1. Tác dụng của trứng gà ngâm dứa
Dưới góc nhìn Đông y, món trứng gà ngâm dứa có nhiều công dụng tốt cho sức khỏe, giúp tiêu thực hóa trệ, ích khí bổ tỳ, thông kinh hoạt lạc, thích hợp cho người đau nhức xương khớp, tư âm nhuận táo, kích thích sinh tân dịch, nhuận phế, dưỡng can huyết, rất tốt cho người âm hư, da dẻ khô sáp, hoặc người gầy yếu sau khi ốm dậy.
Dưới góc nhìn sinh hóa, quá trình ngâm trứng gà với dứa thực chất là một quá trình thủy phân protein bằng enzyme thực vật kết hợp với phản ứng hòa tan khoáng chất bằng acid hữu cơ, cụ thể:
Hòa tan và hấp thu canxi hữu cơ: Vỏ trứng gà chứa phần lớn là canxi cacbonat, nước dứa lại rất giàu acid hữu cơ, khi ngâm, phản ứng hóa học xảy ra biến đổi canxi cacbonat vốn khó tan thành canxi hữu cơ có độ hòa tan và tỷ lệ hấp thu tại ruột non cao hơn rất nhiều.
Thủy phân protein: Dứa chứa hàm lượng lớn bromelain là một phức hợp enzyme thủy phân protein. Khi ngâm trứng vào nước dứa, bromelain sẽ cắt các liên kết peptide của protein trong lòng trắng và lòng đỏ trứng, chuyển hóa chúng thành các chuỗi peptide ngắn và amino acid tự do, từ đó giúp cơ thể dễ dung nạp và giảm tải cho hệ tiêu hóa.
Trứng gà ngâm dứa không những giúp phát huy được tác dụng riêng biệt của trứng gà và dứa với sức khỏe, mà quá trình ngâm còn diễn ra những phản ứng sinh hóa, giúp tạo ra nhiều tác dụng hiệp đồng quý báu, giúp hỗ trợ chống viêm, giảm đau xương khớp, tăng cường hệ miễn dịch, phục hồi thể trạng.
Trứng gà và dứa đều là dược thiện có tác dụng tốt với sức khỏe.
2. Cách làm trứng gà ngâm dứa
2.1 Cách ngâm trứng gà với dứa, đường phèn
Cách phối ngũ thêm đường phèn chính là biến thể phổ biến nhất trong dân gian của bài thuốc trứng gà ngâm dứa. Việc bổ sung đường phèn không chỉ đơn thuần là để gia tăng hương vị, giúp dễ uống hơn, mà dưới cả góc nhìn Đông y và Tây y, nó mang một vai trò bào chế và dược lý rất rõ ràng, giúp điều hòa khí vị, nhuận phế dưỡng vị, làm tăng áp lực thẩm thấu và ức chế sự phát triển của một số loại vi khuẩn, nấm mốc thông thường.
Cách làm:
- Đặt nhẹ nhàng 3 quả trứng gà sống xuống đáy hũ thủy tinh.
- Phủ một lớp dứa thái lát lên trên, sau đó rải một lớp đường phèn, cứ thế lặp lại một lớp dứa, một lớp đường phèn cho đến khi phủ kín hoàn toàn quả trứng.
- Đậy kín nắp hũ, để ở nơi thoáng mát hoặc ngăn mát tủ lạnh từ 10 đến 12 ngày.
Acid trong dứa kết hợp với đường phèn sẽ dần dần bào mòn vỏ trứng. Sau khoảng thời gian trên, vỏ trứng sẽ tan chảy hoàn toàn vào dịch mật dứa đường phèn. Khi dùng, khẽ chọc thủng lớp màng mỏng bao quanh trứng, khuấy thật đều để lòng đỏ, lòng trắng, nước dứa và đường phèn hòa quyện thành một hỗn hợp đồng nhất.
2.2 Cách ngâm trứng gà với nước ép dứa (không dùng đường phèn)
Cách làm:
- Trứng gà rửa thật sạch vỏ dưới vòi nước, có thể dùng chút muối hoặc cồn thực phẩm lau qua vỏ để khử trùng bề mặt bên ngoài, lau thật khô quả trứng.
- Dứa gọt vỏ, khoét bỏ mắt, cắt dứa và lõi dứa thành miếng nhỏ, sau đó cho vào máy ép lấy nước cốt nguyên chất (không pha thêm nước).
- Đặt quả trứng gà nguyên vỏ vào hũ thủy tinh một cách nhẹ nhàng, đổ nước ép dứa vào sao cho ngập hoàn toàn quả trứng.
- Đậy kín nắp hũ, cho vào ngăn mát tủ lạnh và ngâm trong vòng 24 đến 48 giờ. Sau khoảng vài tiếng, sẽ thấy các bọt khí nhỏ bám đều và sủi quanh vỏ trứng; sau 24 - 48 giờ, lớp vỏ cứng sẽ bị acid trong dứa bào mòn hoàn toàn, chỉ còn lại quả trứng mềm sụn được bao bọc bởi lớp màng mỏng bên trong.
- Sau khi vỏ đã tan hết, dùng thìa sạch vớt trứng ra, khẽ chọc thủng lớp màng mỏng để lòng đỏ và lòng trắng hòa vào nước dứa, hoặc vớt cả màng đem đánh đều cùng nước dứa ngâm.
Hấp cách thủy: Rót hỗn hợp nước dứa và trứng vào một chiếc bát sứ, đem hấp cách thủy khoảng 10 - 15 phút cho đến khi hỗn hợp đông lại như bánh pudding hoặc dạng trứng hấp chín tái/chín tới, ăn vào bữa sáng hoặc bữa trưa, sau khi ăn khoảng 30 - 45 phút.
Trứng gà ngâm dứa tốt cho người đau nhức xương khớp, người gầy yếu sau ốm dậy.
3. Một số lưu ý khi chế biến, bảo quản, sử dụng trứng gà ngâm dứa
Không nên uống sống: Trong dân gian có truyền tai nhau cách uống trực tiếp hỗn hợp nước dứa và trứng sống sau khi ngâm tan vỏ. Điều này cực kỳ nguy hiểm vì vi khuẩn Salmonella thường ký sinh trên vỏ trứng và có thể xâm nhập vào bên trong và không bị tiêu diệt hoàn toàn bởi acid của dứa. Uống sống dễ dẫn đến nhiễm độc thức ăn, tiêu chảy cấp hoặc nhiễm khuẩn đường ruột. Sau khi vỏ trứng đã tan hết, đánh đều hỗn hợp và nên đem hấp cách thủy chín tái hoặc chín tới trước khi ăn.
Vệ sinh vỏ trứng và dụng cụ ngâm thật sạch: Sau khi vệ sinh cần lau thật khô, nếu vỏ trứng hoặc dụng cụ ngâm còn dính nước lã, khi ngâm vào nước dứa sẽ tạo môi trường cho nấm mốc và vi khuẩn có hại phát triển, làm hỏng toàn bộ hũ thuốc.
Để ngăn mát tủ lạnh: Quá trình ngâm tan vỏ trứng phải được thực hiện trong ngăn mát tủ lạnh. Nếu để ở nhiệt độ phòng bên ngoài, nước dứa giàu đường sẽ rất nhanh bị lên men chua, ôi thiu và sinh nấm mốc trước khi kịp hòa tan vỏ trứng.
Thời điểm ăn trứng gà ngâm dứa: Không nên ăn trứng gà ngâm dứa khi bụng đói, không nên ăn vào buổi tối, chỉ dùng 1 - 2 lần/tuần, không dùng liên tục mỗi ngày.
Trường hợp nên tránh: Người bệnh tiểu đường, người có thể chất tỳ vị hư hàn nên thận trọng và tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng. Bên cạnh đó, những người vốn có lượng acid dạ dày cao, người viêm loét dạ dày, tá tràng, hay bị trào ngược, ợ chua tuyệt đối không dùng trứng gà ngâm dứa để tránh làm vết loét nghiêm trọng hơn.
