Bệnh nhân là chị T.T.T.M (44 tuổi, ngụ Cần Thơ). Khoảng 6 tháng trước, chị bị té ngã, chấn thương vùng hông lưng. Ban đầu chỉ là cảm giác nhức nhẹ, nhưng cơn đau tăng dần theo thời gian, lan ra hai bên hông, đặc biệt dữ dội khi đứng hoặc đi lại.
"Cứ đứng lên là đau như lưng bị gãy ra, phải nằm xuống mới đỡ" – chị M. kể.
Dù đã đi khám nhiều nơi, dùng thuốc, tập vật lý trị liệu và áp dụng các biện pháp dân gian, tình trạng vẫn không cải thiện. Khi đến khám tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ, bệnh nhân được chụp MRI 3.0 Tesla và xác định bị trượt đốt sống mất vững – tình trạng các đốt sống lệch khỏi vị trí bình thường và không còn ổn định khi vận động.
Hình ảnh vị trí trật đốt sống của bệnh nhân, trước và sau phẫu thuật.
Mổ hở – "chuẩn mực cũ" với nhiều hạn chế
Theo BS.CKI Nguyễn Quang Hưng, Trưởng đơn vị Ngoại Thần kinh, không phải mọi trường hợp trượt đốt sống đều cần phẫu thuật. Tuy nhiên, khi cột sống mất vững và điều trị bảo tồn thất bại, phẫu thuật là chỉ định cần thiết.
Trước đây, các ca bệnh tương tự chủ yếu được điều trị bằng mổ hở – phương pháp kinh điển trong ngoại khoa cột sống. Bác sĩ phải rạch một đường dài ở lưng, bóc tách nhiều lớp cơ để tiếp cận cột sống, giải ép thần kinh và đặt dụng cụ cố định.
Phương pháp này giúp xử lý triệt để tổn thương, nhưng đi kèm nhiều hạn chế như: Tổn thương mô mềm lớn; mất máu nhiều; đau sau mổ kéo dài; thời gian hồi phục chậm…
Mổ nội soi, bước tiến của ngoại khoa cột sống tại Việt Nam
Trong khoảng hơn một thập niên trở lại đây, xu hướng phẫu thuật cột sống xâm lấn tối thiểu phát triển mạnh trên thế giới và nhanh chóng được các bệnh viện lớn tại Việt Nam tiếp cận.
Từ khoảng những năm 2010–2015, các kỹ thuật nội soi cột sống bắt đầu được triển khai tại một số trung tâm ngoại thần kinh và chấn thương chỉnh hình lớn. Ban đầu chủ yếu áp dụng cho thoát vị đĩa đệm, sau đó mở rộng sang các bệnh lý phức tạp hơn như hẹp ống sống, trượt đốt sống và ghép xương liên thân đốt.
Đặc biệt, kỹ thuật nội soi một cổng – mức độ xâm lấn tối thiểu cao hơn – chỉ mới được ứng dụng tại Việt Nam trong vài năm gần đây, đòi hỏi trang thiết bị hiện đại và phẫu thuật viên được đào tạo chuyên sâu.
Ở trường hợp của chị M., ê-kíp đã lựa chọn phương pháp nội soi cột sống một cổng để giải quyết triệt để tình trạng mất vững.
Ca mổ "nhẹ nhàng" nhưng hiệu quả
Bác sĩ tại SIS thăm khám, dặn dò bệnh nhân trước ngày ra viện.
Thông qua một đường mổ nhỏ, dưới hướng dẫn của hệ thống nội soi và hình ảnh hiện đại, các bác sĩ đã giải phóng chèn ép thần kinh; loại bỏ phần đĩa đệm tổn thương; ghép xương liên thân đốt để tái tạo độ vững.
Một miếng ghép được đặt vào giữa hai đốt sống, kết hợp với xương tự thân và vật liệu hỗ trợ để thúc đẩy quá trình liền xương. Sau đó, hệ thống vít qua da được sử dụng để cố định cột sống.
Theo BS Hưng, ưu điểm nổi bật của phương pháp này là vết mổ nhỏ, ít xâm lấn; giảm tổn thương mô mềm; ít đau sau mổ; phục hồi nhanh hơn so với mổ hở…
Sau phẫu thuật, bệnh nhân đã có thể đi lại nhẹ nhàng, cơn đau lưng gần như biến mất, chỉ còn đau nhẹ tại vị trí mổ.
Các chuyên gia khuyến cáo, những dấu hiệu như đau lưng kéo dài, đau tăng khi vận động, tê yếu chân hoặc hạn chế đi lại – đặc biệt sau chấn thương – cần được thăm khám sớm tại cơ sở chuyên khoa.
Việc chẩn đoán đúng và điều trị kịp thời không chỉ giúp giảm đau mà còn ngăn ngừa biến chứng, tránh nguy cơ mất vững cột sống kéo dài ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống.
PV