Trĩ là một trong những bệnh lý thường gặp nhất ở vùng hậu môn – trực tràng. Bệnh trĩ xảy ra khi các tĩnh mạch tại khu vực này bị giãn quá mức, tạo thành các búi trĩ. Bình thường, các tĩnh mạch được giữ cố định bởi hệ thống mô liên kết. Tuy nhiên, theo thời gian, đặc biệt là sau tuổi 20, các mô này có thể bị suy yếu, khiến tĩnh mạch chùng xuống và sa ra ngoài.
Ở giai đoạn trĩ nội độ 2, búi trĩ đã hình thành rõ và có xu hướng sa ra ngoài hậu môn khi người bệnh rặn đi đại tiện. Tuy nhiên, đặc điểm của trĩ nội độ 2 là búi trĩ vẫn có khả năng tự co lên sau khi người bệnh đi vệ sinh xong.
Trĩ nội độ 2 thường hình thành do người bệnh đã mắc trĩ nội độ 1 nhưng không được phát hiện và điều trị kịp thời, khiến bệnh tiến triển nặng hơn. Bên cạnh đó, một số yếu tố nguy cơ khác có thể thúc đẩy sự phát triển của bệnh, bao gồm:
- Chế độ ăn uống thiếu chất xơ.
- Căng thẳng, stress kéo dài.
- Thói quen ngồi nhiều, ít vận động.
- Uống ít nước. Mang thai và sinh nở.
- Táo bón hoặc tiêu chảy mạn tính.
- Tuổi cao.
- Thường xuyên mang vác vật nặng, lao động quá sức.
Tỷ lệ người mắc bệnh trĩ hiện nay ngày càng tăng, nguyên nhân phần lớn đến từ chế độ ăn uống và thói quen gây hại trong cuộc sống, ít vận động....
1. Triệu chứng của bệnh trĩ nội độ 2
Ở giai đoạn trĩ nội độ 1, búi trĩ mới hình thành nên người bệnh thường chưa có cảm giác đau. Tuy nhiên, khi đi đại tiện, phân có thể cọ xát với búi trĩ, gây chảy máu.
Sang giai đoạn trĩ nội độ 2, búi trĩ bắt đầu có dấu hiệu sa xuống nhưng thường chưa rõ rệt, búi trĩ có thể nằm thập thò trong ống hậu môn. Khi người bệnh rặn đi đại tiện, búi trĩ có thể sa ra ngoài và sau đó tự co lại mà không cần tác động bằng tay.
Các biểu hiện thường gặp của trĩ nội độ 2 bao gồm:
- Chảy máu khi đi đại tiện
Đây là dấu hiệu điển hình nhất của bệnh trĩ. Khi đi đại tiện, người bệnh có thể thấy máu chảy nhỏ giọt hoặc bắn thành tia. Máu thường là máu tươi, đôi khi có thể kèm theo máu cục.
- Cảm giác đau rát, vướng víu ở hậu môn
Khi bị trĩ nội độ 2, búi trĩ sa xuống khiến người bệnh có cảm giác cộm, vướng, khó chịu ở hậu môn. Trong quá trình đại tiện, phân cọ xát vào búi trĩ gây đau rát, thậm chí đau dữ dội. Ban đầu, búi trĩ còn có khả năng tự co lên, nhưng nếu để kéo dài, búi trĩ sẽ sa nhiều hơn và không thể tự co lại, lúc này bệnh tiến triển sang trĩ độ 3 hoặc độ 4.
- Hậu môn tiết dịch nhầy và ngứa ngáy
Khi búi trĩ bị sưng viêm, hậu môn sẽ tăng tiết dịch nhầy, gây ẩm ướt vùng hậu môn, từ đó dẫn đến ngứa ngáy, khó chịu.
- Búi trĩ sa ra ngoài rồi tự co lên
Đặc điểm điển hình của trĩ nội độ 2 là khi đi đại tiện, búi trĩ sa ra khỏi hậu môn, người bệnh có thể dùng tay sờ thấy búi trĩ. Sau khi đại tiện xong, búi trĩ sẽ tự co lên mà không cần sự can thiệp.
2. Chẩn đoán trĩ nội độ 2
Để chẩn đoán chính xác trĩ nội độ 2, bác sĩ sẽ tiến hành thăm khám lâm sàng và khai thác các yếu tố nguy cơ như tình trạng táo bón, chế độ ăn uống, thói quen đi vệ sinh, đặc thù công việc có phải ngồi lâu hay không.
Bác sĩ cũng sẽ đánh giá tình trạng viêm nhiễm, kích ứng da và lượng dịch nhầy quanh vùng hậu môn. Trong một số trường hợp, người bệnh có thể được chỉ định nội soi hậu môn – trực tràng nhằm đánh giá chính xác mức độ trĩ, phân biệt trĩ nội độ 2 đơn thuần hay trĩ hỗn hợp, đồng thời loại trừ các bệnh lý khác có triệu chứng tương tự như sa trực tràng, polyp ống hậu môn, u trực tràng – ống hậu môn, da thừa hậu môn…
3. Biến chứng có thể gặp của trĩ nội độ 2
Nếu không được thăm khám và điều trị dứt điểm, trĩ nội độ 2 có thể tiến triển thành trĩ độ 3 hoặc độ 4, gây nhiều bất tiện và ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống. Một số biến chứng có thể gặp bao gồm:
- Chảy máu kéo dài dẫn đến thiếu máu, gây chóng mặt, mệt mỏi, da xanh xao.
- Viêm nhiễm vùng hậu môn, thậm chí nứt kẽ hậu môn hoặc áp xe hậu môn do dịch nhầy tiết ra nhiều gây kích ứng và ngứa ngáy kéo dài.
- Búi trĩ sa nặng hơn, tiến triển sang trĩ độ 3 hoặc độ 4.
- Tăng nguy cơ hình thành trĩ huyết khối, tắc nghẹt búi trĩ do máu không lưu thông được, gây sưng to, đau nhiều, chạm nhẹ cũng thấy đau.
4. Trĩ nội độ 2 có cần mổ không?
Với trĩ nội độ 1 và độ 2, đây được xem là giai đoạn nhẹ của bệnh, búi trĩ còn nhỏ, chưa sa hẳn ra ngoài hoặc vẫn có thể tự co lại. Ở giai đoạn này, phẫu thuật thường chưa cần thiết.
Người bệnh có thể kiểm soát bệnh bằng các biện pháp điều trị bảo tồn như:
- Điều chỉnh chế độ ăn uống: tăng cường chất xơ, uống đủ nước mỗi ngày.
- Thay đổi thói quen đi đại tiện: đi vệ sinh đúng giờ, tránh rặn mạnh.
- Sử dụng thuốc theo đúng chỉ định của bác sĩ.
Đối với những trường hợp không đáp ứng tốt với điều trị nội khoa hoặc búi trĩ độ 2 phát triển lớn, gây nhiều khó chịu trong sinh hoạt và công việc, bác sĩ có thể chỉ định các thủ thuật ít xâm lấn như: thắt búi trĩ bằng vòng cao su, chích xơ búi trĩ, đốt nhiệt, đốt điện, đốt lạnh, đốt bằng sóng cao tần hoặc tia hồng ngoại. Đây là những phương pháp thường được áp dụng cho trĩ nội sa độ 2.
Ngoài ra, một số trường hợp có thể được chỉ định thắt động mạch nuôi búi trĩ, khâu cuống mạch để làm giảm lượng máu nuôi, giúp búi trĩ teo dần.
Các thủ thuật này cần được thực hiện bởi bác sĩ chuyên khoa tại các cơ sở y tế uy tín. Sau thủ thuật, người bệnh cần được theo dõi để đánh giá hiệu quả điều trị và kịp thời xử trí các biến chứng nếu có, đảm bảo an toàn trước khi xuất viện.
5. Khi nào người bệnh cần gặp bác sĩ?
Trĩ nội độ 2 hoàn toàn có thể kiểm soát tốt nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng cách thông qua chế độ ăn uống, vận động hợp lý và dùng thuốc theo chỉ định. Việc thăm khám sớm giúp ngăn ngừa bệnh tiến triển sang các giai đoạn nặng hơn, khi búi trĩ sa ra ngoài nhiều, chảy máu nhiều và phải can thiệp phẫu thuật.
Người bệnh nên đến khám chuyên khoa tiêu hóa – hậu môn trực tràng khi xuất hiện các dấu hiệu sau:
- Đau, chảy máu, sưng viêm vùng hậu môn không cải thiện dù đã áp dụng các biện pháp điều trị.
- Chảy máu hậu môn kéo dài hoặc lượng máu chảy nhiều.
- Búi trĩ sa ra ngoài, sưng to, đau rát và không thể tự co lại.
- Đau rát, sưng viêm búi trĩ và vùng hậu môn kéo dài.
- Đại tiện khó khăn, cảm giác tắc nghẽn hậu môn, sót phân.
- Sờ thấy búi trĩ có cục cứng, đau nhiều.
