Đây là thông tin được chia sẻ tại hội thảo khoa học với chủ đề "Kỷ nguyên mới trong điều trị Lupus ban đỏ hệ thống – Cá thể hóa điều trị và hướng tới lui bệnh với Anifrolumab" do Hội Thấp khớp học Việt Nam phối hợp với AstraZeneca Việt Nam tổ chức ngày 11 và 12/4 tại Hà Nội và TP. HCM.
Sự kiện có sự tham gia của nhiều chuyên gia đầu ngành, không chỉ là diễn đàn để cập nhật những tiến bộ khoa học mới nhất mà còn là bước chuyển mình quan trọng, hướng đến mục tiêu cá thể hóa điều trị, giảm thiểu gánh nặng và mở ra cơ hội hướng tới những chiến lược điều trị bền vững, hiệu quả hơn căn bệnh tự miễn phức tạp này.
Phát hiện, quản lý và điều trị lupus ban đỏ hệ thống còn nhiều khó khăn
PGS.TS Nguyễn Văn Hùng, Giám đốc Trung tâm Cơ xương khớp, Bệnh viện Bạch Mai, cho hay triệu chứng của lupus rất đa dạng, không điển hình và dễ nhầm lẫn với các bệnh lý khác.
Chia sẻ tại hội thảo, PGS.TS Nguyễn Văn Hùng, Giám đốc Trung tâm Cơ xương khớp, Bệnh viện Bạch Mai, cho hay lupus ban đỏ hệ thống là bệnh tự miễn mạn tính, phức tạp, ảnh hưởng đến nhiều cơ quan trên toàn cơ thể. Bệnh gây ra tổn thương lâu dài, đe dọa tính mạng và làm giảm chất lượng sống của người bệnh. Trên 70% người mắc Lupus ban đỏ hệ thống có chất lượng sống kém và trung bình.
Tỉ lệ mắc bệnh này trên toàn cầu là 43,7/100.000 dân; ở Châu Á dao động từ 3,7 -127/100.000 dân; ở phụ nữ cao gấp 9 lần nam giới, đặc biệt trong độ tuổi từ 15 đến 45 tuổi.
PGS Hùng cho hay trong vài thập niên qua, điều trị lupus đã có nhiều tiến bộ, giúp giảm tỉ lệ tử vong và cải thiện thời gian sống. Tuy nhiên, việc quản lý và điều trị bệnh vẫn còn không ít khó khăn.
Một trong những rào cản lớn nhất là triệu chứng của lupus rất đa dạng, không điển hình và dễ nhầm lẫn với các bệnh lý khác. Người bệnh có thể khởi phát với những biểu hiện mơ hồ như mệt mỏi, đau khớp, nổi ban da… nên thường đi khám ở nhiều chuyên khoa khác nhau trước khi được chẩn đoán chính xác.
Theo PGS Hùng, hành trình của một bệnh nhân lupus thường kéo dài, đi qua nhiều tuyến khám chữa bệnh trước khi đến được cơ sở chuyên sâu.
Trong giai đoạn đầu, bệnh nhân có thể gặp bác sĩ nội khoa, da liễu, thần kinh, tim mạch, hô hấp… và chỉ một tỉ lệ nhỏ (dưới 10%) được chẩn đoán sớm ngay từ đầu. Có những trường hợp mất vài tháng, thậm chí vài năm mới được xác định bệnh. Trong khi đó, chỉ cần chậm trễ khoảng 6 tháng, lupus đã có thể gây ra những tổn thương nghiêm trọng, khó hồi phục.
PGS Hùng cũng cho hay hiện có tình trạng lạm dụng xét nghiệm miễn dịch trong chẩn đoán lupus. Mặc dù, xét nghiệm đóng vai trò quan trọng nhưng không thể là yếu tố duy nhất để kết luận bệnh. Việc chỉ định tràn lan các xét nghiệm kháng thể tự miễn không chỉ gây tốn kém cho người bệnh mà còn tạo áp lực lên hệ thống bảo hiểm y tế.
"Để kiểm soát tốt lupus ban đỏ hệ thống, cần một chiến lược toàn diện, bao gồm chẩn đoán sớm, điều trị hiệu quả, quản lý lâu dài và phối hợp đa chuyên khoa"- PGS Hùng nhận định.
PGS.TS Nguyễn Thị Ngọc Lan, Chủ tịch Hội Thấp khớp học Việt Nam nhấn mạnh: Lupus ban đỏ là bệnh lý có thể ảnh hưởng đến hầu hết các cơ quan trong cơ thể, làm tăng nguy cơ tử vong nếu không được kiểm soát tốt.
Chiến lược cá thể hóa điều trị
Trong bối cảnh đó, cộng đồng y khoa quốc tế đã dần chuyển sang hướng tiếp cận mới theo chiến lược Treat-to-Target (T2T) – đặt mục tiêu đạt được tình trạng lui bệnh hoặc hoạt động bệnh thấp như tiêu chí để đánh giá hiệu quả điều trị. Chiến lược tiếp cận này giúp giảm tổn thương cơ quan, kéo dài sự sống, nâng cao chất lượng cuộc sống và giảm thiểu phụ thuộc glucocorticoid.
Chia sẻ tại hội thảo, PGS.TS Nguyễn Thị Ngọc Lan, Chủ tịch Hội Thấp khớp học Việt Nam, cho biết Lupus ban đỏ là bệnh lý có thể ảnh hưởng đến hầu hết các cơ quan trong cơ thể, làm tăng nguy cơ tử vong nếu không được kiểm soát tốt. Trước đây, điều trị lupus chủ yếu dựa vào các thuốc ức chế miễn dịch, trong khi lựa chọn điều trị mới còn hạn chế.
Tuy nhiên mới đây, thuốc sinh học đầu tiên được Bộ Y tế Việt Nam phê duyệt trong điều trị Lupus ban đỏ hệ thống. Việc bổ sung liệu pháp mới này mở ra cơ hội điều trị theo hướng cá thể hóa, giúp kiểm soát hoạt động bệnh tốt hơn, giảm tổn thương cơ quan và hướng tới mục tiêu lui bệnh"- PGS Lan nói và nhấn mạnh thêm: Điều quan trọng là chúng ta cần cập nhật kiến thức, áp dụng các tiến bộ mới và đặt người bệnh ở trung tâm của quá trình điều trị.
Các chuyên gia chia sẻ tại hội thảo ở TP HCM.
Giáo sư danh dự, TS.BS. Yoshiya Tanaka, Bộ môn Điều trị Nhắm trúng đích Phân tử, Đại học Y tế Nghề nghiệp và Môi trường Nhật Bản, chia sẻ, Anifrolumab là một bước tiến quan trọng trong chiến lược cá thể hóa điều trị Lupus, đặc biệt trong bối cảnh bệnh nhân châu Á, nơi có đặc điểm lâm sàng khác biệt. Bằng cách chặn tín hiệu Interferon tuýp I, Anifrolumab giúp kiểm soát hiệu quả hoạt động bệnh, giảm đợt bùng phát và hạn chế tổn thương nội tạng.
Theo TS.BS. Yoshiya Tanaka, đây là cơ hội để chúng ta tiến gần hơn tới mục tiêu lui bệnh dài hạn, nâng cao chất lượng cuộc sống cho hàng ngàn bệnh nhân Lupus tại Việt Nam và toàn cầu.
