ hoặc người lớn nếu bị ngạt mũi thì phải nhỏ thuốc 15 phút sau mới rửa mũi. Nhiều dụng cụ để xịt, rửa mũi tạo áp lực khác nhau, bình phun sương, giọt nhỏ bắn vào trong niêm mạc làm ẩm niêm mạc tác dụng rửa nhẹ còn những bình bóp vào tạo thành luồng thì rửa sạch hơn nhưng nếu không đúng cách sẽ gây tác hại. Chúng ta phải lựa chọn dụng cụ phù hợp, với trẻ thì dùng bình áp lực nhẹ, phun sương làm mềm niêm mạc, dùng dụng cụ hút dịch mũi ra rồi bơm nước muối vào.

  • Trần Thị Hoa (Hà Nội) :
    Tôi bị viêm mũi dị ứng. Đi khám được bác sĩ cho dùng thuốc vệ sinh mũi, nhỏ mũi... nhưng chỉ được một thời gian rồi bệnh lại tái phát. Sau đó, tôi tự mua thuốc naphazoline về nhỏ, thấy dễ thở nhưng cũng chỉ được một thời gian. Cho đến bây giờ, tôi đã dùng một số loại nhưng cũng không thấy hiệu quả triệt để. Xin cho biết có thuốc nào giúp tôi điều trị bệnh này?

    PGS.TS Phạm Tuấn Cảnh :

    Theo như bạn kể thì để chẩn đoán viêm mũi dị ứng thì có triệu chứng như: ngạt mũi, chảy nước mũi, hắt hơi, chảy nước mũi trong và cần khai thác thêm một số  tiền sử khác nữa. Để điều trị viêm mũi dị ứng có nhiều phương pháp, ngăn  cản tác nhân gây dị ứng (khá là khó) và chúng ta phải kì công thì mới tìm thấy tác nhân gây dị ứng và có nhiều tác nhân gây dị ứng, có thể dùng  một số thuốc chống dị ứng, dùng thuốc điều trị triệu chứng. Bạn nếu mới dùng thuốc nhỏ mũi đơn thuần thì mới điều trị triệu chứng như phù nề, ngạt mũi. Nếu chỉ dùng thuốc nhỏ mũi đơn thuần và bạn bị viêm mũi dị ứng thì không có tác dụng là đúng. Triệu chứng dị ứng vẫn còn và niêm mạc mũi vẫn phù nề và có thể nhỏ thuốc co niêm mạc lại một thời gian. Và điều trị viêm mũi dị ứng không chỉ dùng thuốc nhỏ mũi và bạn cứ lạm dụng thuốc  nhỏ mũi thì sẽ có hiện tượng viêm mũi do dùng thuốc (nghiện dùng thuốc nhỏ mũi) liên tục phụ thuộc vào thuốc nhỏ mũi. Nên việc dùng thuốc cũng cần có chỉ định và rất cần cẩn thận và tốt nhất bạn nên khám bác sĩ để chẩn đoán chính có phải viêm mũi dị ứng và điều trị theo đúng phác đồ viêm mũi dị ứng: dùng thuốc chống dị ứng cùng với thuốc điều trị triệu chứng.

  • MC :
    Cũng là câu hỏi liên quan đến trẻ nhỏ: Chào bác sĩ, con tôi 9 tháng, năng 8.5 kg bị ho có đờm. Tôi cho cháu uống siro ho Prospan và thuốc Exomuc 1 tuần nay. Cháu có giảm ho nhưng tình trạng ho vẫn không hết hẳn. Tôi chưa cho cháu đi khám, vì tôi không muốn cho cháu uống kháng sinh, sau mỗi lần uống kháng sinh cháu tòm đi trông thấy. Tôi vô cùng lo lắng, xin bác sĩ cho lời khuyên.

    PGS.TS. Nguyễn Thị Diệu Thúy :

    Thông tin ban đầu trẻ 9 tháng, nặng 8,5kg là bình thường không thừa cân, thiếu cân không có bệnh lý nền. Anh chị lo lắng trẻ ho kéo dài một chút (1 tuần), thuốc prospan, Exumuc là thuốc thảo dược (có tác dụng giảm ho, long đờm). Bố mẹ lo lắng con sổ mũi và ho kéo dài (không ảnh hưởng đến cuộc sống vẫn chơi, vẫn ăn). Thông thường đường hô hấp sau tổn thương muốn hồi phục hoàn toàn (niêm mạc, đường thở) mất khoảng 2 tuần, nếu trẻ vẫn bình thường, thở đều không rối loạn giấc ngủ, quấy ngủ thì hoàn toàn tự nhiên. Nếu thấy trẻ không ngủ được, không ăn, khó thở, khò khè, sốt cao… nếu đơn thuần chỉ có vài tiếng ho thôi thì có thể để tự nhiên như vậy 1-2 tuần tự hồi phục. Nếu không có triệu chứng gì xấu thì tuyệt đối không dùng kháng sinh, nếu lo lắng thì có thể đến bệnh viện xem có nên dùng kháng sinh. Còn 2 thuốc này có thể dùng được cho bé.

  • Vũ Minh Hà, Thái Bình :
    Tôi bị viêm mũi dị ứng, đặc biệt trong thời tiết này thường hắt hơi sổ mũi khi ngủ dậy ngay khi ở trong nhà. Tôi đi khám được bác sĩ chẩn đoán là bị lệch vách ngăn mũi và viêm mũi dị ứng, nhưng điều trị mãi mà vẫn không khỏi. Xin cho biết tôi phải điều trị bệnh này như thế nào? Tôi cần vệ sinh thông khí trong nhà như thế nào để hạn chế hắt hơi sổ mũi?

    PGS.TS Phạm Tuấn Cảnh :

    Triệu chứng bạn mô tả thì khá là điển hình của viêm mũi dị ứng (tức là khi ngủ dậy, thay đổi thời tiết chảy nước mũi trong, hắt hơi, sổ mũi). Khi khám được chẩn đoán là viêm mũi dị ứng kèm theo dị dạng là lệch vẹo vách ngăn mũi là hai bệnh này đôi song hành với nhau đôi khi  là hệ quả của nhau, lệch vẹo vách ngăn là nguyên nhân gây kích thích triệu chứng viêm mũi dị ứng. Bạn nên đến khám để điều trị theo hướng dị ứng (chống dị ứng mũi) một cách bài bản. Nếu điều trị bằng thuốc mà tốt là rất mừng nếu không bác sĩ thấy điều trị đúng phác đồ mà không hiệu quả thì chúng ta sẽ đề cập đến việc can thiệp vào vách ngăn mũi hay không (có phẫu thuật can thiệp vào vách ngăn làm cho nó thẳng) làm không kích thích mũi giảm triệu chứng. Chỉ định phẫu thuật đúng khi điều trị nội khoa mà không hiệu quả thì kết hợp thêm phẫu thuật.

  • PGS.TS. Nguyễn Thị Diệu Thúy

    Trưởng bộ môn Nhi trường Đại học Y Hà nội.Phó trưởng khoa miễn dịch dị ứng, bv Nhi Trung ương.

  • PGS.TS Phạm Tuấn Cảnh

    Giám đốc Bệnh viện Tai mũi họng trung ương; Trưởng bộ môn Tai mũi họng – Đại học Y Hà Nội.

Tin liên quan
Ô nhiễm bụi mịn PM2.5 do cháy rừng ảnh hưởng sức khỏe người dân Australia
SKĐS - Ô nhiễm bụi mịn PM2.5 từ các vụ cháy rừng trở thành mối đe dọa lớn nhất đối với y tế công cộng ở Australia. Phơi nhiễm PM2.5 gây hậu quả từ ảnh hưởng tới đường thở cho tới bệnh hen, giảm chức năng phổi, suy tim và tử vong sớm.
Bụi mịn tại Hà Nội ở mức nguy hại cho sức khỏe
SKĐS - Theo hệ thống đo chỉ số chất lượng không khí từ nền tảng ứng dụng Air Visual (thuộc Tổ chức IQAir có trụ sở chính tại Thụy Sỹ) cho biết, sáng ngày 14/12, chỉ số chất lượng không khí AQI tại khu vực Hà Nội đều ở ngưỡng tím – rất nguy hại đối với sức khỏe.
Dự phòng tác hại của bụi mịn PM2,5 như thế nào để bảo vệ sức khỏe?
SKĐS - Trước thông tin ô nhiễm không khí, đặc biệt là ô nhiễm do bụi mịn PM2,5 được giới chuyên gia gọi là "sát thủ thầm lặng và toàn diện" vì không chừa một ai do bụi xâm nhập cơ thể suốt 24 giờ khi chúng ta hít thở khiến nhiều người lo lắng.
Bụi mịn: Kẻ giết người vô hình
SKĐS - Bụi mịn là những hạt bụi cực nhỏ (PM: particulate matter) có kích thước nhỏ hơn 2,5µcm (micrometer). Cứ 40 hạt bụi mịn thì bằng đường kính của một... sợi tóc và đương nhiên, chúng ta chỉ nhìn thấy loại bụi này qua kính hiển vi điện tử.
Tin chân bài
CHUYÊN ĐỀ
Bình luận
TIN CÙNG CHUYÊN MỤC
Xem thêm