Theo Cục Cảnh sát giao thông (CSGT), thời điểm giao mùa, mưa xuất hiện tại nhiều địa phương, đặc biệt là các tỉnh, thành phía Bắc. Mưa khiến mặt đường trơn ướt, tầm nhìn của người điều khiển phương tiện bị hạn chế, tiềm ẩn nguy cơ xảy ra tai nạn giao thông (TNGT).
Cục CSGT cho biết, qua phân tích sơ bộ nguyên nhân các vụ TNGT xảy ra trong điều kiện này, nhiều vụ tập trung vào những hành vi như đi không đúng làn đường, phần đường, chiều đường; vượt xe sai quy định; không chú ý quan sát, không giảm tốc độ đến mức có thể dừng lại khi gặp chướng ngại vật hoặc người đi đường; vi phạm quy tắc giao thông tại nơi đường giao nhau.
Những hành vi trên cho thấy thói quen tham gia giao thông an toàn vẫn chưa được hình thành ở một bộ phận người điều khiển phương tiện, nhất là người đi xe mô tô, xe gắn máy. Việc di chuyển theo thói quen, cố gắng đi nhanh, tranh thủ vượt lên trong điều kiện đường trơn trượt có thể khiến người lái không kịp xử lý khi xuất hiện tình huống bất ngờ.
Thực tế, khi trời mưa, lớp nước trên mặt đường có thể làm giảm độ bám giữa lốp xe và mặt đường. Nếu người điều khiển phanh gấp, đánh lái đột ngột hoặc tăng tốc khi xe đang vào đoạn đường trơn, nguy cơ mất lái, trượt bánh và ngã xe có thể tăng lên. Đối với xe máy, người điều khiển thường phải trực tiếp giữ thăng bằng nên những thao tác thiếu an toàn càng dễ dẫn đến tai nạn.
Bên cạnh đó, nước mưa có thể che khuất ổ gà, vũng nước sâu hoặc chướng ngại vật trên đường. Áo mưa rộng, kính chắn giọt nước bị mờ, nước bắn từ phương tiện phía trước cũng có thể ảnh hưởng đến khả năng quan sát. Nếu vẫn duy trì tốc độ cao, người lái sẽ có ít thời gian hơn để nhận biết và xử lý tình huống.
Từ thực tế này, Cục CSGT cho rằng người tham gia giao thông cần thay đổi tư duy, ưu tiên đi chậm để bảo đảm an toàn thay vì cố gắng di chuyển nhanh nhưng tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến tính mạng, sức khỏe của bản thân và những người xung quanh.
Trong điều kiện thời tiết bất lợi, không ít người vẫn duy trì thói quen di chuyển như khi trời khô ráo, chưa chủ động giảm tốc độ, thiếu quan sát và không giữ khoảng cách an toàn. (Ảnh Thành Long)
Người đi xe máy cần thay đổi thói quen gì khi trời mưa?
Để hạn chế nguy cơ TNGT, người điều khiển xe mô tô, xe gắn máy cần chủ động điều chỉnh cách di chuyển, không chờ đến khi gặp tình huống nguy hiểm mới giảm tốc độ.
Trước hết, cần giảm tốc độ phù hợp với tình trạng mặt đường và tầm nhìn thực tế. Khi đi qua đoạn đường trơn, đường có nhiều vũng nước, khúc cua hoặc khu vực đông phương tiện, người lái cần di chuyển chậm, giữ khoảng cách an toàn với xe phía trước để có đủ thời gian xử lý nếu xảy ra tình huống bất ngờ.
Người điều khiển phương tiện cũng cần tránh phanh gấp, đánh lái đột ngột hoặc tăng tốc bất thường. Khi cần giảm tốc độ, nên thao tác phanh từ từ, kết hợp quan sát phía trước và hai bên đường. Đặc biệt, không nên cố vượt phương tiện khác khi mặt đường trơn hoặc tầm nhìn không bảo đảm.
Bên cạnh kỹ năng điều khiển phương tiện, việc kiểm tra tình trạng kỹ thuật của xe cũng rất quan trọng. Người lái cần chú ý độ mòn của lốp, hệ thống phanh, đèn chiếu sáng và gương chiếu hậu. Khi trời mưa hoặc thời tiết xấu làm hạn chế tầm nhìn, cần sử dụng đèn chiếu sáng phù hợp để quan sát và giúp các phương tiện khác nhận diện.
Ngoài ra, người đi xe máy nên sử dụng áo mưa gọn gàng, không để tà áo vướng vào bánh xe hoặc che khuất tầm nhìn. Không sử dụng ô khi điều khiển xe, không đi sát các phương tiện lớn và hạn chế di chuyển qua những khu vực ngập sâu khi không xác định được độ sâu cũng như tình trạng mặt đường.
Luật quy định phải tham giao giao thông thế nào khi thời tiết xấu?
Cụ thể, khoản 2 Điều 12 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ quy định người điều khiển phương tiện phải bảo đảm tốc độ phù hợp với điều kiện của cầu, đường, mật độ giao thông, địa hình, thời tiết và các yếu tố ảnh hưởng khác để bảo đảm an toàn.
Đáng chú ý, khoản 3 Điều 12 quy định người điều khiển phương tiện phải quan sát, giảm tốc độ hoặc dừng lại để bảo đảm an toàn khi gặp các trường hợp như chuyển hướng xe chạy, tầm nhìn bị hạn chế; nơi đường giao nhau; đường hẹp, đường vòng, đường quanh co, đường đèo, dốc; đặc biệt là khi trời mưa, gió, sương, khói, bụi, mặt đường trơn trượt, lầy lội hoặc có nhiều đất đá, vật liệu rơi vãi ảnh hưởng đến an toàn giao thông.
Bên cạnh đó, theo Điều 20 của Luật này, người lái xe phải bật đèn chiếu sáng phía trước khi trời mưa, thời tiết xấu làm hạn chế tầm nhìn. Việc vượt xe cũng không được thực hiện khi điều kiện thời tiết hoặc mặt đường không bảo đảm an toàn theo quy định tại Điều 13.