Hệ thống văn bản pháp luật về phòng chống thuốc lá được hoàn thiện để triển khai Luật Phòng chống tác hại thuốc lá, đồng thời các hoạt động truyền thông, xây dựng môi trường không khói thuốc được chú trọng nhân nhằm phổ biến Luật Phòng chống tác hại thuốc lá và các văn bản hướng dẫn thi hành…
Đây là những kết quả bước đầu đạt được sau hơn 1 năm triển khai Luật Phòng chống tác hại của thuốc lá và các văn bản liên quan trong thực tiễn…
Hoàn thiện hệ thống văn bản, kiện toàn ban chỉ đạo phòng chống tác hại thuốc lá các địa phương
Luật Phòng chống tác hại thuốc lá được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XIII thông qua ngày 18.6.2012, và có hiệu lực thi hành từ ngày 1.5.2013.
Luật Phòng chống tác hại thuốc lá ra đời được Thế giới đánh giá là rất mạnh mẽ và phù hợp với Công ước khung của Tổ chức Y tế thế giới về kiểm soát thuốc lá, đồng thời là một quyết định quan trọng, mang tính lịch sử trong việc bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Đây là một thành công của ngành y tế sau nhiều năm xây dựng và vận động toàn xã hội, các ban, ngành, Quốc hội, Chỉnh phủ ủng hộ cho Dự luật quan trọng nhằm góp phần giảm thiểu tác hại của thuốc lá đối với sức khỏe của cộng đồng.
Theo PGS.TS Lương Ngọc Khuê- Cục trưởng Cục Quản lý khám chữa bệnh- Giám đốc quỹ phòng chống tác hại thuốc lá cho biết, ngay sau khi Luật được thông qua, để việc triển khai luật “vào cuộc sống ngay”, tháng 1.2013, cùng các Bộ ban ngành, Bộ Y tế đã tham mưu và được Chính phủ phê duyệt Chiến lược quốc gia phòng chống tác hại của thuốc lá, giai đoạn 2012- 2020 tại Quyết định số 229/QĐ-TTg ngày 25/01/2013; tiếp đó, Nghi định số 77/2013/NĐ-CP qui định chi tiết thi hành Luật Phòng chống tác hại của thuốc lá về một số biện pháp phòng chống tác hại thuốc lá; Nghị định số 176/2013/NĐ-CP xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế, trong đó có phòng chống tác hại của thuốc lá; Nghị định số 67/2013/NĐ-CP qui định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Phòng chống tác hại của thuốc lá về kinh doanh thuốc lá.
Tiếp theo đó, ngày 16/4/2014, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 45/2014/TT-BTC hướng dẫn thu nộp khoản đóng góp bắt buộc, chế độ quản lý tài chính đối với Quỹ Phòng chống tác hại của thuốc lá...
PGS.TS Lương Ngọc Khuê cũng cho biết, cùng với việc hoàn thiện các văn bản pháp quy, mạng lưới phòng chống tác hại của thuốc lá tại các bộ, ban, ngành cũng được kiện toàn. Nhằm đẩy mạnh việc thực thi Luật Phòng chống tác hại thuốc lá, Bộ Y tế đã có công văn gửi các Bộ, ngành và Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố thành lập và kiện toàn Ban chỉ đạo Chương trình Phòng chống tác hại thuốc lá. Đây là cơ sở để sớm đạt được mục tiêu Chiến lược quốc gia Phòng chống tác hại thuốc lá đến năm 2020 và thực thi tốt các quy định của Luật Phòng chống tác hại thuốc lá.
Trong thời gian qua, 36 tỉnh/thành phố, 10 tổ chức đoàn thể và 6 bộ/ngành có kế hoạch hành động triển khai Luật Phòng chống tác hại của thuốc lá và Chiến lược quốc gia cũng như có những hành động thiết thực trong giảm nhu cầu sử dụng thuốc lá và các điều kiện đảm bảo để phòng chống tác hại của thuốc lá. Đã có 19 tỉnh, thành phố đã có quyết định thành lập Ban chỉ đạo Phòng chống tác hại thuốc lá
Mô hình không khói thuốc: Nâng cao nhận thức và thay đổi hành vi hút thuốc lá
Sau khi Luật Phòng chống tác hại thuốc là và các văn bản hướng dẫn thi hành luật được hoàn thiện, nhiều cơ quan, bộ, ngành cũng đẩy mạnh tổ chức việc tuyên truyền PCTHTL và những địa điểm cấm thuốc lá hoàn toàn. Đặc biệt, Bộ Y tế, Chương trình Phòng chống tác hại thuốc lá Quốc gia (VINACOSH) đã phối hợp với các Bộ, ngành, đoàn thể, các tổ chức hoạt động PCTH thuốc lá tại Việt Nam và các tỉnh, thành phố,: Hải Phòng, Quảng Ninh, Nha Trang, Hội An, Huế, Thái Nguyên, Đà Nẵng, Tiền Giang, Đồng Tháp, Thành phố Hồ Chí Minh, Hà Tĩnh, Thái Bình xây dựng thành công các mô hình: nơi làm việc không khói thuốc, bệnh viện không khói thuốc, trường học không khói thuốc, phương tiện giao thông công cộng không khói thuốc; thành phố du lịch không khói thuốc. Các mô hình này hiện đang được tiếp tục mở rộng, thể hiện sự quyết tâm của các cấp chính quyền trong việc xây dựng môi trường không khói thuốc lá và thực thi Luật Phòng chống tác hại thuốc lá.
Theo thông tin của Chương trình Phòng chống tác hại thuốc lá Quốc gia, không chỉ chú trọng nhân rộng mô hình không khói thuốc lá, các chiến dịch truyền thông về phòng chống tác hại thuốc lá cũng được tăng cường trên toàn quốc nhằm phổ biến Luật Phòng chống tác hại thuốc lá và các văn bản hướng dẫn thi hành.
Theo đó, Bộ Y tế, VINACOSH đã tổ chức nhiều chiến dịch tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng trên các cơ quan báo chí và các lớp tập huấn Luật Phòng chống tác hại của thuốc lá cho nhiều cơ quan, đoàn thể như: Nâng cao năng lực truyền thông về Luật Phòng chống tác hại thuốc lá cho cán bộ chủ chốt của Trung tâm truyền thông Giáo dục sức khỏe các tỉnh/thành phố tại Hà Nội và TP.HCM; phổ biến luật cho cán bộ quản lý khách sạn tại 3 miền Bắc, Trung , Nam; Tăng cường công tác Phòng chống tác hại thuốc lá trong thanh niên/sinh viên;Truyền thông Phòng chống tác hại thuốc lá trong trường học…
Cùng với những hoạt động trên, một trong những yếu tố để việc thực hiện Luật Phòng chống tác hại thuốc lá có nhiều chuyển biến tích cực là công tác thanh kiểm tra được triển khai. Nhằm đánh giá hiệu quả công tác thực thi Luật Phòng chống tác hại thuốc lá, đặc biệt là ở những nơi cấm thuốc lá hoàn toàn, Bộ Y tế và một số địa phương đã tổ chức nhiều đoàn thanh tra và kiểm tra liên ngành giám sát và xử lý các vi phạm quy định của Luật Phòng chống tác hại thuốc lá và Nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực Phòng chống tác hại thuốc lá.
