Trung Quốc, Nhật Bản “khẩu chiến”

Quan hệ giữa hai chính quyền Tokyo và Bắc Kinh đã xấu đi từ đầu năm nay, chủ yếu do việc tranh chấp chủ quyền quần đảo Senkaku/Điếu Ngư tại biển Hoa Đông. Thủ tướng Nhật Bản - mà quyết định đầu tiên khi lên cầm quyền là tăng ngân sách quốc phòng, lần đầu kể từ 11 năm qua đã nói rõ là muốn đóng một vai trò tích cực hơn cho hòa bình và ổn định khu vực, được ông gọi là "chủ nghĩa hòa bình tích cực". Tokyo còn dự định tổ chức một cuộc tập trận trên biển và trên không vào tháng 11, có thể là nhằm chứng tỏ với Bắc Kinh khả năng bảo vệ các hòn đảo của mình.

Tranh chấp lãnh hải là nhân tố chính khiến quan hệ Trung - Nhật căng thẳng.

Ông Shinzo Abe cũng nói với Wall Street Journal là trong những cuộc tiếp xúc gần đây với các nhà lãnh đạo trong khu vực, ông đã nhận ra rằng các láng giềng châu Á trông cậy vào Nhật Bản để có thể tiến hành phản công ngoại giao chống lại chiến lược của Trung Quốc, được đánh giá là ngày càng thô bạo. Thủ tướng Nhật Bản cho biết: "Một số quốc gia lo sợ là Trung Quốc toan tính dùng vũ lực để thay đổi nguyên trạng chứ không thượng tôn pháp luật. Nhưng nếu Bắc Kinh chọn lựa con đường này thì họ sẽ không thể tìm ra được lối thoát một cách hòa bình". Ông Shinzo Abe nói thêm: "Như vậy Trung Quốc không nên hành động như thế và rất nhiều nước trông cậy vào Nhật Bản để bày tỏ quan điểm trên một cách dứt khoát. Những quốc gia này hy vọng nhờ đó mà Bắc Kinh sẽ bắt đầu có những động thái có trách nhiệm hơn trong cộng đồng quốc tế".

Sau khi những phát biểu mạnh mẽ trên được đưa ra, Bắc Kinh đã lên tiếng đe dọa sẽ đáp trả nếu bị khiêu khích. Một nhà ngoại giao hàng đầu đã nghỉ hưu của Trung Quốc đe dọa, bất kỳ động thái nào của Tokyo nhằm kiếm chế Trung Quốc đều được xem là một nỗ lực nhằm che giấu những động cơ lớn hơn trong khu vực và nó được cho là "cực kỳ nguy hiểm". Trong khi đó, Bộ Quốc phòng Trung Quốc cảnh báo Nhật Bản đừng xem nhẹ quyết tâm của Trung Quốc trong việc áp dụng bất kỳ biện pháp cần thiết nào để bảo vệ bản thân. Trung Quốc đã trực tiếp "tấn công" vào thông tin mà báo chí Nhật Bản đưa ra gần đây về việc Thủ tướng Abe thông qua chính sách cho phép lực lượng của nước ông bắn hạ các máy bay không người lái của nước ngoài nếu máy bay đó phớt lờ cảnh báo rời khỏi không phận Nhật Bản. "Đừng đánh giá thấp quyết tâm và sức mạnh của quân đội Trung Quốc trong việc bảo vệ chủ quyền lãnh thổ. Nếu Nhật Bản dùng đến các biện pháp như bắn hạ máy bay, đó sẽ là một hành động khiêu khích nghiêm trọng đối với chúng tôi, một hành động gây chiến tranh", Phát ngôn viên Bộ Quốc phòng Trung Quốc - ông Geng Yansheng đã tuyên bố cứng rắn như vậy trên website của cơ quan này. Tuyên bố của ông Geng còn cảnh báo: "Chúng tôi sẽ có những hành động kiên quyết để đáp trả và bên gây rắc rối sẽ phải gánh chịu mọi hậu quả".