Trung Quốc đau đầu với bài toán lương thực

Quốc tế
Mặc dù sản lượng ngũ cốc đạt mức kỷ lục nhưng ngành nông nghiệp của Trung Quốc đang phải đối mặt với các vấn đề trầm kha.
Mặc dù sản lượng ngũ cốc đạt mức kỷ lục nhưng ngành nông nghiệp của Trung Quốc đang phải đối mặt với các vấn đề trầm kha. Các vấn đề này bao gồm diện tích đất canh tác đang bị thu hẹp cùng với quá trình đô thị hóa, nước và đất bị ô nhiễm do nông dân Trung Quốc sử dụng quá nhiều thuốc trừ sâu và phân bón trong quá trình sản xuất. Trong bối cảnh đó, Chính phủ Trung Quốc đã cam kết đảm bảo an ninh lương thực quốc gia và cung cấp sản phẩm nông nghiệp một cách hiệu quả.

Trung Quốc, với dân số đông nhất hành tinh, quốc gia này đã ra sức sản xuất một lượng lương thực lớn nhưng vẫn không đủ để cung ứng cho người dân. Do đó, Trung Quốc tìm cách thu mua lương thực từ khắp nơi trên thế giới và thuê cả ruộng đất ở nước ngoài để trồng trọt, sản xuất. Từ tháng 5 vừa qua, Trung Quốc đã mua khoảng 10 triệu tấn lúa mì trên thị trường thế giới, lượng nhập khẩu đáng kể nhất từ 18 năm gần đây. Từ đó, Trung Quốc trở thành nhà thu mua lúa mì số một trên thế giới. Lý do là chất lượng lúa mì của Trung Quốc quá kém trong mùa thu hoạch vừa qua vì thời tiết xấu.

Trung Quốc đau đầu với bài toán lương thực 1
 Trung Quốc sẽ là nhà thu mua lúa mì số một trên thế giới.

Quá trình đô thị hóa nhanh chóng, cùng với sự phát triển của tầng lớp trung lưu đã làm thay đổi các thói quen về ăn uống. Tiêu thụ thịt heo, bò, gia cầm cũng bùng nổ. Gần 20 triệu người di cư hàng năm từ nông thôn ra thành thị vùng duyên hải phía Đông. Với tốc độ như vậy, dân số thành thị sẽ vượt mức một tỷ người từ nay đến năm 2025.

Theo Cục Thống kê Quốc gia (NBS), sản lượng ngũ cốc của Trung Quốc trong mùa hè này đạt mức cao kỷ lục 132 triệu tấn, chủ yếu là lúa mì. Theo Cơ quan Quản lý ngũ cốc Quốc gia (SAG), sản lượng ngô trong vụ thu hoạch mùa thu dự kiến sẽ đạt mức cao kỷ lục 215 triệu tấn. Các số liệu của NBS cũng cho thấy, năm 2012 sản lượng ngũ cốc của Trung Quốc đã tăng 3,2% so với năm trước đó lên mức cao kỷ lục 589,57 triệu tấn. Ðây là năm thứ 9 liên tiếp sản lượng ngũ cốc của nước này tăng.

Để chăn nuôi gia súc, Trung Quốc đã nhập 80% lượng đỗ mà cả nước tiêu thụ. Paul Gaffet, phân tích gia thị trường ngũ cốc của ODA giải thích: "Đây là một quyết định mang tính chính trị của Chính phủ khi ưu tiên sản xuất lúa mì và ngô, hơn là sản xuất các loại cây lấy dầu". Chính phủ đã đưa ra một chính sách hỗ trợ ngành nông nghiệp với việc giúp cơ khí hóa, xóa thuế khóa và duy trì người nông dân tại nông thôn. Tuy nhiên, Trung Quốc có nguy cơ càng ngày càng lệ thuộc hơn vào bên ngoài khi nhập khẩu khá nhiều nông sản. Trung tâm Thông tin quốc gia Trung Quốc về ngũ cốc và dầu ăn đã thừa nhận khả năng tự cung ứng về ngũ cốc sẽ giảm từ nay đến năm 2020.

Cũng như mọi quốc gia khác, vấn đề an ninh lương thực giữ một vai trò quan trọng và được xem như an ninh quốc gia. Trong nhiều năm, Trung Quốc đã lập các kho dự trữ lớn, đặc biệt là lúa mì để đề phòng trường hợp cấp bách. Theo Tổ chức Lương nông Liên hợp quốc (FAO), con số dự trữ lên đến 55 triệu tấn. Ngoài ra, có cả các kho dự trữ tư nhân nhưng chẳng có số liệu cụ thể nào. Để bảo đảm an ninh lương thực, Trung Quốc đã tìm một số giải pháp khác. Từ nhiều năm nay, Chính phủ Trung Quốc đầu tư thuê ruộng đất ở nước ngoài để canh tác như tại châu Phi và mới đây còn tìm đến Ukraina.

Theo thống kê từ Bộ Tài nguyên Trung Quốc, diện tích ruộng đất canh tác sụt giảm 6,2% từ năm 1997 - 2008. Từ nhiều năm nay, Trung Quốc tìm kiếm nguồn tài nguyên từ nước ngoài, tại Đông Nam Á có Lào, Campuchia và Indonesia. Ngoài ra còn có châu Mỹ Latinh.

Đặc biệt, Trung Quốc quan tâm đến nguồn nông sản của Ukraina, nay là nước xuất khẩu ngũ cốc lớn trên thế giới. Mối quan hệ giữa hai quốc gia đã được siết chặt từ nhiều năm gần đây. Năm 2012, Trung Quốc đã cho ngành nông nghiệp Ukraina vay 3 tỷ USD và Ukraina đang thương lượng để nhận được sự giúp đỡ tài chính cho hệ thống tưới tiêu.

Mặt khác, vụ mùa bội thu cũng gây khó khăn cho nông dân trong việc tìm kiếm kho bãi để lưu giữ và bảo quản ngũ cốc. Kết quả khảo sát của SAG năm 2011 cho thấy, nông dân Trung Quốc bị mất khoảng 8% sản lượng ngũ cốc (tương đương với khoảng 20 triệu tấn/năm) do công tác lưu giữ và bảo quản kém. Để giải quyết vấn đề này, Trung Quốc đang nghiên cứu các biện pháp mới như xây dựng "các ngân hàng ngũ cốc" để giúp nông dân lưu trữ sản phẩm của họ trong các kho hiện đại và có quy mô lớn hơn.
Hương Linh (Theo Chinadaily, Les Echos)

Ý kiến của bạn