Dù được quảng bá khá rình rang, ngày hội đọc sách năm nay không thu hút một lượng đông người yêu sách như kỳ vọng. Tuy nhiên, những người đến với hội sách có cơ hội được thưởng thức phần trình diễn thơ, văn xuôi khá hấp dẫn. Là một thử nghiệm mới ở Việt Nam, so với trình diễn thơ, vốn được cổ súy khá lâu, trình diễn văn xuôi dù tuổi đời còn khá trẻ nhưng đã gây được những hiệu ứng mạnh mẽ. Công chúng đến với ngày hội đọc sách vẫn có được cảm xúc khi được xem phần trình diễn các tác phẩm văn xuôi. Có thể không bao lâu nữa, trình diễn văn xuôi sẽ “vượt mặt” trình diễn thơ.
 Trình diễn văn xuôi. |
Một nỗ lực mang sách đến với độc giả
Văn xuôi hiện nay vẫn có nhiều người đọc tìm kiếm. Điều này đặt ra một thử thách cho chính những người sáng tác. Làm cách nào để giữ bạn đọc ở lại với mình khi mà càng ngày văn học dịch càng tràn lan. Cho ra đời một tác phẩm hay, bên cạnh nỗ lực giới thiệu đến độc giả của nhà xuất bản, nhà sách, trình diễn tác phẩm của chính mình trước người đọc là một trải nghiệm mới mẻ của tác giả. Chính tác giả chứ không ai khác là người hiểu rõ nhất về đứa con tinh thần của mình. Đưa họ tham gia vào quá trình giới thiệu sách là một cách để đưa tâm tư và quan điểm sáng tác của tác giả tiếp cận với độc giả.
Năm ngoái, với hai gương mặt nhà văn trẻ Nguyễn Đình Tú và Phong Điệp, thể nghiệm trình diễn văn xuôi đã nhận được sự quan tâm của công chúng. Có thể nói, lần đầu tiên, chính những người viết sách đã mang đến cho độc giả một cách tiếp cận tác phẩm khá lạ. Giống như một phương thức mang đến một cách đọc khác, trình diễn văn xuôi cho phép người xem tưởng tượng với những luồng cảm xúc được định mức. Trên thực tế, đây là một hoạt động mang đậm tính nhân văn mà những người thể nghiệm sẽ phải đứng đầu sóng ngọn gió.
Điều này xuất phát từ một nỗ lực khác, nỗ lực phục hồi niềm say mê đọc đã bị mai một bởi công nghệ và đời sống. Một bộ phận độc giả bị hấp dẫn bởi trình diễn văn xuôi đã tìm đến văn bản trọn vẹn của tác phẩm. Tất nhiên, mức độ ảnh hưởng của trình diễn văn xuôi chưa đạt đến mức mê hoặc và kéo toàn bộ độc giả về phía tác phẩm của mình. Tuy nhiên, với những lợi thế thể loại, trình diễn văn xuôi hoàn toàn có tiềm năng trở thành một trong những hoạt động nghệ thuật được đón nhận và hỗ trợ phát triển.
 |
Tạo niềm tin từ sự lựa chọn
Với những ưu thế có được, chắc chắn không ít những tác giả văn xuôi muốn đến với sân trình diễn văn xuôi để giới thiệu tác phẩm của mình. Chỉ tiếc rằng cánh cửa này còn quá hẹp. Như một tiền lệ, người ta không bất ngờ về những gương mặt của sân trình diễn văn xuôi. Điều đáng tiếc cho công chúng là họ bị ép vào một cái khung quá tiết kiệm diện tích và tầm nhìn trong khi đáng lẽ ra chỗ đứng của họ phải được rộng mở và thoáng đãng hơn. Tính cục bộ và cứng nhắc đến từ sự lựa chọn gương mặt của sân trình diễn văn xuôi ngay từ những thể nghiệm đầu tiên đã khiến nó không có được sức bật và kỳ thú như đã được kỳ vọng.
Những bi quan trong xuất bản sách và văn hóa đọc của độc giả Việt cũng không làm lu mờ đi một thực tế đáng mừng là ngày càng có nhiều gương mặt sáng tác văn xuôi có thực lực mà chính tác phẩm là kênh quảng bá thông minh nhất. Thế nhưng, những sân trình diễn văn xuôi vẫn chưa có được sự táo bạo cần thiết để lựa chọn ra những gương mặt có thể đi đường dài ra mắt độc giả bằng chính tác phẩm trình diễn. Những lựa chọn an toàn là điều sáng suốt trong những trường hợp nhạy cảm, còn với những thể nghiệm mang tính cộng đồng, cơ hội để độc giả có thể mở rộng tầm mắt với trình diễn văn xuôi là không cao.
Những khuyết thiếu ở sự lựa chọn tác giả trong bước đầu trình diễn văn xuôi được dự đoán là bước đệm cho loại hình này phát triển. Điều này mở ra hi vọng về những tác giả được tìm kiếm nhờ phản ứng tích cực từ trình diễn văn xuôi. Những người viết trẻ hoàn toàn có thể tạo được kỳ tích này. Họ sẽ có được độc giả của mình bằng chính bản năng ẩn tàng khi thể hiện tác phẩm của mình. Công chúng sẽ là người lắng nghe và thấu hiểu tài năng của họ thay vì cách mượn trình diễn văn xuôi để nhồi nhét, khoa trương của khá nhiều người viết hiện nay.