(SKDS) - Lương công nhân tại Trung Quốc cao hơn so với một số nước châu Á, thậm chí cao hơn cả một số nước Bắc Phi hay Đông Âu. Một số nhà sản xuất công nghiệp lớn đang có xu hướng chuyển dời các cơ sở gia công về phía các quốc gia có giá thành rẻ hơn như Indonesia hay Bangladesh.
Theo thông báo của Bộ trưởng Thương Mại Indonesia, Tập đoàn Foxconn - Đài Loan sẽ mở một dự án đầu tư tại đây trị giá từ 5 - 10 tỷ usd và được dàn đều trong nhiều năm. Đây sẽ là một trong những dự án xây dựng nhà máy lớn nhất trên thế giới. Jakarta tuyên bố sẵn sàng trải thảm đỏ đón tiếp Tập đoàn Foxconn. Theo dự tính, Foxconn sẽ xây dựng một khu nhà xưởng có công suất lắp ráp 3 triệu chiếc iPad, iPhone và nhiều nhãn hiệu điện tử khác trong một năm. Ước tính, khu xưởng lớn nhất này trong tương lai có thể tạo việc làm cho khoảng một triệu người. Nếu như dự án này vẫn được Foxconn giữ kín thông tin, nó cũng cho thấy diện mạo mới của tấm bản đồ công nghiệp. Hiện tại, Trung Quốc vẫn đứng đầu bảng xếp hạng với mức thu hút đầu tư nước ngoài trong năm vừa qua là 108 tỷ usd, bỏ xa các nước Brazil, Ấn Độ và Hoa Kỳ chỉ nhận được khoảng 60 tỷ usd.
Thế nhưng, với thời gian, Trung Quốc đang mất dần thế ưu việt. Việc chọn các điểm xây dựng khu công nghiệp đang nghiêng dần theo hướng có lợi cho các nước mới trỗi dậy khác tại châu Á, Bắc Phi và thậm chí là một số nước nằm rìa của khối Liên hiệp châu Âu. Từ đầu năm 2012, mức đầu tư nước ngoài vào Trung Quốc đã giảm xuống 4% so với cùng kỳ năm ngoái. Cùng trong thời gian này, nhiều nhà sản xuất nước ngoài (như Toyota, Jeanci - công nghiệp dệt Thổ Nhĩ Kỳ, Emani - hãng mỹ phẩm Ấn Độ) tuyên bố mở rộng sản xuất sang các quốc gia khác như Brazil, Serbia, Ai Cập hay Bangladesh… Điều đáng nói là trường hợp Foxconn.
Trung Quốc sẽ không còn là nơi cạnh tranh nhất về sản xuất. |
Cho đến giờ, tập đoàn này vẫn duy trì sản xuất tại Trung Quốc trong các điều kiện vẫn còn chấp nhận được: lương tối thiểu, giờ làm việc có thể co giãn, nhà máy mọc lên như nấm… Tại Hoa Kỳ thì bị cảnh báo, còn tại Trung Quốc thì cũng bị phản đối, buộc tập đoàn phải nâng mức lương thêm 20% và phải xem xét lại phương pháp điều hành. Trước mắt, Foxconn không thể rời bỏ Trung Quốc nhưng cũng đang nghiên cứu khả năng thiết lập một cơ sở mới tại Indonesia hay Myanmar, hai quốc gia có mức nhân công thấp hơn rất nhiều.
Không chỉ có các tập đoàn nước ngoài mới chuyển hướng đầu tư, ngay cả một số tập đoàn lớn của Trung Quốc cũng đang nhắm đến việc chuyển dời hoạt động sản xuất các loại sản phẩm cấp thấp sang các nước khác có chi phí lương thấp hơn. Đây mới chỉ là bước đầu. Theo một nghiên cứu do Natixis công bố hồi tháng 6, giá nhân công tại Trung Quốc cao hơn các nước khác trong khu vực, thậm chí cao hơn cả một số quốc gia Bắc Phi hay Đông Âu.
Bản nghiên cứu còn đưa ra một dự đoán gây sốc: giữa việc tăng lương và tăng giá đồng nhân dân tệ, giá nhân công tại Trung Quốc nếu tính theo đồng tiền chung sẽ còn cao hơn mức giá nhân công tại Mỹ, châu Âu và Nhật Bản theo trình tự 4, 5 và 7 năm. Như vậy, trong tương lai “Trung Quốc sẽ không còn là điểm cạnh tranh nhất để sản xuất”. Thậm chí, các chuyên gia còn tiên đoán rằng dù năng suất lao động của công nhân Trung Quốc có tăng lên, “sự mất tính cạnh tranh về chi phí đáng kinh ngạc sẽ gây ra làn sóng dịch chuyển hoạt động sản xuất mạnh”.
Dù vậy, một số nhà đầu tư Pháp vẫn cho rằng giá thành sản xuất tại Trung Quốc vẫn rẻ hơn 1/10 so với tại Pháp, nhất là nếu sản xuất với quy mô lớn. Mặt khác, việc cung cấp nguyên vật liệu sẽ dễ dàng hơn. Đồng thời, châu Á vẫn là thị trường đầy tiềm năng.
Như vậy, mở một nhà máy tại Trung Quốc để sản xuất và bán cho người dân bản xứ thì được. Nhưng mở để xuất khẩu với một mức thấp cho thế giới thì càng ngày càng ít dần. Hơn nữa, đó cũng chính là điều mong ước của chính quyền Bắc Kinh, vốn đang muốn phát triển mạnh ngành công nghiệp. Dù rằng phải nhường chỗ sản xuất dòng sản phẩm giá rẻ cho các nước khác.
Nguyễn Lê (Theo Le Monde)
