Hiện nay, những sai phạm, khuất tất trong thực hiện chế độ chính sách xã hội cho người dân ở một số địa phương đã không còn là hiếm. Điều đáng nói hơn, có không ít những đối tượng giàu có, lành lặn lại tìm mọi cách để được chứng nhận là đói nghèo, thương tật... để được hưởng chính sách xã hội. Trong khi đó, những người xứng đáng được hưởng lại đành ngậm ngùi không được vì... "bức tường" thủ tục.
Cán bộ Phòng Người có công (Sở LĐ-TB&XH Nam Định) rà soát hồ sơ các đối tượng hưởng chính sách theo Nghị định 31CP-2013 của Chính phủ. |
Cố tình làm sai?
Liên quan đến vấn đề trên, luật sư Nguyễn Tiến Thủy (Văn phòng Luật sư Việt Lý, thuộc đoàn Luật sư Hà Nội) cho biết: Đối với cán bộ có trách nhiệm lập hoặc cấp các giấy tờ, tài liệu liên quan đến chế độ chính sách, nếu làm sai sẽ vi phạm vào Điểm b Khoản 2 Điều 284 Bộ luật Hình sự tội giả mạo trong công tác. Theo đó, người nào vì vụ lợi hoặc động cơ cá nhân khác mà lợi dụng chức vụ, quyền hạn thực hiện một trong các hành vi (sửa chữa, làm sai lệch nội dung giấy tờ, tài liệu; Làm, cấp giấy tờ giả; Giả mạo chữ ký của người có chức vụ quyền hạn) thì bị phạt tù từ 1 - 5 năm. Phạt tù từ 3 - 10 năm đối với người phạm tội là người có trách nhiệm lập hoặc cấp những giấy tờ, tài liệu. Khung hình phạt cao nhất cho tội này là 20 năm tù giam; ngoài ra, người phạm tội còn bị cấm đảm nhiệm chức vụ hoặc làm công việc nhất định từ 1 - 5 năm, có thể bị phạt tiền từ 3 - 30 triệu đồng. |
Không quá khi nói rằng, dường như "chạy chế độ" để hưởng chính sách xã hội đã trở thành một thực trạng với nhiều khuất tất đằng sau đó. Mới đây nhất, những sai phạm nghiêm trọng trong chi trả tiền chính sách, tiền lương cho người dân đang được điều tra làm rõ ở xã Trực Thuận, huyện Trực Ninh, Nam Định có lẽ được coi như một minh chứng điển hình cho điều này. Không chỉ những sai phạm có dấu hiệu tham nhũng trong thực hiện chế độ chính sách mà ở đây còn nhiều câu chuyện đau lòng của những người dân nghèo trong xã khi phải cậy nhờ cán bộ xã để làm chế độ. Theo tìm hiểu của phóng viên, những khuất tất trong việc thực hiện chế độ chính sách ở địa phương đã bị bưng bít cả chục năm qua.
Nhiều người trong xã chết do tuổi già, bệnh tật hay chết do những nguyên nhân khác nhưng hàng chục năm qua, tên của họ vẫn có đầy đủ trên danh sách lĩnh lương hưu hay các chế độ chính sách khác. Dẫn chứng về điều này, ông Ngô Văn Kiểu - Trưởng thôn 8, xã Trực Thuận, Trực Ninh, Nam Định cho biết, anh Ngô Văn Q. - thương binh thuộc thôn 3, xã Trực Thuận, đã chết 10 năm vẫn lĩnh lương, không làm tiền tuất cho vợ và cũng không có giấy báo tử. Cùng đó, các cụ như bà Hà Thị T., ông Đinh Văn B. là các cụ ở thôn tôi chết các đây 7 năm vẫn còn được lĩnh 180.000 đồng/tháng.
Sau khi sự việc được phát hiện từ cuối tháng 4/2013, nhiều đoàn thanh tra của Sở Lao động - Thương binh và Xã hội (LĐ-TB&XH) tỉnh Nam Định cũng như các cơ quan chức năng của huyện Trực Ninh đã tổ chức nhiều đợt thanh, kiểm tra. Tuy nhiên, dù những đợt kiểm tra của Sở LĐ-TB&XH tỉnh Nam Định cũng như của huyện Trực Ninh vẫn chưa kết thúc nhưng đến thời điểm này thì ở xã Trực Thuận, người ta đã thống kê được cả trăm người quá cố vẫn có tên trên bảng lĩnh lương và chế độ hàng tháng...
Đủ kiểu lừa đảo "chạy chế độ"
Có thể thấy rằng, chính từ những sai phạm ngay tại cấp cơ sở đã khiến cho nhiều đối tượng xấu lợi dụng để trục lợi, lừa đảo. Mới đây nhất, vào ngày 5/9, Tòa án nhân dân tỉnh Đắk Nông mở phiên tòa xét xử sơ thẩm đối với bị cáo Phạm Văn Khúc (SN 1965, ở tại thôn Thuận Nam, xã Thuận An, huyện Đắk Mil) về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Mặc dù biết mình không thuộc đối tượng để nhận tiền chế độ thương binh của Nhà nước, nhưng do tham lam, tư lợi cá nhân nên vào khoảng tháng 2/2008, Khúc đã liên hệ với Hoàng Văn Mưng (trú tại xã Mỹ Hưng, Mỹ Lộc, Nam Định) nhờ làm giả cho mình một bộ hồ sơ thương binh để hưởng trái phép 114 triệu đồng.
Đối tượng Phạm Văn Khúc làm giả hồ sơ thương binh bị xét xử tại tòa. |
Cũng liên quan đến câu chuyện "chạy chế độ", người dân Hải Dương chắc vẫn còn nhớ đối tượng Phạm Văn Điển (SN 1978, ở Hồng Quang, Thanh Miện, Hải Dương). Với hy vọng được hưởng trợ cấp cho người có công với cách mạng, nhiều cựu chiến binh đã tham gia kháng chiến ở Hải Dương đã bị Phạm Văn Điển lừa đảo, chiếm đoạt tài sản. Với cái mác là kỹ thuật viên Bệnh viện đa khoa TP. Hải Dương, Điển đã tạo được lòng tin ở nhiều người rằng hắn có thể làm hồ sơ cho những người đã từng tham gia kháng chiến trước 30/4/1975 ở những vùng bị rải chất độc da cam được hưởng chế độ ưu đãi của Nhà nước theo Nghị định số 54 năm 2006 của Chính phủ.
Rất nhiều người đã nhẹ dạ cả tin trao tiền cho Điển, thậm chí một số người bị Điển lừa đã trở thành "đầu mối" thu hồ sơ và tiền của hàng loạt các cựu chiến binh, những người đã từng hy sinh rất nhiều cho đất nước, nhiều người có hoàn cảnh khó khăn, bị nhiễm chất độc da cam đã rất hy vọng được hưởng trợ cấp hàng tháng của Nhà nước. Hai trong số những "đầu mối" của Điển sau một thời gian đưa hồ sơ và tiền mà vẫn không thấy có kết quả, nghi vấn trước thái độ và việc làm của hắn đã trình báo Công an tỉnh Hải Dương. Bằng các biện pháp nghiệp vụ, xác định hành vi lừa đảo của Điển, ngày 16/4/2012, Công an tỉnh Hải Dương đã bắt quả tang Phạm Văn Điển khi hắn đang nhận tiền của một "đầu mối", thu giữ gần 30 triệu đồng.
Có thể thấy rằng tình trạng xà xẻo các quỹ trợ cấp xã hội đang ở mức báo động với những sai phạm diễn ra trong nhiều năm khiến dư luận rất bức xúc. Theo các quy định hiện hành, tất cả các hồ sơ đề nghị hưởng chế độ trợ cấp xã hội đều phải do cán bộ cơ sở từ cấp thôn, xã kiểm tra, xác nhận. Hơn bao giờ hết, những cán bộ cơ sở cần nâng cao trách nhiệm về vấn đề này, bởi chính họ là những người gần dân nhất, hiểu rõ nhất tình trạng của các hộ dân trên địa bàn.
